ଏହି ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ଶୁଣ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ। ଏକ ଦିନ, ମହାମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ମଙ୍ଗଳମୟ ଦୃଷ୍ଟିଅଳି ରାମ, ଆଜି ଆମେ ଏହି ପବିତ୍ର ଦୁଇ ନଦୀ ମଧ୍ୟରେ ରାତି ଅତିବାହିତ କରିବା। କାଲି ଆମେ ଏହି ନଦୀକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା। ଆମେ ସମସ୍ତେ ଶୁଦ୍ଧ ମନ ନେଇ ଏହି ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମକୁ ଯିବା, ଏଠାରେ ଆମର ବାସ ବହୁତ ଉତ୍ତମ ହେବ, ଏବଂ ଆମେ ଆରାମରେ ରାତି କାଟିପାରିବା।" ସେମାନେ ସ୍ନାନ କରି, ନିୟମିତ ଜପ ଓ ହୋମ କରି, ଏଠି ବସିଥିବା ତପସ୍ବୀମାନେ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଉପାର୍ଜିତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିଲେ। ସେମାନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି, ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ଆସି, କୁଶିକନନ୍ଦନ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ପାଦ୍ୟ, ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ଅତିଥି ସତ୍କାର କଲେ। ପରେ, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ମଧୁର କଥା କହି ସମ୍ମାନ ଦେଲେ, ଏବଂ ଅନନ୍ୟ ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ କଲେ। ତାପରେ, ସେମାନେ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ସନ୍ଧ୍ୟାବନ୍ଦନା କଲେ, ଆଶ୍ରମର ଅନ୍ୟ ତପସ୍ବୀମାନେ ଓ ନିୟମିତ ବ୍ରତୀମାନେ ସହ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ। ଏପରି ଭାବରେ, ସେମାନେ କାମା ଆଶ୍ରମରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ବାସ କଲେ। ମହାତ୍ମା ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ତପସ୍ବୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ମଧୁର କଥା କହି ମନୋରଞ୍ଜନ କଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନ ସକାଳେ, ଯେତେବେଳେ ଦିନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା, ଶତ୍ରୁସୂଦନ ଦୁଇ ଭାଇ ନିଜ ନିୟମିତ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସହ ନଦୀ ତଟକୁ ଆସିଲେ। ସମସ୍ତ ମହାତ୍ମା ତପସ୍ବୀମାନେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ନୌକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୟାକରି ଆପଣ ଏହି ପ୍ରିନ୍ସମାନେ ସହ ନୌକାରେ ବସନ୍ତୁ। ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବରେ ପାର୍ହୁନ୍ତୁ, ଏବଂ ସମୟ ନଷ୍ଟ ହେବା ଦିଅନ୍ତୁନାହିଁ।" ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଏହି ଦୁଇ ରାଜକୁମାରଙ୍କ ସହ ଏହି ସମୁଦ୍ରକୁ ଯାଉଥିବା ନଦୀକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ। ଏହି ମଧ୍ୟରେ ନଦୀର ଜଳ ଅଶାନ୍ତ ହୋଇ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ହେଉଥିବା ଶୁଣିଲେ। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଶବ୍ଦର କାରଣ ଜାଣିବାକୁ ଚାହାଁଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ମଧ୍ୟରେ ରାମ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ଜଳର ଅଶାନ୍ତ ଧ୍ୱନି କାହିଁକି?" ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କହିଲେ, "ହେ ରାମ, କୈଳାସ ପର୍ବତରେ ମନରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଏକ ମହାସରୋବର ଅଛି, ଯାହାକୁ ବ୍ରହ୍ମା ମାନସ ସରୋବର ବୋଲି ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ସେଠାରୁ ଏହି ପବିତ୍ର ସରୟୂ ନଦୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ଆୟୋଧ୍ୟାକୁ ଯାଉଛି। ଏହି ଜଳ ଚଞ୍ଚଳତାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଯେଉଁ ଧ୍ୱନି, ଏହି ସରୟୂ ନଦୀର ଧ୍ୱନି, ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କର।" ଏହି କଥା ଶୁଣି ଦୁଇ ଭାଇ ନଦୀକୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ପରେ ସେମାନେ ଦକ୍ଷିଣ ତଟକୁ ପହଞ୍ଚି, ଦ୍ରୁତ ଚାଲି ଯାଉଥିବା ବେଳେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଅରଣ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶଜ ରାମ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ହେ ମୁନି, ଏହି ଜଙ୍ଗଲ କେତେ ଭୟଙ୍କର! ଏଠାରେ ଅନେକ ଝିଙ୍କା ଓ ଭୟଙ୍କର ପଶୁପକ୍ଷୀ ଅଛନ୍ତି। ଶିଂହ, ବାଘ, ବନ୍ଦର, ହାତୀ ଓ ନାନା ପ୍ରକାର ଗଛ ଦେଖାଯାଉଛି। କିନ୍ତୁ ଏହି ଅରଣ୍ୟ ଏତେ ଭୟଙ୍କର କାହିଁକି?" ତାହାର ଉତ୍ତରରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କହିଲେ, "ଶୁଣ ରାମ, ଏଠି ପୂର୍ବେ ଦୁଇଟି ଉତ୍ତମ ଅଞ୍ଚଳ ଥିଲା—ମଲଦା ଓ କରୂଷ। ଦେବତାମାନେ ଏଠି ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ପୂର୍ବେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଭୟଙ୍କର ଦାନବ ବୃତ୍ରକୁ ବଧ କରିବା ପରେ, ସେ ଅଶୁଦ୍ଧତାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ। ଭୋକ ଓ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ଏହି ସହସ୍ରଚକ୍ଷୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶରୀରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା। ଦେବତାମାନେ ଓ ତପସ୍ବୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଏଠି ନିମ୍ନା କରି, ଏଠି ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ତାଙ୍କ ଅଶୁଦ୍ଧତା ତ୍ୟାଗ କରାଇଲେ।" "ଏହା ପରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ପୁନଃ ଶୁଦ୍ଧ ହେଲେ ଓ ଖୁସି ହେଇ ଏହି ଦୁଇ ଅଞ୍ଚଳକୁ ବଡ଼ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ—ଏହି ଦୁଇ ଅଞ୍ଚଳ ଜଗତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିବ। ଏହି ମଲଦା ଓ କରୂଷ ଏହି ଅଶୁଦ୍ଧତା ଧାରଣ କରିଥିବାରୁ ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ‘ଶାବାଶ’ କହିଲେ।" "କିନ୍ତୁ ସମୟ ବେତିବା ସହ, ଏହି ଧନ-ଧାନ୍ୟରେ ସମୃଦ୍ଧ ଅଞ୍ଚଳ ଏକ ରୂପ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରୁଥିବା ଯକ୍ଷିଣୀ ଦ୍ୱାରା ବିପଦ୍ଗ୍ରସ୍ତ ହେଲା। ସେ ହେଉଛି ତାଟକା, ଯାହାର ଶକ୍ତି ହଜାର ହାତୀ ସମାନ, ଓ ସେ ଦୂର୍ଦ୍ଦାନ୍ତ ରାକ୍ଷସ ସୁନ୍ଦାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ। ତାଙ୍କ ପୁଅ ମାରୀଚ, ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଏକ ରାକ୍ଷସ। ଏହି ତାଟକା ଏଠି ଲୋକଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରେ ଓ ଏହି ଦୁଇ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଧ୍ୱଂସ କରେ। ସେ ଏହି ରାସ୍ତାକୁ ଅବରୋଧ କରି, ଅର୍ଦ୍ଧ ଯୋଜନ ଦୂରରେ ବସିଛି।" "ଏହି ତାଟକା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ, ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ନଶ୍ଚିନ୍ନ କରିଦେଉଛି। ତେଣୁ ତୁମେ ତାଟକା ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଅ, ନିଜ ଶକ୍ତି ଉପରେ ଭରସା କରି ଏହି ଦୁଷ୍ଟାକୁ ବିନାଶ କର। ମୋ ଆଦେଶରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ପୁନଃ ନିରାପଦ ଓ ଶାନ୍ତ କର, କାରଣ ବର୍ତ୍ତମାନ କେହି ଏଠାକୁ ଆସିପାରୁନାହାନ୍ତି। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଅରଣ୍ୟର ଏତିହାସ ଏବଂ ତାଟକା ଦ୍ୱାରା ଏହା କିପରି ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଛି, ସେ ସବୁ ତୁମକୁ କହିଦେଲି।" ଏହିପରି ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଅତୀତ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ ଅବସ୍ଥା ବିଷୟରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ରାମଙ୍କୁ ଅନ୍ତିମ କଥା କହି ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ କଲେ।