ଏହି ଗଳ୍ପ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ରାବଣଙ୍କ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ସହିତ। ସେ କହିଲେ, “ଯିଏ ସ୍ନେହିତ, ରାଜ୍ୟ, ମାତା, ପିତା—ସବୁକୁ ଛାଡ଼ି ମାନ୍ୟ ଜଙ୍ଗଳକୁ ଚାଲିଗଲେ, କେବଳ ଜଣେ ନାରୀଙ୍କ ସାଧାରଣ କଥା ଶୁଣି, ସେ ରାମ। ଏମିତି ଏକ ନରପୁଙ୍ଗବଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରି, ତାଙ୍କ ପ୍ରାଣଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟା ସୀତାଙ୍କୁ ତୁମ ସମ୍ନାରେ ଛିନିବି। ମୋ ହୃଦୟରେ ଏହି ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ଅଛି, ଏହାକୁ ଦେବତା, ଦାନବ କିମ୍ବା ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ବଦଳାଇପାରିବେ ନାହିଁ, ମାରୀଚ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟର ନିଷ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ପ୍ରଶ୍ନ କର, ସେତେବେଳେ ଉପକ୍ରମ କିମ୍ବା ବିପଦ ଯାହା ହେଉ, ସତ୍ୟ ସହିତ କହିବା ଉଚିତ। ବୁଦ୍ଧିମାନ ମନ୍ତ୍ରୀ ନିଜ ମଙ୍ଗଳ ଚାହାଁଥିଲେ, ରାଜାଙ୍କୁ ନମ୍ର ଭାବେ ହାତ ଜୋଡି କଥା ହେବା ଉଚିତ। ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ନାରେ ଯେଉଁ କଥା ବିରୋଧି ନୁହେଁ, ମୃଦୁ, ଶୁଭ, ଏବଂ ଉପକାରକ—ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଯଥାଯଥ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ସହିତ କହିବା ଉଚିତ। କିନ୍ତୁ ଯଦି କଠିନ କିମ୍ବା ଉପକାରକ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ସମ୍ମାନ ନାହିଁ, ତେବେ ମର୍ଯ୍ୟାଦାସିଳ ରାଜା ସେମାନେ ଗ୍ରହଣ କରିବେ ନାହିଁ। ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜାମାନେ ପଞ୍ଚ ରୂପଧାରଣ କରନ୍ତି: ଅଗ୍ନି, ଇନ୍ଦ୍ର, ସୋମ, ଯମ ଓ ବରୁଣ। ଏହି ଦେବମାନେ ଯେମିତି ତାପ, ପରାକ୍ରମ, ମୃଦୁତା, ଦଣ୍ଡ ଓ କୃପା ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେପରି ମହାନ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ। ଏହିକାରଣରୁ ସବୁ ସମୟରେ ସେମାନେ ସମ୍ମାନିତ ଓ ପୂଜ୍ୟ ହେବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଧର୍ମ ଅଜ୍ଞାନରେ ମୋହିତ। ତୁମ ଦୁଷ୍ଟତାରୁ ଯେଉଁ କଠିନ କଥା ମତେ କହିଲ, ସେଥିରେ ମୁଁ ତୁମର ଉପକାର ଅଥବା ଅପକାର, କିମ୍ବା ତୁମ ମଙ୍ଗଳ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁନାହିଁ, ରାକ୍ଷସ। ଏତେ କଥା କହିଦେଇଛି, ତଥାପି ମାରୀଚ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ମୋତେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏବେ ମୋର ଯୋଜନା ଶୁଣ: ତୁମେ ଏକ ସୁନାର ମୃଗ ରୂପ ଧାରଣ କରିବା, ତା’ପରେ ଚାନ୍ଦିର ଚିଟିକ ଥିବ। ରାମଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ସୀତାଙ୍କ ସମ୍ନାରେ ଚାଲିଯିବା, ତାଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିବା, ପରେ ଯେଉଁଠି ଇଚ୍ଛା ଯାଅ। ସୀତା ଏହି ମାୟାମୃଗକୁ ଦେଖି ଚମକିଯିବେ, ତୁରନ୍ତ ରାମଙ୍କୁ କହିବେ, “ମୋତେ ଏହା ଆଣିଦିଅ!” ଯେତେବେଳେ ରାମ ଦୂରକୁ ଯିବେ, ତୁମେ ରାମଙ୍କ ସ୍ୱରରେ “ହା, ସୀତା! ଲକ୍ଷ୍ମଣ!” ବୋଲି ଚିତ୍କାର କରିବା। ସୀତା ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଏବଂ ସୀତାଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ଦୃତ ଚିନ୍ତାରେ ରାମଙ୍କ ପଛରେ ଯିବେ। ଏହିପରି ଯେତେବେଳେ ଦୁଇଁଜଣ ଦୂରେ ଯିବେ, ମୁଁ ସହଜରେ ସୀତାଙ୍କୁ ଧରିନେବି, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ଶଚୀଙ୍କୁ ନେଇଥିଲେ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରି, ତୁମେ ଯେଉଁଠି ଇଚ୍ଛା ଯାଅ, ମାରୀଚ। ମୁଁ ତୁମକୁ ଆଧା ରାଜ୍ୟ ଦେବି। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିବା ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷିତ ମାର୍ଗରେ ଯାଅ, ମୁଁ ତୁମ ପଛରେ ରଥରେ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟକୁ ଯିବି। ରାଘବଙ୍କୁ ଠକାଇ, ସୀତାଙ୍କୁ ଧରି, ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ଲଙ୍କାକୁ ଫେରିଯିବି। ଯଦି ତୁମେ ଏହି କାମ କରିବେ ନାହିଁ, ଏଇ ଦିନେ ମୁଁ ତୁମକୁ ମାରିଦେବି। ରାଜାଙ୍କ ବିରୋଧ କରିବା ଯେଉଁଜଣ କେବେ ସୁଖ ପାଏ ନାହିଁ। ତୁମେ ଯଦି ରାମଙ୍କ ସହିତ ମୁଖାମୁଖି ହେବ, ତୁମର ଜୀବନ ସମାପ୍ତ ହେବ; ଆଜି ନିଶ୍ଚୟ ମୃତ୍ୟୁ ହେବ। ଭଲଭାବେ ଚିନ୍ତା କର, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଯାହା ଉଚିତ ତାହା କର।” ଏହିପରି ରାବଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଇ, ତାଙ୍କ ଅନ୍ୟାୟ ରାଜଧର୍ମ ଦେଖି, ମାରୀଚ ଭୟ ବିନା କଠିନ କଥା କହିଲେ: “କିଏ ତୁମକୁ ଏହି ବିନାଶର ପରାମର୍ଶ ଦେଲା? କିଏ ତୁମ, ତୁମ ପୁଅ, ରାଜ୍ୟ, ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସମେତ ନଶ୍ଟ ହେବାକୁ ଚାହିଲା? ଏହି ମୃତ୍ୟୁର ଦ୍ୱାର ତୁମକୁ କିଏ ଦେଖାଇଲା? ନିଶ୍ଚୟ, ତୁମ ଶତ୍ରୁମାନେ ଦୁର୍ବଳ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ଭୟାନକ ଶେଷ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ଏହି ମନ୍ତ୍ରଣା ଦୁଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଦେଇଛି, ଯିଏ ତୁମ ନଶ୍ଟ ହେବାକୁ ଚାହିଁଛି। ତୁମ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଯେଉଁମାନେ ତୁମେ ଅନ୍ୟାୟ ମାର୍ଗ ଧରିଛ, ତଥାପି ତୁମକୁ ରୋକୁନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଦଣ୍ଡିତ ହେଉନାହାନ୍ତି। ଯେଉଁ ରାଜା ଅତ୍ୟାଧିକ କାମନାରେ ଅନ୍ୟାୟ ମାର୍ଗ ଧରନ୍ତି, ସେମାନେ ଧର୍ମିକ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସବୁପରି ରୋକିବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ରୋକାଯାଉନାହାଁ। ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ତାଙ୍କ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ଓ କୀର୍ତ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ତାହା ଉଲ୍ଟା ହେଲେ, ସବୁ ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦୋଷରୁ ସମସ୍ତଙ୍କ କ୍ଷତି ହୁଏ। ଧର୍ମ ଓ କୀର୍ତ୍ତିର ମୂଳ ରାଜା; ତେଣୁ ସବୁ ସମୟରେ ରାଜାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ଉଚିତ। ଅତ୍ୟାଚାରୀ କିମ୍ବା ଅତ୍ୟଧିକ ବିରୋଧୀ, କିମ୍ବା ଅଶିଷ୍ଟ ରାଜା ଦେଶ ଚଲାଇପାରିବେ ନାହିଁ। ଯେଉଁ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଏମିତି ରାଜାଙ୍କ ସହିତ କଠିନ ମନ୍ତ୍ରଣା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସଂକଟରେ ଦ୍ରୁତ ନଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି, ଯେପରି ଧୀର ଚାଳକ ନଥିବା ରଥ ଭଳି। ଏହି ଜଗତରେ ଅନେକ ଧର୍ମିକ ଲୋକ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦୋଷରୁ ନିଜ ସମ୍ପତ୍ତି ସହିତ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାନ୍ତି। ଯେଉଁ ମାଲିକ ଶତ୍ରୁଭାବପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ କଠିନ, ସେମାନଙ୍କ ତଳେ ପ୍ରଜାମାନେ ଅନୁରଞ୍ଜିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ଯେପରି ଶିଆଳ ଦ୍ୱାରା ଚାଲିଥିବା ମେଷ ଭଳି। ଏମିତି ଦୟାହୀନ, ଅବିବେକୀ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟନିଗ୍ରହ ନଥିବା ରାକ୍ଷସ ରାଜା ତଳେ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସ ନିଶ୍ଚୟ ନଷ୍ଟ ହେବେ। ଏହି ଭୟାନକ ଘଟଣା ମୋ ଉପରେ ଆସିଛି, ଏବେ ତୁମେ ଏଠାରେ ଅନ୍ତିମ ଶୋକର ଯୋଗ୍ୟ; ତୁମେ ଏବଂ ତୁମ ସେନା ନଶ୍ଟ ହେବେ।” ଏପରି ମାରୀଚ ରାବଣଙ୍କୁ ସତ୍ୟ କଥା କହି, ତାଙ୍କ ଅନ୍ୟାୟ ମାର୍ଗର ଫଳ ଉପଦେଶ ଦେଲେ।