ରାମାୟଣର ଏହି ଅଂଶରେ, ମାରୀଚ ରାମଙ୍କ ଶୂରତା ବିବର୍ଣ୍ତ କରିବାରେ ଆରମ୍ଭ କରିଲେ। ସେ ବଡ଼ ଧନୁଷ ଉପରେ ତିନିଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଚାଲିଲେ, ଯେଉଁ ବାଣ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନାଶ କରିବାରେ ସମର୍ଥ, ତାଙ୍କର ଗତି ଗରୁଡ଼ ଓ ପବନ ସମାନ। ସେ ବାଣଗୁଡିକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସମାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଭୟଙ୍କର, ରକ୍ତ ପିପାସୁ, ତିନିଏଟି ଏକସାଥି ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦେଖାଉଥିଲେ। ରାମଙ୍କ ଶୂରତା ଜାଣି, ଚତୁର ମାରୀଚ ପୂର୍ବରୁ ଭୟ ଦେଖି ଦୌଡି ଯାଇଥିଲେ; ତେବେ ରାମଙ୍କ ବାଣରେ ମୁକ୍ତ ହେଇ, ଦୁଇ ରାକ୍ଷସ ହତାହତ ହେଲେ। ମାରୀଚ କହିଲେ—"ରାମଙ୍କ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତ ହେଇ, କିପରି ମୁଁ ଜୀବନ ରକ୍ଷା କରିଲି, ଏବେ ଏଠାରେ ଏକ ତପସ୍ବୀ ଭାବରେ ବସିଛି।" "ମୁଁ ଏହି ଅରଣ୍ୟର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗଛରେ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖୁଛି—ବାର୍କ ଓ କଳା କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମ ପିନ୍ଧି, ଧନୁଷ ଧରି, ମୃତ୍ୟୁ ଦୂତ ସମାନ। ହଜାର ହଜାର ରାମକୁ ଦେଖି, ଭୟଭୀତ ହେଉଛି, ଏହି ସମଗ୍ର ଅରଣ୍ୟ ରାମ ହୋଇ ଦେଖାଯାଉଛି।" "ଏକା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ରାମକୁ ଦେଖୁଛି, ରାବଣ; ସ୍ୱପ୍ନରେ ରାମକୁ ଦେଖି, ଭ୍ରମିତ ଓ ଅସ୍ତିର ହେଇଯାଉଛି।" "‘ର’ ଅକ୍ଷର ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ନାମ, ମଣି, ରଥ ମଧ୍ୟ ଭୟ ଦେଉଛି; ରାମଙ୍କ ଭୟରେ ମୁଁ ଭୟଭୀତ। ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ମୁଁ ଜାଣିଛି; ତାଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ତୁମ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ। ରଘୁବଂଶୀ ରାମ ବାଲି କିମ୍ବା ନାମୁଚିକୁ ମଧ୍ୟ ବଧ କରିପାରିବେ।" "ଯୁଦ୍ଧ କରିବା କିମ୍ବା ଧୈର୍ୟ ଦେଖାଇବା—ଏହି ଦୁଇଟିରୁ ଏକଟି କର, ରାବଣ। ତୁମେ ଯଦି ମୋତେ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ରାମ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ।" "ଏହି ଜଗତରେ ଅନେକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତି, ତାଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତି ସହ ପର ଅପରାଧରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏମିତି, ଅନ୍ୟର ଅପରାଧରେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୋଇପାରିବି, ରାକ୍ଷସ; ତୁମେ ଯାହା ଉଚିତ ଭାବ, ତାହା କର; ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ଚାଲିବି ନାହିଁ।" "ରାମ ମହାତ୍ମା, ଶୂର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସମଗ୍ର ରାକ୍ଷସ ଜଗତକୁ ନଷ୍ଟ କରିପାରିବେ। ଯଦି ଖରା, ଶୂର୍ପଣଖା ଦ୍ୱାରା ଜନସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ ଏବଂ ଅତି ଉଗ୍ର ହେଲେ, ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ରାମ ତାଙ୍କୁ ବଧ କଲେ, ତେବେ ରାମଙ୍କର କୌଣସି ଦୋଷ ଅଛି କି?" "ମୁଁ ଯଦି ଏହି ଉପଦେଶ ଦେଉଛି, ତୁମେ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁନାହିଁ, ତେବେ ତୁମେ ଓ ତୁମ ପରିବାର ଆଜି ରାମଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି ବାଣରେ ବଧ ହୋଇଯିବେ।" ଏଠାରେ ଚଳିଲା ଅରଣ୍ୟକାଣ୍ଡର ଚଳିଶିତମ ଅଧ୍ୟାୟ, ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଗୌରବମୟ ଅରଣ୍ୟକାଣ୍ଡର ଚଳିଶିତମ ଅଧ୍ୟାୟ। ରାବଣ, ମାରୀଚଙ୍କ ଉଚିତ ଓ ଉପଯୁକ୍ତ କଥା ଶୁଣି, ତାହାକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ ନାହିଁ, ମୃତ୍ୟୁ ଚାହୁଁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଔଷଧ ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା ପରି। ରାକ୍ଷସ ମହାପ୍ରଭୁ, ଦୈବ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ, ମାରୀଚଙ୍କ ଉପଦେଶ ଉପରେ କ୍ରୁର ଓ ଅନୁଚିତ କଥା କହିଲେ। "ମାରୀଚ, ତୁମର ଏହି ଉପଦେଶ ଅନୁଚିତ, ଅର୍ଥହୀନ, ଏକ ଆସାଧାରଣ ବଂଶର ବ୍ୟକ୍ତି ଦ୍ୱାରା କହିଯାଇଛି; ଏହା ଅର୍ଥହୀନ, ଶୂନ୍ୟ ମାଟିରେ ମାଛି ଚାଷ କରିବା ପରି।" "ତୁମର କଥା ରାମଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋତେ ଭାଙ୍ଗିପାରିବ ନାହିଁ, ବିଶେଷ କରି ତାହା ଏକ ମୂଢ଼, ପାପୀ ମାନବ।" "ଯିଏ ମିତ୍ର, ରାଜ୍ୟ, ମାତା, ପିତାକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ଏକା ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲା, ଏକ ସାଧାରଣ ମହିଳାର କଥା ଶୁଣି—" "ଖରାଙ୍କ ବଧକାରୀ ରାମ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ, ମୁଁ ସୀତାକୁ ତାଙ୍କ ଜୀବନଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ, ସେଥିରେ ତୁମ ସାମ୍ନାରେ ଚୋରି କରିବି।" "ମାରୀଚ, ଏହି ନିଷ୍ଠା ମୋ ହୃଦୟରେ ଅଟୁଟ; ଦେବତା ବା ଦାନବ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ମିଶିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ବଦଳାଇପାରିବେ ନାହିଁ।" "ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଦୋଷ କିମ୍ବା ଗୁଣ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କର, ତେବେ ସମୟ ଓ ଅବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ ଉଚିତ ଉତ୍ତର ଦେବା ଦରକାର।" "ଯେତେବେଳେ ରାଜା ପ୍ରଶ୍ନ କରନ୍ତି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ରୀ ନମ୍ରତା ସହିତ ହାତ ଜୋଡି ଉତ୍ତର ଦେବା ଦରକାର, ତାଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ କାମନା କରି।" "ଯେଉଁ କଥା ବିରୋଧ ନୁହେଁ, ମୃଦୁ, ଶୁଭ, ଉପକାରୀ, ରାଜାଙ୍କୁ ଉଚିତ ଶୈଳୀରେ କହିବା ଦରକାର।" "ଯଦି କୌଣସି କଥା କ୍ରୁର କିମ୍ବା ଉପକାରୀ, କିନ୍ତୁ ନମ୍ରତା ନାହିଁ, ରାଜାଙ୍କ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ପ୍ରତି ଦୂର୍ବଳତା ଦେଖାଏ।" "ଅପାର ଶକ୍ତିର ରାଜାମାନେ ପାଞ୍ଚ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି—ଅଗ୍ନି, ଇନ୍ଦ୍ର, ସୋମ, ଯମ, ଓ ଭରୁଣ।" "ବଡ଼ ରାଜାମାନେ, ରାତିର ଚର, ଉଷ୍ମା, ପ୍ରତାପ, ମୃଦୁତା, ଦଣ୍ଡ, ଓ କୃପା ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଏହି ଦେବମାନେ ପରି।" "ସମସ୍ତ ପରିସ୍ଥିତିରେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଓ ପୂଜା ଦେବା ଦରକାର; କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଧର୍ମ ଅଜ୍ଞ, ମୋହରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ।" "ତୁମ ଦୁଷ୍ଟତାରେ, ଆସିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଠାରେ ଏପରି କ୍ରୁର କଥା କହିଛ; ମୁଁ ତୁମର ଗୁଣ, ଦୋଷ, କିମ୍ବା ମଙ୍ଗଳ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁନାହିଁ, ରାକ୍ଷସ।" "ଏତେ କହିବା ପରେ ମଧ୍ୟ, ତୁମେ ମୋତେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ସହଯୋଗ କରିବା ଦରକାର।" "ଏବେ ମୋ ପ୍ରୟୋଜନର କାର୍ଯ୍ୟ ଶୁଣ, ମାରୀଚ: ତୁମେ ଏକ ସୁନା ମୃଗ ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଚାନ୍ଦି ଚିହ୍ନ ଦେଇ ଶୋଭିତ।" "ସୀତାଙ୍କ ସମ୍ନା ରାମଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଘୂରିବା; ସେ ମାୟାମୃଗ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେବେ, ଏବଂ ତୁରନ୍ତ ରାମଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିବେ—‘ମୁଁ ଏହି ମୃଗକୁ ଚାହେଁ!’" "ଯେତେବେଳେ କକୁତ୍ସ୍ଥ ଦୂରକୁ ଚାଲିଯିବେ, ତୁମେ ରାମଙ୍କ ଶବ୍ଦରେ ‘ହା, ସୀତା! ଲକ୍ଷ୍ମଣ!’ କହିବା, ତାଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଅନୁକରଣ କରି।" "ସୀତା ଶୁଣି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ମିତ୍ରତାରେ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ, ରାମଙ୍କ ପଥରେ ଚଲିଯିବେ।" "ଯେତେବେଳେ କକୁତ୍ସ୍ଥ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଚାଲିଯିବେ, ମୁଁ ସହଜରେ ସୀତାକୁ ଚୋରି କରିବି, ଇନ୍ଦ୍ର ଶଚୀକୁ ନେଇଥିବା ପରି।" "ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ତୁମେ ଚାହୁଁଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା; ମାରୀଚ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଆଧା ରାଜ୍ୟ ଦେଇବି।" "ଏବେ ସୁରକ୍ଷିତ ପଥରେ ଯାଉ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟର ସଫଳତା ପାଇଁ; ମୁଁ ମୋ ରଥରେ ତୁମ ପଛରେ ଦଣ୍ଡକ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବି।" ଏହିପରି ମାରୀଚ ଭୟ ଓ ଉପଦେଶ ଦେଲେ, ରାବଣ ତାହାକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରି, ତାଙ୍କ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ, ଏବଂ ମାୟାମୃଗ ରୂପେ ମାରୀଚଙ୍କୁ ଉପଯୋଗ କରି ସୀତା ଚୋରି କରିବାର ଯୋଜନା କରିଲେ।