ମୁଁ ଏଠାରେ ଏକ ହରିଣ ରୂପେ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶିଙ୍ଗ ନେଇ, ପୂର୍ବରୁ ମୋତେ ଲାଗିଥିବା ଆଘାତକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କୁ ମାରିବା ପ୍ରୟାସରେ ତାଡ଼ି ଆସିଥିଲି। ସେତେବେଳେ, ସେ ତାଙ୍କର ମହାଧନୁ ଟାଣି, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ତିନୋଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଛାଡ଼ିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନେ ଗରୁଡ଼ ବା ବାୟୁ ସମାନ ତ୍ବରାନ୍ୱିତ ଥିଲେ। ସେଇ ବାଣଗୁଡ଼ିକ ବଜ୍ରପାତ ସଦୃଶ, ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ରକ୍ତପିପାସୁ, ଏକାଠି ଏଗିଯାଉଥିଲେ। ମୁଁ ରାମଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ଜାଣିଥିଲି, ଏବଂ ଏକଥା ପୂର୍ବରୁ ଅନୁଭବ କରିଥିଲି, ତେଣୁ ମୁଁ ଚତୁରତାରେ ପଳାଇଯାଇଥିଲି। ଏହିପରେ, ରାମଙ୍କ ବାଣ ଛୁଟିବା ସହିତ, ଦୁଇ ରାକ୍ଷସ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ। ମୁଁ ରାମଙ୍କ ବାଣରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ, କିଛିପରି ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଇ, ଏଠାରେ ଏକ ତପସ୍ବୀ ଭାବେ ରହୁଛି, ମନୋନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରେ ଅଛି। ମୁଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗଛରେ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖୁଛି—ବାଲ୍କଳ ଓ କୃଷ୍ଣମୃଗଚର୍ମ ପିନ୍ଧି, ଧନୁ ଧରି, ମୃତ୍ୟୁ ଯେମିତି ଦମନକ ନେଇ ଦଢ଼ିଅଛନ୍ତି। ହଜାର ହଜାର ରାମ ଦେଖୁଛି, ଭୟଭୀତ ହେଉଛି ରାବଣ; ଏହି ସମଗ୍ର ଅରଣ୍ୟ ମୋତେ ରାମରୂପ ହୋଇଯାଇଛି। ଏକାକି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ କେବଳ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖୁଛି, ରାକ୍ଷସପତି; ସ୍ୱପ୍ନରେ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖି, ମୁଁ ଭ୍ରମିତ ଓ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଉଛି। ‘ର’ ଅକ୍ଷରରେ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ନାମ, ମଣିମୁକ୍ତା, ରଥ—ସବୁ କିଛି ମୋତେ ଭୟ ଦେଉଛି, କାରଣ ରାମଙ୍କ ଭୟରେ ମୁଁ ଆତଙ୍କିତ। ମୁଁ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଜାଣିଛି—ତାଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ। ରଘୁବଂଶୀ ରାମ ବାଲି ବା ନାମୁଚିକୁ ମଧ୍ୟ ବିନାଶ କରିପାରିବେ। ଏହିପରି, ରାବଣ, ଚାହୁଁଥିଲେ ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଧୈର୍ୟ ଧରନ୍ତୁ। ଯଦି ଆପଣ ମୋତେ ଦେଖିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ତେବେ ରାମଙ୍କ କଥା ଉଲ୍ଲେଖ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ। ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଅନେକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ନ୍ୟାୟପରାୟଣ ଲୋକ, ଅନ୍ୟଙ୍କ ଅପରାଧରେ ନିଜ ଜୀବନ ଓ ସମ୍ପତ୍ତି ହରାଇଛନ୍ତି। ଏଭଳି ଭାବରେ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟର ଦୁଷ୍କୃତିରେ ନାଶ ହୋଇପାରିବି, ରାତିରେ ଘୂରଣ କରୁଥିବା ରାକ୍ଷସ; ଆପଣ ଯାହା ଉପଯୁକ୍ତ ବୁଝନ୍ତି, ତାହା କରନ୍ତୁ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ସହିତ ଯିବିନାହିଁ। ରାମ ଅତିଶୟ ତେଜସ୍ବୀ, ଶୂରବୀର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ସେ ଚାହିଲେ ସମଗ୍ର ରାକ୍ଷସଲୋକକୁ ନାଶ କରିପାରିବେ। ଯଦି ଖର ଶୂର୍ପଣଖା ପାଇଁ ଜନସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ ଏବଂ ଅତ୍ୟଧିକ ହିଂସ୍ର ହେଲେ, ଏବଂ ସେହିପରି ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିନାଶ ହେଲେ, ତେବେ ଏଠାରେ ରାମଙ୍କ କଣ ଦୋଷ? ମୁଁ ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ଓ ଆପଣଙ୍କ ପରିବାର ପାଇଁ ଉପକାରି ଏହି କଥା କହିଛି, ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ ନକରିଲେ, ଆଜି ରାମଙ୍କ ସିଧା ବାଣରେ ଆପଣ ଓ ଆପଣଙ୍କ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିହତ ହେବେ। ଏହିପରି ମାରୀଚର ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ରାବଣ ଏହାକୁ ସ୍ୱୀକାର କଲେନାହିଁ—ଏକ ମୃତ୍ୟୁ ଆକାଂକ୍ଷୀ ଯେମିତି ଔଷଧ ତ୍ୟାଗ କରେ। ରାକ୍ଷସପତି ରାବଣ, ଦୈବବଶାତ୍ ଦୃଢ଼ ମନୋଭାବ ନେଇ, ମାରୀଚଙ୍କ ଉପକାରି କଥା ଉପରେ କ୍ରୁର ଓ ଅନୁଚିତ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ସେ କହିଲେ, "ମାରୀଚ, ତୁମେ ଯାହା କହିଲା, ଏହା ଅନୁଚିତ ଓ ଅର୍ଥହୀନ; ତୁମର ଜନ୍ମ ଅମୂଲ୍ୟ ନୁହେଁ, ତୁମ କଥା ଉପଯୋଗୀ ନୁହେଁ, ମୃତ୍ ସ୍ଥଳିରେ ବିଜ ରୋପଣ ପରି। ତୁମ କଥା ମୋତେ ରାମଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରୁ ଅଟକାଇପାରିବ ନାହିଁ, ବିଶେଷ କରି ସେ ଏକ ମୂର୍ଖ, ପାପୀ ମାନବ। ଯିଏ ନିଜ ମିତ୍ର, ରାଜ୍ୟ, ମାତା, ପିତାକୁ ଛାଡ଼ି, ଏକ ସାଧାରଣ ନାରୀର କଥା ଶୁଣି ଅରଣ୍ୟକୁ ଚାଲିଗଲେ—ସେ ରାମ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ସୀତାକୁ ତୁମ ସାମ୍ନାରେ ହରଣ କରିବି। ଏହା ମୋ ହୃଦୟର ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ, ଏହାକୁ ଦେବତା ବା ଅସୁରମାନେ ମିଶି ମଧ୍ୟ ବଦଳାଇପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ନେଇ ଯେତେବେଳେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କିମ୍ବା ବିପଦ ବା ସୁଯୋଗ ବିଷୟରେ ପଚରାଯିବ, ତେବେ ତୁମେ ଏପରି କଥା କହିବା ଉଚିତ। ରାଜା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ଜୟ ଚିହ୍ନ କରି, ମନ୍ତ୍ରୀ ନିଜ ଉନ୍ନତି ଚାହିଲେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଉତ୍ତର ଦେବା ଉଚିତ। ଯେଉଁ କଥା ରାଜାଙ୍କୁ ଅନୁକୂଳ, ମୃଦୁ, ଶୁଭ ଓ ଉପକାରି, ସେଇ ଭାବରେ କହିବା ଦରକାର। ଯଦି କଥା କଠୋର କିମ୍ବା ଉପକାରି ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ଶ୍ରଦ୍ଧା ନାହିଁ, ତେବେ ଗରିମା ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ରାଜା ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବେ ନାହିଁ। ରାଜାମାନେ ଅଗ୍ନି, ଇନ୍ଦ୍ର, ସୋମ, ଯମ ଓ ବରୁଣ ପଞ୍ଚ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ତାପ, ପ୍ରତାପ, ମୃଦୁତା, ଦଣ୍ଡ ଓ ଦୟା ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଏହିପରି, ସମସ୍ତ ପରିସ୍ଥିତିରେ ରାଜାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଓ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର; କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଧର୍ମ ଅଜ୍ଞାନରେ ଭ୍ରାନ୍ତିରେ ପଡ଼ିଛ। ଅପକୃତିବଶ, ଏପରି କଠୋର କଥା ଏକ ଅତିଥିକୁ କହିଲ; ମୁଁ ତୁମ ମଙ୍ଗଳ ବା ଦୋଷ ବିଷୟରେ ପଚରେ ନାହିଁ, ରାକ୍ଷସ। ଏତେ କଥା କହିଲେ ମଧ୍ୟ, ନିୟମ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତୁମେ ମୋତେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ଦରକାର। ଏବେ ମୁଁ କହୁଛି, ତୁମେ ଏକ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ହରିଣ ରୂପ ଧାରଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ରୌପ୍ୟ ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ। ରାମଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଆଗରେ ବିଚରଣ କର, ସୀତାଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରି, ପଛରେ ଆପଣ ଇଚ୍ଛାମତେ ଯିବେ। ମୈଥିଲୀ ଏହି ମାୟା ବିଶିଷ୍ଟ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ହରିଣକୁ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେବେ, ଏବଂ ତୁରନ୍ତ ରାମଙ୍କୁ କହିବେ, "ମୋ ପାଇଁ ଏହାକୁ ଆଣ।" ଯେତେବେଳେ କକୁତ୍ସ୍ଥ ଦୂରକୁ ଯିବେ, ତୁମେ ରାମଙ୍କ ସ୍ୱର ଅନୁକରଣ କରି, "ହା, ସୀତା! ଲକ୍ଷ୍ମଣ!" ବୋଲି ଚିତ୍କାର କରିବା। ଏହା ଶୁଣି, ସୀତାଙ୍କ ଆଗ୍ରହରେ, ସୌମିତ୍ରି ମଧ୍ୟ ମିତ୍ରତାରେ ରାମଙ୍କ ପଛରେ ଯିବେ। ଯେତେବେଳେ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଦୁଇଜଣ ଚାଲିଯିବେ, ମୁଁ ସହଜରେ ବୈଦେହୀକୁ ଅପହରଣ କରିବି, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ଶଚୀକୁ ନେଇଥିଲେ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ତୁମେ ଇଚ୍ଛାମତେ ଯେଉଁଠି ଚାହଁ, ଯାଅ; ମାରୀଚ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଆଧା ରାଜ୍ୟ ଦେବି।