ଏହିପରି ଏକ ସମୟର କଥା, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ ସଦୃଶ ମହାପୁରୁଷ, ଚୌଡ଼ା ଛାତି ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ରୂପରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାମଙ୍କ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଜୀବନ ସାଙ୍ଗିନୀ, ସୀତା, ସଦା ଅତିଶୟ ଭକ୍ତିଶୀଳ ଓ ତାଙ୍କ ପ୍ରାଣଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ। ମିଥିଳାନନ୍ଦନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମଙ୍କର ଏହି ପ୍ରିୟା, କମଳା କଟି ସୀତା, ଏପରି ଏକ ଅଗ୍ନିଶିଖା ସଦୃଶ ଯାହାକୁ କେହି ଅପମାନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ—ଏଠାରେ ତାଙ୍କୁ ଛୁଅଇବା ଅର୍ଥ ଏକ ଯଜ୍ଞ ଅଗ୍ନିକୁ ହାତ ଦେବା ସମାନ। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ହେ ରାକ୍ଷସାଧିପତି, ଏହି ଅନର୍ଥକ ଚେଷ୍ଟା କାହିଁକି? ଯଦି ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାମଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପଡ଼ିଯିବ, ତେବେ ନିଶ୍ଚିତ ତୁମର ବିନାଶ ହେବ। ଯଦି ତୁମେ ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ, ସୁଖ ଓ ଦୁର୍ଲଭ ରାଜ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ରାମଙ୍କ ଅପ୍ରସନ୍ନତାକୁ କେବେ ଆଣିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ତୁମେ ବିଭୀଷଣ ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳୀ ସହିତ ଉପଦେଶ ନେଇ, ଧର୍ମମୟ ଉପାୟ ଓ ଅପାୟ, ଶକ୍ତି ଓ ଦୁର୍ବଳତାକୁ ଭଲଭାବରେ ଭାବି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଅ। ନିଜ ଶକ୍ତି ଓ ରାଘବଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ ସଠିକ୍ ଭାବେ ଜାଣି ଯାହା ତୁମ ପାଇଁ ଉପକୃତିକର ଓ ଉଚିତ୍, ତାହା କର। କିନ୍ତୁ ମୋ ମତରେ, କୋଶଳ ରାଜପୁତ୍ର ରାମ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ତୁମ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ। ଏହି ଉତ୍ତମ ଓ ଉଚିତ୍ ଉପଦେଶ ପୁଣିଥରେ ଶୁଣ, ହେ ନିଶାଚରେଶ୍ୱର। ଏହି ସମୟରେ ଏକ ଅନ୍ୟ ଉପାଖ୍ୟାନ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ମୁଁ ଏକଥିରେ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ପୃଥିବୀରେ ଘୁଞ୍ଚୁଥିଲି, ହଜାର ହାତୀର ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରି, ଏକ ପାହାଡ଼ ସଦୃଶ ଦେଖାଯାଉଥିଲି। ମୁଁ ମେଘ ସଦୃଶ କଳା, ତୀବ୍ର ଶୋଭା ମାଳା ଓ ସୁନା ଦ୍ୱିଧାରି ଦାନ୍ତ ପିନ୍ଧି, ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ ଓ ହାତରେ ଗଦା ନେଇ, ସଂସାରକୁ ଭୟଭୀତ କରୁଥିଲି। ମୁଁ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ମୁନିମାନଙ୍କ ମାଂସ ଭୋଜନ କରି ଘୁଞ୍ଚୁଥିଲି। ଏତେକୁ ଦେଖି ଧର୍ମାତ୍ମା ମହାମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ଦଶରଥ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଓ କହିଲେ: “ମୋ ଯଜ୍ଞ ସମୟରେ ରାମ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।” “ହେ ରାଜା, ମାରୀଚ ଦ୍ୱାରା ଭୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।” ଏପରି କଥା ଶୁଣି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଦଶରଥ କହିଲେ, “ଏଠି ରାଘବ ଏଖଣିଁ ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ହେଉନି, ଅସ୍ତ୍ର ଶିକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ମୋ ସେନା ସହିତ ମୁଁ ସ୍ୱୟଂ ଯିବି ଏହି ରାକ୍ଷସ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି, ତୁମ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦଳନ କରିବି।” ଏହିପରି କଥା ଶୁଣି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କହିଲେ: “ଏହି ସଂସାରରେ ରାମ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶକ୍ତି ଏହି ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ରୋକିପାରିବେ ନାହିଁ। ତୁମେ ତ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ରକ୍ଷକ ଅଟୁଟ। ତୁମେ ଯାହା କରିଛ, ସେଥି ପୂର୍ଣ୍ଣ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ତୁମ ବଡ଼ ସେନା ଏଠି ରୁହ, ମୁଁ ରାମଙ୍କୁ ନେଇଯିବି।” “ଏ ଶିଶୁ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତିନି ଲୋକକୁ ଆଲୋକିତ କରିପାରିବେ, ମୁଁ ରାମକୁ ନେଇ ଯାଉଛି, ହେ ଶତ୍ରୁଦଳନ, ତୁମେ ମଙ୍ଗଳ କର।” ଏପରି କହି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ରାମଙ୍କୁ ନେଇ ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଚଲିଗଲେ। ସେଠାରେ, ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ, ରାମ ଯଜ୍ଞ ନିମିତ୍ତେ ବ୍ରତ ନେଇ, ଅଦ୍ଭୁତ ଭାବରେ ଧନୁଷ ବାନ୍ଧି ଦଢ଼ ହୋଇ ଦଢ଼ିଆ ଥିଲେ। ଦାଢ଼ି ବିହୀନ, ଦୀପ୍ତିମାନ, ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ଶୁଭ୍ର ଚକ୍ଷୁ, ଏକବସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଧନୁର୍ଧାରୀ, ମୁଣ୍ଡରେ ସୁନା ମାଳା ପିନ୍ଧି, ତାଙ୍କ ତେଜରେ ସମସ୍ତ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟ ଆଲୋକିତ ହେଉଥିଲା। ସେଠି ତିନିଁ ନବଚନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ ପ୍ରଭା ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ତାପରେ, ମୁଁ, ମେଘ ସଦୃଶ କଳା, ତେଜପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁନା ଦ୍ୱିଧାରି ଦାନ୍ତ ପିନ୍ଧି, ଆତ୍ମବଳରେ ଗର୍ବିତ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ଦିଆ ଵର ଦ୍ୱାରା ଅଜୟ ହୋଇ, ଆଶ୍ରମକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଲି। ମୋତେ ଦେଖି, ତାଙ୍କ ହାତରେ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ରାମ ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ଧନୁଷ ତଣିଲେ, କୌଣସି ଭୟ ବା ଭ୍ରମ ନ ଥିଲା। ମୁଁ ଭାବିଲି, “ଏ ତ ଏକ ଶିଶୁ,” ଏହି ଭ୍ରମରେ ଦ୍ରୁତ ଚାଲି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ବେଦିକା ଦିଗରେ ଗଲି। ତାହାପରେ ରାମ ଏକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଛାଡ଼ିଲେ, ଯାହା ମୋତେ ଆଘାତ କରି ଶତ ଯୋଜନ ଦୂର ସମୁଦ୍ରରେ ଫିଙ୍କି ଦେଲା। ସେତେବେଳେ ରାମ ମୋତେ ମାରିଲେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ମୋତେ ରକ୍ଷା କଲେ; ତାଙ୍କ ବାଣର ଘାତରେ ମୁଁ ଅବଚେତନ ହୋଇଗଲି। ବହୁ ସମୟ ପରେ ହୁସିଆର ହୋଇ ଲଙ୍କାକୁ ଚାଲିଗଲି। ଏଭଳି ଭାବେ ସେ ସମୟରେ ମୁଁ ବଞ୍ଚିଗଲି, କିନ୍ତୁ ରାମ ଏକ ଶିଶୁ ହେବା ସତ୍ୱେ ତାଙ୍କ ଅନେକ ସାଥୀମାନେ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିନଶ୍ଟ ହେଲେ। ଏହିପରି ଅନୁଭବ ଦେଖି, ଯଦି ତୁମେ ମୋର ଚେତାବନି ଅବହେଳା କରି ରାମ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଯାଉଛ, ତେବେ ତୁମର ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ନିଶ୍ଚିତ ଓ ତୁମେ ବଞ୍ଚିପାରିବ ନାହିଁ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ରାକ୍ଷସମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଉତ୍ସବରେ ମଗ୍ନ, ସେମାନେ ଦୁଃଖ ଓ ନାଶ ଦେଖିବେ। ମୈଥିଲୀ ସୀତା ପାଇଁ ଲଙ୍କା ନଗରୀ, ଯାହା ଅନେକ ମହଳ ଓ ମଣିମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ସେଇ ନଶ୍ଟ ହେବ। ଯେଉଁମାନେ ଅପରାଧ କରନ୍ତିନାହିଁ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ସଂଗ ଦ୍ୱାରା ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାନ୍ତି—ଯେପରି ମାଛ ଅଜଗର ଥିବା ପୋଖରୀରେ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ତୁମ ଦୋଷରେ ଦେବସ୍ନାନ କରିଥିବା, ଦିବ୍ୟ ଆଭୂଷଣ ପିନ୍ଧିଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ମୃତ୍ୟୁଶୟ୍ୟାରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖିବ। ରାତିରେ ଘୁଞ୍ଚୁଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ଓ ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଏକାଏକି ଦିଗଦିଗନ୍ତରେ ପଳାଇବେ, ଅନେକ ନିରାଶ୍ରୟ ଓ ଅସାହାୟ ହେଇଯିବେ। ନିଶ୍ଚିତ ତୁମେ ଦେଖିବ, ତୀର ଝଡ଼ ଓ ଅଗ୍ନିରେ ଘେରା ଲଙ୍କା ନଗରୀ, ତାହାର ମହଳ ଓ ଗୃହଗୁଡ଼ିକ ଦଗ୍ଧ ହେଉଛି। ପରସ୍ତ୍ରୀ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଠାରୁ ବଡ଼ ପାପ କିଛି ନାହିଁ; ହେ ରାଜା, ତୁମ ପାଖରେ ହଜାର ହଜାର ନାରୀ ଅଛନ୍ତି। ନିଜ ସ୍ତ୍ରୀପ୍ରତି ଭକ୍ତି ରଖ, ନିଜ ବଂଶ, ରାକ୍ଷସମାନେ, ମର୍ଯ୍ୟାଦା, ଶ୍ରୀ, ରାଜ୍ୟ ଓ ନିଜ ପ୍ରିୟ ଜୀବନକୁ ରକ୍ଷା କର। ଯଦି ତୁମେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜ ପ୍ରିୟା ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଓ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ତେବେ କେବେ ରାମଙ୍କୁ ଅପ୍ରସନ୍ନ କରିବା କାର୍ଯ୍ୟ କରନି।