ରାବଣ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ରାଜା, ମାରୀଚଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧତ୍ ହୃଦୟରେ କହିଲେ—"ମୁଁ ସୀତାଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ପୂର୍ବକ ନେଇ ଆସିବି, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ତୁମେ ମୋ ସହଯୋଗୀ ହେବା; ତୁମେ ମୋ ସାଥିରେ ଥିଲେ ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ସଫଳ ହେବି। ଯଦି ସମସ୍ତ ଦେବତା ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ସହୋଦରମାନେ ମିଶି ଆସନ୍ତି, ମତେ କିଛି ଭୟ ନାହିଁ; ତେଣୁ ମୋ ସହଯୋଗୀ ହେବା, ହେ ବଳଶାଳୀ ରାକ୍ଷସ, କାରଣ ତୁମେ ଏହି କାମରେ ସମର୍ଥ। ଶକ୍ତି, ଯୁଦ୍ଧ ଓ ଗର୍ବରେ ତୁମ ସମ କେହି ନାହିଁ; ତୁମେ ବିଶାଳ ବୀର, ମାୟା ଓ ନୀତିରେ ପାରଙ୍ଗତ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛି, ହେ ନିଶାଚର, ମୋ କଥା ଶୁଣ; ମୋ ସହଯୋଗୀ ଭାବେ ଯାହା କରିବା ଉଚିତ୍, ତାହା କର।" "ତୁମେ ଏକ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ହରିଣ ରୂପ ଧାରଣ କର, ରୂପରେ ଚାନ୍ଦିର ଚିଟିକିଥିବା, ଏବଂ ରାମଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ନିକଟରେ ସୀତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଚାଲିଯାଅ। ସୀତା ତୁମକୁ ହରିଣ ରୂପରେ ଦେଖି ନିଶ୍ଚୟ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ତୁମକୁ ଧରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିବେ। ତାପରେ, ସେମାନେ ଦୁଇଁଜଣ ଦୂରେ ଚାଲିଯିବା ପରେ ଏଉଁ ନିର୍ଜନ ଅନ୍ୟ କେହି ନଥିବା ସମୟରେ, ମୁଁ ସହଜରେ ସୀତାଙ୍କୁ ଅପହରଣ କରି ନେଉଛି, ଯେପରି ରାହୁ ଚନ୍ଦ୍ରର ଆଭାକୁ ଗ୍ରସିନେଉଛି। ପରେ, ଯେତେବେଳେ ରାମ ସ୍ତ୍ରୀ ଅପହରଣର ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ପୀଡିତ ହେବେ, ମୁଁ ସୁଯୋଗରେ ତାଙ୍କୁ ମାରିବି, ମୋ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ ଓ ହୃଦୟ ତୃପ୍ତି ପାଇବ।" ରାବଣଙ୍କ ଏହି ଭୟଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ବିରାଟ ମନ ଥିବା ମାରୀଚଙ୍କ ମୁଁ ଶୁଷ୍କ ହେଇଗଲା, ଭୟରେ ଭରିଗଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ଶୁଷ୍କ ଓଠ ଚାଟୁଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ନିର୍ଜୀବ ମାନେ ମୃତ ଲୋକଙ୍କ ପରି, ଭୟ ଓ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ରାବଣଙ୍କୁ ତକି ରହିଲେ। ରାମଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ଭଲଭାବେ ଜାଣୁଥିବା ଏହି ମାରୀଚ, ଅତି ଭୟଭୀତ ହୃଦୟରେ ହସ୍ତ ଜୋଡି ରାବଣଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ, ଯାହା ତାଙ୍କ ଓ ରାବଣଙ୍କ ଉପକାର ନିମିତ୍ତରେ ଥିଲା। ଏବେ ଏହି ଉତ୍ତମ ଏବଂ ଉଚିତ କଥା ଶୁଣ, ହେ ରାକ୍ଷସରାଜ। ଲୋକମାନେ ସଦା ମିଠା କଥା କହିଥିବା ମିଳିଯାନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଯିଏ ତୁମକୁ ଅପ୍ରିୟ କିନ୍ତୁ ମଙ୍ଗଳମୟ କଥା କହିଥାଏ ଓ ଶୁଣିଥାଏ, ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ। ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ରାମଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିନାହ, ସେ ଶକ୍ତି ଓ ଧର୍ମରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ଅପରିଚିତ ଚରିତ୍ରର, ଚଞ୍ଚଳ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବରୁଣ ସମାନ। ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନେ ନିରାପଦ ରହୁନ୍ତୁ, ରାମ ଯଦି କ୍ରୁଧିତ ହେବେ ତେବେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ନଶ୍ଟ ହେଇଯିବେ ନାହିଁ। ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତା ତୁମ ଅନ୍ତକରଣର କାରଣ ନ ହେଉନ୍ତୁ; ସୀତା ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ ବିପଦ ତୁମ ଉପରେ ନ ଆସୁ। ଲଙ୍କା ନଗର ଓ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନେ ତୁମ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଇଚ୍ଛା ଦ୍ୱାରା ନ ନଶ୍ଟ ହେଉନ୍ତୁ। ରାଜା ଯଦି କାମବଶ, ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର, ଦୁର୍ଜନ ପରାମର୍ଶରେ ଚାଲିଥିବା, ତେବେ ସେ ନିଜେ, ତାଙ୍କ ପରିବାର ଓ ରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ନଶ୍ଟ କରେ। ରାମଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପିତା ତ୍ୟାଗ କରିନଥିଲେ, ସେ କେବେ ଅନ୍ୟାୟ କାମ କରିନଥିଲେ; ସେ ଲୋଭୀ ନୁହଁନ୍ତି, ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର ନୁହଁନ୍ତି, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଜାତିର ଅପବାଦ ନୁହଁନ୍ତି। କୌଶଲ୍ୟାଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ରାମ ଧର୍ମର ଗୁଣରେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ନୁହଁନ୍ତି; ସେ କେହିଁପାଇଁ କ୍ରୂର ନୁହଁନ୍ତି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ମଙ୍ଗଳରେ ନିଷ୍ଠାବାନ। ତାଙ୍କ ସତ୍ୟବାନ ପିତା କୈକେୟୀ ଦ୍ୱାରା ଧୋକା ଦେଖିବା ପରେ, ସେ ଧର୍ମାତ୍ମା କହିଲେ, "ମୁଁ କରିବି," ଏବଂ ଅରଣ୍ୟକୁ ନିର୍ଗତ ହେଲେ। କୈକେୟୀଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଓ ପିତା ଦଶରଥଙ୍କ ପାଇଁ, ସେ ରାଜ୍ୟ ଓ ସୁଖ ତ୍ୟାଗ କରି ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ। ରାମ କ୍ରୂର ନୁହଁନ୍ତି, ଅଜ୍ଞାନୀ ନୁହଁନ୍ତି, ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ନୁହଁନ୍ତି; ତେଣୁ ତୁମେ ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଅସତ୍ୟ କିମ୍ବା ଅଶୁଣା କଥା କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହଁ। ରାମ ଧର୍ମର ମୂର୍ତ୍ତି, ଉତ୍ତମ, ସତ୍ୟ ଓ ପରାକ୍ରମରେ ଅଡିଗ, ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ରାଜା, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ। ତୁମେ କିପରି ସୀତାଙ୍କୁ ଅପହରଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ଯିଏ ନିଜ ତେଜରେ ସୁରକ୍ଷିତ, ଯେପରି ତୁମେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆଭା ଚୋରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛ? ତୁମେ ଏହି ଦହୁଥିବା ରାମାଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହଁ, ଯାହାର ବାଣ ଅଗ୍ନିସମାନ, ଯାହାର ଇଂଧନ ଅକ୍ଷୟ, ଏବଂ ଯେଉଁଠାରେ କେହି ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇପାରେ ନାହିଁ। ସେ ଯେଉଁଠାରେ ଧନୁଷ ଚାପିଛନ୍ତି, ମୁଁଦେଖାଏ ଅଗ୍ନିସମ, ବାଣ ଅଗ୍ନିର ଅନଳ ସମାନ, ଅଦମ୍ୟ, ଧନୁଷ ବାଣରେ ଶସ୍ତ୍ରସଜ୍ଜ, ଭୟଙ୍କର, ଶତ୍ରୁ ସେନାର ସଂହାରକ। ଯିଏ ରାଜ୍ୟ, ସୁଖ ଓ ନିଜ ପ୍ରିୟ ପ୍ରାଣକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି, ସେ ରାମ ପାଇଁ ତୁମେ ନିଜ ଅନ୍ତ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହଁ। ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ରାମଙ୍କର ତେଜ ଅପାର; ତୁମେ ତାଙ୍କ ଧନୁଷର ସୁରକ୍ଷା ରେଖା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସୀତାଙ୍କୁ ନେଇପାରିବେ ନାହିଁ। ଶିଂହ ସମାନ ଚେଷ୍ଟାବନ୍ତ, ଧ୍ୟୁତିମାନ୍, ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ସ୍ତ୍ରୀ ତାଙ୍କ ପ୍ରାଣଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ। ମିଥିଳାପୁତ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ପ୍ରିୟା, କମନ୍ୟା ସୀତା, ଅଗ୍ନିର ଅଳତା ଲହରୀ ସମାନ; ତାଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିବା ଅସମ୍ଭବ। କାହିଁକି ଏହି ଅନର୍ଥକ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛ, ରାକ୍ଷସରାଜ? ଯଦି ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପଡ଼ିବ, ସେଇ ଦିନ ତୁମ ଅନ୍ତ ନିଶ୍ଚିତ। ଯଦି ତୁମେ ଦୀର୍ଘକାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବନ, ସୁଖ ଓ ଦୁର୍ଲଭ ରାଜ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ରାମଙ୍କୁ ଅପ୍ରସନ୍ନ କରିବା କାମ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ତୁମେ ତୁମ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ, ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ନେଇ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକଙ୍କ ସହ ଚିନ୍ତାବିମର୍ଶ କରି, ଦୋଷ ଓ ଗୁଣ, ଶକ୍ତି ଓ ଦୁର୍ବଳତା ଭଲଭାବେ ଭାବି, ସଠିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଅ। ତୁମ ଶକ୍ତି ଓ ରାଘବଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ଜାଣି, ଯାହା ଉପକୃତିକର ଓ ଉଚିତ୍, ତାହା କର। କିନ୍ତୁ ମୋ ମନେ ଲାଗେ ତୁମେ କୌଶଳରାଜ ପୁତ୍ର ରାମଙ୍କ ସହ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହଁ। ଏବେ ପୁନି ଶୁଣ, ଏହି ଉତ୍ତମ, ଉଚିତ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପରାମର୍ଶ, ହେ ନିଶାଚରପତି। ମୁଁ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଘୁରୁଥିଲି, ହଜାର ହାତୀର ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରି, ପାହାଡ଼ ସମାନ ଭାବେ। ମୁଁ ବର୍ଷା ମେଘ ସମ କଳା, ଜ୍ଵଳନ୍ତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ କୁଣ୍ଡଳ ଧାରଣ କରି, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଭୟଭୀତ କରୁଥିଲି, ମୁଁ ମୁକୁଟ ଓ ଗଦାଧାରୀ ଥିଲି।