ସିନ୍ଧୁରାଜଙ୍କ ଜଳାଭୂମି ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସ୍ୱର୍ଗ ସମାନ ଅପୂର୍ବ ସ୍ଥାନ ଦେଖିଲେ। ସେଠାରେ ଏକ ଘନ ମେଘ ସଦୃଶ କଳା ବଟବୃକ୍ଷ ଦେଖାଗଲା, ଯାହା ଚାରିପାଖରେ ବହୁ ସନ୍ତ ମୁନିମାନେ ବସିଥିଲେ। ସେ ଗଛର ଡାଳଗୁଡ଼ିକ ଶତ ଯୋଜନ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପସରିଯାଇଥିଲା। ଏହି ବଟବୃକ୍ଷରୁ ଏକ ହାତୀ ଓ ଏକ ବଡ଼ ଶରୀର ଥିବା କଚ୍ଛପ ଉଠାଯିବାକୁ ଦେଖିଲେ। ଖାଦ୍ୟର ଲୋଭରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗରୁଡ଼ ଏହି ବଟବୃକ୍ଷର ଏକ ଡାଳ ଉପରେ ଆସିବା ସହିତ, ତାଙ୍କର ଭାରରେ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପକ୍ଷୀ ଏହି ଡାଳକୁ ହଠାତ୍ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୁପର୍ଣ୍ଣ ଏହି ଘନପତ୍ରଶାଖା ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ବୈଖାନସ, ମାଷ, ବାଳଖିଲ୍ୟ, ଓ ମରୀଚିପ ମୁନିମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ। ଏଠାରେ ସେଇ ମହାମୁନିମାନେ, ଧୂସର କେଶ ଓ ଏକାଠି ହୋଇଥିଲେ, ଛାଗ ସଦୃଶ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ଗରୁଡ଼ ଏହି ଶତ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା ଡାଳକୁ ଉଠାଇନେଲେ। ସେ ଭାଙ୍ଗିଥିବା ଡାଳ, ହାତୀ ଓ କଚ୍ଛପ ସହିତ ବେଗରେ ଉଠାଇ ନେଇ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏହି ପକ୍ଷୀ ଏକ ପାଉଁ ଉପରେ ଦଁଡାଇ ତାଙ୍କ ମାଂସ ଭୋଜନ କଲେ। ଏହି ଡାଳ ଦ୍ୱାରା ନିଷାଦମାନଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଧ୍ୱଂସ କରି, ସେଇ ପକ୍ଷୀଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅପୂର୍ବ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ ଓ ମହାମୁନିମାନେ ମୁକ୍ତ ହେଲେ। ଏହି ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦୁଗୁଣା ହେଲା ଓ ତାଙ୍କ ମନରେ ଅମୃତ ଆଣିବା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ନେଲେ। ତା’ପରେ ଧନର ଭ୍ରାତା ଏକ ସୁଭଦ୍ର ନାମକ ବଟବୃକ୍ଷ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ସୁପର୍ଣ୍ଣ ଚିହ୍ନିତ ଏବଂ ବହୁ ମହାମୁନିମାନେ ବସିଥିବା ସ୍ଥାନ। ସମୁଦ୍ରର ଉପକୂଳ ଅତିକ୍ରମ କରି, ନଦୀମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ସେ ଏକ ଶାନ୍ତ, ପବିତ୍ର ଓ ସୁନ୍ଦର ଅରଣ୍ୟରେ ଏକ ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲେ। ସେଠାରେ ସେ ମାରୀଚ ନାମକ ରାକ୍ଷସକୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ କଳାକୃଷ୍ଣ ମୃଗଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଜଟାଧାରୀ ଓ ଖାଦ୍ୟରେ ନିୟମିତ ଥିଲେ। ରାବଣ, ଯଥାଯଥ ଭାବେ ଏଠାକୁ ଆସି, ମାରୀଚଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ମାନବୀୟ ଭୋଗ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ। ମାରୀଚ ନିଜେ ତାଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଓ ପାନୀୟ ଦେଇ ଆତିଥ୍ୟ କଲେ, ପରେ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହିଲେ—"ହେ ଲଙ୍କାର ରାକ୍ଷସରାଜ, ତୁମେ ଠିକ୍ ଅଛ, କ’ଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏତେ ଶୀଘ୍ର ଆସିଛ?" ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବା ପରେ, ତେଜସ୍ୱୀ ଓ କୁଶଳ ବକ୍ତା ରାବଣ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ଏଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି ଅରଣ୍ୟକାଣ୍ଡର ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଛତ୍ତିଶତମ ସର୍ଗ। ରାବଣ କହିଲେ—"ମାରୀଚ, ମୋର କଥା ଶୁଣ, ମୁଁ ଦୁଃଖିତ, ଏବଂ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ତୁମେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଆଶ୍ରୟ।" "ତୁମେ ଜାଣ, ଜନସ୍ଥାନରେ ମୋର ଭାଇ ଖର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୂଷଣ ଓ ମୋର ଭଉଣୀ ଶୂର୍ପଣଖା ବସୁଛନ୍ତି। ସେଠି ଅଛନ୍ତି ତ୍ରିଶିରା ନାମକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାଂସଭୋଜୀ ରାକ୍ଷସ ଓ ଅନେକ ଶୂର ବିଚରଣକାରୀ ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ରାକ୍ଷସ।" "ମୋର ଆଦେଶରେ ସେମାନେ ଏଠି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ମୁନିମାନେ ଉପରେ ଉତ୍ପୀଡ଼ନ କରୁଥିଲେ। ଚଉଦ ହଜାର ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ରାକ୍ଷସ ଖରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସେଠି ରହୁଥିଲେ।" "ଏହି ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜନସ୍ଥାନବାସୀ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ରାମଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ରାକ୍ଷସମାନେ ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି ରାମଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ରାମ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇଥିଲେ।" "ଏକ ମାତ୍ର କ୍ଷୁଦ୍ର ଶବ୍ଦ ନ କହି, ତାଙ୍କ ଧନୁର୍ବାଣ ଦ୍ୱାରା ରାମ ୧୪,୦୦୦ ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସକୁ ହତ୍ୟା କଲେ। ଏହି ମାନବ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ବିଧ୍ଵଂସ ହେଲେ; ଖର ଓ ଦୂଷଣ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କଲେ।" "ତ୍ରିଶିରାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ହତ୍ୟା କରି, ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟକୁ ଭୟମୁକ୍ତ କଲେ। ନିଜ କ୍ରୋଧିତ ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ବାସିତ, ସେ ତାଙ୍କ ଜୀବନର ଶେଷ ଅଂଶରେ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ସହ ବସୁଛନ୍ତି।" "ଏହି ରାମ, ଏହି ସେନାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଥିବା, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଗର୍ବକୁ ଅପମାନ କରେ—ଅଧର୍ମିକ, କଠୋର, କ୍ରୂର, ମୂର୍ଖ, ଲୋଭୀ ଓ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ।" "ସେ ଧର୍ମକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଛି, ଅଧର୍ମରେ ମନ ଲାଗିଛି, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିବାରେ ଆନନ୍ଦ ଉଠେ। କୌଣସି ଶତ୍ରୁ ନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଅତ୍ୟାଚାର କରୁଛି।" "ମୋ ଭଉଣୀଙ୍କ କାନ ଓ ନାକ କାଟିଦେଇ ସେ ଅପମାନିତ କରିଛି। ଏବେ ମୁଁ ଜନସ୍ଥାନରୁ ଦେବକନ୍ୟା ସମାନ ସୀତାଙ୍କୁ ଚୁରି କରି ନେଉଛି।" "ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ବଳପୂର୍ବକ ନେଉଛି—ତୁମେ ମୋ ସହଯୋଗୀ ହେବା। ତୁମେ ମୋ ପାଖରେ ଥିଲେ ନିଶ୍ଚିତ ମୁଁ ସଫଳ ହେବି।" "ସମସ୍ତ ଦେବତା ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ସହିତ ଆସୁଛନ୍ତି ବୋଲି ମୋତେ ଭୟ ନାହିଁ; ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ତୁମେ ମୋ ସହଯୋଗୀ ହେବା, କାରଣ ତୁମେ ଏହି କାମରେ ସକ୍ଷମ।" "ଶକ୍ତି, ଯୁଦ୍ଧ ଓ ଗର୍ବରେ, ତୁମ ସମ କେହି ନାହିଁ; ତୁମେ ମହାବୀର, ମହାମାୟା ଓ ଚତୁର୍ୟୁଦ୍ଧରେ ଦକ୍ଷ।" "ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛି, ହେ ରାତିବିଚରଣକାରୀ; ମୋ କଥା ଅନୁସାରେ ମୋ ସହଯୋଗୀ ହୋଇ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଶୁଣ।" "ତୁମେ ସୁନା ମୃଗର ଆକାର ଧାରଣ କରି, ଚାନ୍ଦି ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ରାମଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଆଗରେ ସୀତାଙ୍କ ଆଗରେ ଘୁରିବା।" "ସୀତା ତୁମକୁ ଦେଖି ନିଶ୍ଚିତ ତାଙ୍କ ପତି ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ତୁମକୁ ଧରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିବେ।" "ତା’ପରେ ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ଚାଲିଯିବେ ଓ ସ୍ଥାନ ଖାଲି ହେବା ସହିତ, ମୁଁ ସହଜରେ ସୀତାଙ୍କୁ ଚୁରି କରି ନେଉଛି, ଯେପରି ରାହୁ ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତିକୁ ଗ୍ରହଣ କରେ।" "ପରେ, ରାମ ତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ହରାଇ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ମୋ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବିଧ୍ଵଂସ କରିବି, ମୋ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ ଓ ମନ ତୃପ୍ତି ହେବ।" ରାବଣଙ୍କ ଏହି ରାମ ବିଷୟର କଥା ଶୁଣି, ମହାତ୍ମା ମାରୀଚଙ୍କ ମୁଁହ ଶୁଖିଗଲା, ଭୟରେ ତାଙ୍କ ଶରୀର ଗଭୀର ଉତ୍କଣ୍ଠାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଲା। ତିନି ତାଙ୍କ ଶୁଖିଥିବା ଓଠ ଚାଟି, ଅନ୍ଦ୍ରିୟଶୂନ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ମୃତ ଲୋକ ସଦୃଶ ରାବଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ରାମଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ଭଲଭାବେ ଜାଣିଥିବା, ଭୟଭୀତ ଓ ଅସ୍ଥିର ମନରେ ମହାବନରେ ମାରୀଚ ହାତ ଯୋଡ଼ି ରାବଣଙ୍କୁ ଉପକାରୀ ଓ ନିଜ ପାଇଁ ଶୁଭ କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।