ଏକ ସମୟର କଥା, ଏକ ବ୍ୟକ୍ତି ଅନେକ ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥରେ ଠସାଠସିଥିବା ସହରଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖିଲେ। ସେ ଦେଶ ସବୁଠି ସମତଳ, ଶସ୍ୟଶ୍ୟାମଳ ଓ ସାନ୍ତ୍ୱନାଦାୟି ପବନରେ ଚୁମ୍ବିତ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ସିନ୍ଧୁ ରାଜାଙ୍କ ବିଲଭୂମିରେ, ଏକ ସ୍ଥାନ ସ୍ୱର୍ଗ ସମାନ ପ୍ରତିତିତ ହେଲା। ସେଠାରେ ଏକ ବଡ଼ ବଟବୃକ୍ଷ ଦେଖିଲେ, ମେଘ ଭଳି କଳା ଏହି ବୃକ୍ଷଟି ସାଧୁମାନେ ଘେରି ରହିଥିଲେ। ଏହି ବଟବୃକ୍ଷର ଶାଖା ଚାରିଦିଗରେ ଶତ ଯୋଜନ ଯାଏଁ ବିସ୍ତାରିତ ଥିଲା। ବୃକ୍ଷଟିରୁ ଏକ ହାତୀ ଓ ଏକ ବଡ଼ କଚ୍ଛପ ଉଠାଯାଇଥିଲେ। ଖାଦ୍ୟ ଲାଗି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗରୁଡ଼ ଏହି ବଟବୃକ୍ଷର ଏକ ଶାଖାରେ ବସିଲେ; ତାଙ୍କର ଭାରରେ ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପକ୍ଷୀ ହଠାତ୍ ଏହି ଶାଖାକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ଏହି ଦଳାପଡ଼ିଥିବା ଶାଖା ଉପରେ ଗଛପତ୍ର ଘନ ଥିଲା, ଏଠିରେ ବୈଖାନସ, ମାଷ, ବାଳଖିଲ୍ୟ, ମରୀଚିପ ନାମକ ମହାସାଧୁମାନେ ବସିଥିଲେ। ସେଠାରେ ଏହି ମହାମୁନିମାନେ ଧୂସର ଜଟାଧାରୀ ଥିଲେ, ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଶ ଛାଗ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ତାଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଗରୁଡ଼ ସେଇ ଶତ ଯୋଜନ ଦୀର୍ଘ ଶାଖାକୁ ଉଠାଇଲେ। ଗରୁଡ଼ ବେଗରେ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ଶାଖା, ହାତୀ ଓ କଚ୍ଛପ ସହିତ ଉଠାଇ, ଏକ ପାଉଁ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ତାହାର ମାଂସ ଭୋଜନ କଲେ। ଏହି ଶାଖା ଦ୍ୱାରା ନିଷାଦମାନଙ୍କ ଦେଶକୁ ନଶ୍ଚୟ କରି, ପକ୍ଷୀଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗରୁଡ଼ ମହାମୁନିମାନେକୁ ମୁକ୍ତ କରି ଅପୂର୍ବ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ। ଏହି ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦୁଗୁଣି ହେଲା ଓ ମନରେ ଅମୃତ ଆଣିବା ପ୍ରତିଜ୍ଞା ନେଲେ। ସେ, ଧନ-ଧାନ୍ୟର ଠାକୁରଙ୍କ ଭାଇ, ସୁଭଦ୍ରା ନାମକ ବଟବୃକ୍ଷ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ସୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଚିହ୍ନ ଥିଲା, ଏବଂ ଅନେକ ମହାମୁନି ଏଠାରେ ବସିଥିଲେ। ସମୁଦ୍ରର ଅପାର ପାରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ସେ ଏକ ପବିତ୍ର ଓ ଶୋଭାମୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲେ। ସେଠାରେ ମାରୀଚ ନାମକ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, କଳା କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା, ଜଟାଧାରୀ, ଏବଂ ଆହାରରେ ସଂୟମୀ। ତାଙ୍କଠାରେ ରାବଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଦର ସହିତ ଯାଇଲେ। ମାରୀଚ ତାଙ୍କୁ ମାନବୀୟ ସମସ୍ତ ଉପଭୋଗ ଦେଇ ଆଦର କଲେ। ନିଜେ ଆଗକୁ ଆସି, ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ଦେଇ ଆତିଥ୍ୟ କରି, ମାରୀଚ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହିଲେ— “ହେ ରାକ୍ଷସରାଜ, ଲଙ୍କାଧିପତି, ସମସ୍ତ ଭଲ ତୋତେ କି? ଏପରି ଦ୍ରୁତ ଏଠାକୁ କାହିଁକି ଆସିଛୁ?” ମାରୀଚଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରାବଣ, ଶବ୍ଦକୁଶଳ, ଏମିତି କହିଲେ— “ମାରୀଚ, ମୋର କଥା ଶୁଣ, ମୁଁ ବିପଦ୍ଗ୍ରସ୍ତ; ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଥିବା ପାଇଁ ତୁମେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଆଶ୍ରୟ। ତୁମେ ଜାଣ, ଜନସ୍ଥାନରେ ମୋର ଭାଇ ଖର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୂଷଣ ଓ ମୋର ଭଉଣୀ ଶୂର୍ପଣଖା ବସନ୍ତି। ଏଠାରେ ତ୍ରିଶିରାସ୍ ନାମକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାଂସଭୋଜୀ ରାକ୍ଷସ ଓ ଅନେକ ବୀର ରାତି ଚରା ରାକ୍ଷସ ଅଛନ୍ତି, ସମସ୍ତେ ନିଶ୍ଚିତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ମୋର ଆଦେଶରେ ଏହି ରାକ୍ଷସମାନେ ଏଠି ବସି, ମହାବନରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଋଷିମାନେକୁ ଉତ୍ତ୍ୟାତ କରୁଥିଲେ। ଚଉଦ ହଜାର ଭୟଙ୍କର କର୍ମ କରୁଥିବା, ବୀର ଓ ନିଶ୍ଚିତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଏହି ରାକ୍ଷସମାନେ ଖରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ରହିଥିଲେ। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ରାମଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ଖରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ରାମଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ରାମ ରୋଷରେ ଭରିଥିଲେ। କିଛି କଠୋର କଥା କହିନଥିବା ରାମ, କେବଳ ତାଙ୍କ ଧନୁଷ ଓ ବାଣରେ, ଚଉଦ ହଜାର ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସକୁ ହତ୍ୟା କଲେ। ଏହି ମାନବ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ବାଣରେ ଖର, ଦୂଷଣ ଓ ତ୍ରିଶିରାସ୍ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କଲେ। ଏଭଳି ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟ ଭୟମୁକ୍ତ ହେଲା। ରାମ ତାଙ୍କ କ୍ରୁଧ୍ଧ ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବନବାସ ପାଇ ଜୀବନ ଶେଷ ହେଉଥିବା ସମୟରେ ଜନନୀ ସୀତା ସହ ବସୁଛନ୍ତି। ଏହି ରାମ, ସେ ଅନ୍ୟାୟରେ ଲିନ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅପବିତ୍ର, ଅଧର୍ମୀ, କଠୋର, କ୍ରୂର, ମୂର୍ଖ, ଲୋଭୀ ଓ ସଂଯମହୀନ। ସେ ଧର୍ମକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ଅଧର୍ମକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଛି, ଜୀବମାନେର କ୍ଷତିରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରୁଛି; କୌଣସି ଦ୍ୱେଷ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ବନରେ ହିଂସା କରୁଛି। ମୋର ଭଉଣୀ ଶୂର୍ପଣଖାଙ୍କ କାନ ଓ ନାକ କାଟି ଅପଙ୍ଗ କରିଛି। ଏହି ଯୋଗୁଁ ମୁଁ ଜନସ୍ଥାନରୁ ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଦେବକନ୍ୟା ସମାନ ସୀତାକୁ ଚୁରି କରି ନେବି। ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ବଳପୂର୍ବକ ନେଇଯିବି— ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ତୁମେ ମୋର ସହଯୋଗୀ ହେଉ। ତୁମେ ମୋ ସାଥିରେ ଥିଲେ, ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସଫଳ ହେବି। ସମସ୍ତ ଦେବତା ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ ସହିତ ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୋତେ କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ; ତେଣୁ ମୋ ସହଯୋଗୀ ହେଉ, ହେ ରାକ୍ଷସ, କାରଣ ତୁମେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ସମର୍ଥ। ଶକ୍ତି, ଯୁଦ୍ଧ ଓ ଗର୍ବରେ କେହି ତୁମ ସମାନ ନୁହଁନ୍ତି; ତୁମେ ମହାବୀର, ମହାମାୟା ଓ ଚତୁର ଯୁଦ୍ଧ କୌଶଳରେ ପାରଙ୍ଗତ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମ ପାଖରେ ଆସିଛି; ମୋର କଥା ଅନୁସାରେ ମୋ ସହଯୋଗୀ ଭାବରେ ଯାହା କରିବା ଉଚିତ, ତାହା ଶୁଣ। ତୁମେ ଏକ ସୁନା ମୃଗ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଚାନ୍ଦିର ଛିଟିକା ଥିବା ଦେହ ସହିତ, ରାମଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ ସୀତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ବିଚରଣ କର। ତୁମକୁ ଏମିତି ମୃଗ ରୂପରେ ଦେଖି, ସୀତା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତାଙ୍କର ପତି ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ତୁମକୁ ଧରିବାକୁ କହିବେ। ତାପରେ, ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ଚାଲିଗଲେ ଓ ସ୍ଥାନ ଶୂନ୍ୟ ହେଲେ, ମୁଁ ସହଜରେ ସୀତାକୁ ଚୁରି କରି ନେବି, ଯେପରି ରାହୁ ଚନ୍ଦ୍ରର ଅମୃତ କିରଣକୁ ଗ୍ରହଣ କରେ। ପରେ, ରାମ ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ହରଣର ଦୁଃଖରେ ତପ୍ତ ହେଲେ, ମୁଁ ଆରାମରେ ତାଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବି, ମୋର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାଧିତ ଓ ମନ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବ। ରାବଣଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମହାତ୍ମା ମାରୀଚଙ୍କ ମୁଁହ ଶୁଖିଗଲା, ଭୟରେ ତାଙ୍କ ଶରୀର କମ୍ପିତ ହେଲା। ତିନି ଶୁଖିଥିବା ଓଠ ଚାଟି, ଅନ୍ୟମାନେ ମୃତ ଭଳି ଅନ୍ତର ଦୃଷ୍ଟି ନେଇ ରାବଣଙ୍କୁ ଦେଖି ରହିଲେ।