ଦେବତାମାନଙ୍କର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପତ୍ନୀମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଆଦର ସହିତ ସେଠାରେ ବସିଥିଲେ, ଏବଂ ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଅମୃତର ଆସ୍ୱାଦ ନେଉଥିଲେ, ସେଠି ପ୍ରାୟସଃ ଆସି ଯାଉଥିଲେ। ଏହି ସ୍ଥାନଟି ହଂସ, କଦଳୀ, ଜଳପକ୍ଷୀ ଓ ସାରସ ପକ୍ଷୀମାନେ ଭରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ମଧୁର କୁହୁକୁହୁ ଧ୍ୱନି ସମଗ୍ର ପରିବେଶକୁ ଆନନ୍ଦମୟ କରୁଥିଲା। ସ୍ମୂଥ୍ ଓ ତେଜସ୍ୱୀ ବେରିଲ ଶିଳା, ସମୁଦ୍ରର ଅପୂର୍ବ ଚମକରେ ଏହି ସ୍ଥାନ ଭାସିଯାଉଥିଲା। ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବିଶାଳ ଓ ଧୂସର ଦିବ୍ୟ ବିମାନମାନେ ଦେବୀୟ ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲେ, ସେଠି ସଙ୍ଗୀତ ଓ ଗୀତର ଧ୍ୱନି ଉପଚାରିତ ହେଉଥିଲା। କୁବେରଙ୍କ ଭାଇ ରାବଣ ଏଠାରେ ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ଚଳିଯିବାକୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ତାପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ତିନି ଲୋକ ଜିତିଥିଲେ। ଏଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଥିଲା ମୃଦୁ ଚନ୍ଦନବନ, ହଜାର ହଜାର ଚନ୍ଦନ ଗଛ ତାଙ୍କର ଶୂଳ ଠାରୁ ମଧୁର ଗନ୍ଧ ଝରିଯାଉଥିଲା, ଏହା ଘ୍ରାଣେ ପ୍ରସନ୍ନତା ଆଣୁଥିଲା। ଏଉଁ ଅଞ୍ଚଳରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଅଗରୁ, ତକ୍କୋଳ, ଯାତି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫଳଫୁଲ ଓ ଗନ୍ଧର ଗଛ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଥିଲା। ତମାଳ ଫୁଲ, ମରିଚ ଜଙ୍ଗଲ, ଏବଂ ନଦୀ କୂଳରେ ଶୁଖାଯାଉଥିବା ମୁକ୍ତାମାଳା ଏଠାରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପାହାଡ଼, ପ୍ରଚୁର ପ୍ରବାଳ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ରୌପ୍ୟର ଶିଖର ସେଠି ଅନେକ ଥିଲା। ମନୋହର ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ଝରଣା, ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଉଥିବା ଭୂମି, ଧନ-ଧାନ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଅତି ରୂପସୀ ନାରୀମାନେ ଏଉଁ ଦେଶକୁ ଶୋଭା ଦେଉଥିଲେ। ସେଉଁଠି ରାବଣ ଦେଖିଲେ ସହସ୍ର ସହସ୍ର ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଭିତରେ ଭିଡ଼ ହୋଇଥିବା ନଗରମାନେ, ଏହି ଦେଶ ସମସ୍ତେ ମୃଦୁ, ଶ୍ୟାମଳ ଓ ସୁମଧୁର ପବନରେ ମନୋହର ହୋଇଥିଲା। ସିନ୍ଧୁ ରାଜାଙ୍କ ଜଳାଶୟରେ ଏକ ସ୍ଥାନ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ସ୍ୱର୍ଗ ସମାନ ଥିଲା; ସେଠି ଏକ ବଡ଼ ବଟବୃକ୍ଷ ଦେଖିଲେ, ମେଘ ସଦୃଶ କଳା, ଏବଂ ମହାର୍ଷିମାନେ ତାହାକୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ। ଏହି ବଟବୃକ୍ଷର ଶାଖା ଚାରିଦିଗକୁ ଶତ ଯୋଜନ ଛାଡ଼ିଥିଲା; ଏଠାରୁ ଏକ ହାତୀ ଓ ଏକ ବଡ଼ କଛୁଆ ଉଠିଗଲା। ଖାଦ୍ୟ ଲାଗି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗରୁଡ଼ ଏହି ବୃକ୍ଷର ଏକ ଶାଖାରେ ବସିଲେ; ତାଙ୍କର ଭାରରେ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପକ୍ଷୀ ଶାଖାକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ଏହି ପତ୍ରପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାଖା ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ଏଠି ଭାଇଖାନସ, ମାଷ, ବାଳଖିଲ୍ୟ, ମରୀଚିପ ମହାର୍ଷିମାନେ ବସିଥିଲେ। ସେଠି ଏହି ପ୍ରବୀଣ ଏବଂ ଧ୍ୟାନସ୍ଥ ମୁନିମାନେ ଛାଗ ସଦୃଶ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗରୁଡ଼ ସେହି ଶତ ଯୋଜନ ତୀବ୍ର ଶାଖାକୁ ନେଇଥିଲେ। ଏହି ଭାଙ୍ଗିଥିବା ଶାଖା, ହାତୀ ଓ କଛୁଆ ସହିତ ଗରୁଡ଼ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଉଠିଗଲେ ଏବଂ ଏକ ପାଉଁ ଉପରେ ଦଢ଼ି ଦାଢ଼ି ଏହି ମାଂସ ଖାଇଲେ। ଏହି ଶାଖା ଦ୍ୱାରା ନିଷାଦମାନଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଧ୍ବଂସ କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପକ୍ଷୀ ଗରୁଡ଼ ଅପୂର୍ବ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ, କାରଣ ସେ ମହାର୍ଷିମାନେ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱିଗୁଣ ହେଲା; ଏବଂ ଗରୁଡ଼ ମନରେ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ ଯେ ସେ ଅମୃତ ଆଣିବେ। କୁବେରଙ୍କ ଭାଇ ଏହି ସୁଭଦ୍ର ନାମକ ବଟବୃକ୍ଷ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ଉପରେ ସୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଚିହ୍ନ ଥିଲା ଏବଂ ଅନେକ ମହାର୍ଷି ଏଠି ଆସୁଥିଲେ। ସମୁଦ୍ରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଜଳର ରାଜା, ସେ ଏକ ଶାନ୍ତ, ପବିତ୍ର ଓ ଶୋଭାମୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକ ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲେ। ସେଠି ସେ ମାରୀଚ ନାମକ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ କଳା କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଜଟାଧାରୀ ଓ ଅନ୍ନେ ନିୟମିତ ଥିଲେ। ରାବଣ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ଏଠି ଆସି, ମାରୀଚଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ମାନବୀୟ ଭୋଗରେ ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ। ମାରୀଚ ସ୍ୱୟଂ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଜଳ ଦେଇ ଆତିଥ୍ୟ କଲେ ଏବଂ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହିଲେ: “ହେ ରାକ୍ଷସ ରାଜା, ଲଙ୍କାଧୀଶ, ସମସ୍ତ କୁଶଳ ତୋତେ ଅଛି ତୋ? ଏପରି ତୁରନ୍ତି ଆସିବାର କାରଣ କ’ଣ?” ମାରୀଚଙ୍କ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନରେ ଚତୁର ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରାବଣ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ଏଠି ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଉଛି। ଏବେ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି ଅଗ୍ରଗତ ଅଧ୍ୟାୟର କଥା। “ମାରୀଚ, ମୋର କଥା ଶୁଣ, ମୋତେ ଦୁଃଖ ହେଉଛି, ଦୁଃଖିତ ଲୋକ ପାଇଁ ତୁମେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଆଶ୍ରୟ। ତୁମେ ଜାନସ୍ଥାନକୁ ଜାଣ, ଯେଉଁଠି ମୋର ଭାଇ ଖର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୂଷଣ ଓ ମୋର ଭଉଣୀ ଶୂର୍ପଣଖା ରହନ୍ତି। ସେଠି ଅଛନ୍ତି ତ୍ରିଶିରା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ମାଂସଭୋଜୀ ରାକ୍ଷସ, ଏବଂ ଅନେକ ଶୂର ରାତ୍ରିଚର ଯୋଦ୍ଧାମାନେ। ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ସେମାନେ ସେଠି ରହି, ମହାବନରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଋଷିମାନେ ଉପରେ ଉତ୍ପୀଡ଼ନ କରୁଥିଲେ। ଚଉଦ ହଜାର ଭୟଙ୍କର କୃତ୍ୟ କରୁଥିବା ରାକ୍ଷସ, ଶୂର ଓ ନିଶ୍ଚିତ ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ପ୍ରବୀଣ, ଖରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ରହୁଥିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋଦ୍ଧା ଏକତ୍ର ହୋଇ ଜାନସ୍ଥାନରେ ରାମଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ଖରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି ରାମଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ, ଯିଏ ଯୁଦ୍ଧରେ ରୂଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ। ରାମ ଏକ ମାନବ ଯୋଦ୍ଧା, ପଦାତି ଅବସ୍ଥାରେ ତୀବ୍ର ଅଗ୍ନିସମ ତୀର ଦ୍ୱାରା ଚଉଦ ହଜାର ଭୟଙ୍କର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସମାନେ ମାରିଦେଲେ। ଏହିମାନେ ତୀରରେ ବିଧ୍ୱଂସ ହେଲେ, ଖର ଯୁଦ୍ଧରେ ନିପାତିତ ହେଲେ, ଦୂଷଣ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ। ତ୍ରିଶିରାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ହତ୍ୟା କରି, ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟକୁ ଭୟମୁକ୍ତ କଲେ; ତିନି ଜଣେ ବନବାସୀ ରାମ, ପିତାଙ୍କ କ୍ରୋଧରେ ନିର୍ବାସିତ, ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ସହ ବସୁଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଜୀବନ ଶେଷ ପ୍ରାୟ। ଏହି ସମସ୍ତ ଅନ୍ଧକାରର ନାଶକ ରାମ ଅପବିତ୍ର କ୍ଷତ୍ରିୟ, ଅଧର୍ମିକ, କଠୋର, କୃର, ମୂର୍ଖ, ଲୋଭୀ ଓ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ। ସେ ଧର୍ମକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ଅଧର୍ମରେ ମନ ଲଗାଇଛି, ଜୀବମାନଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିବାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଛି; କୌଣସି ଶତ୍ରୁତା ନଥିବା ସ୍ଥାନରେ ମଧ୍ୟ ବନରେ ହିଂସା କରୁଛି। ମୋର ଭଉଣୀଙ୍କ କାନ ଓ ନାକ କାଟିଦେଇ ଦିଘଳ କରିଦେଲେ; ଏବେ ମୁଁ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ସୀତାଙ୍କୁ, ଦେବକନ୍ୟା ସମାନ, ଜାନସ୍ଥାନରୁ ଚୁରିକରି ନେଇଯିବି।