ପାହାଡ଼, ସମୁଦ୍ର ଓ ସମୁଦ୍ରତଟ ଦିଗରେ ଦୃଷ୍ଟି ପକାଇ ଦେଖିଲେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଉହେଁ ହଜାର ହଜାର ଗଛ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପୁଷ୍ପ ଓ ଫଳରେ ଢାକା। ଚାରିପାଖରେ ଶୀତଳ ଓ ଶୁଭ ଜଳର ପଦ୍ମସରୋବର ଥିଲା, ଏବଂ ବିଶାଳ ଆଶ୍ରମଗୁଡ଼ିକ ଯଜ୍ଞବେଦୀ ଦ୍ୱାରା ସୁସଜ୍ଜିତ ଥିଲା। କଦଳୀ ଉଦ୍ୟାନ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ନାରିକେଳ ଗଛ, ସାଲ, ତାଳ, ତମାଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫୁଲ ଫୁଟିଥିବା ଗଛମାନେ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଅଳଙ୍କୃତ କରିଥିଲେ। ଏଠି ମହାନ ଋଷିମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିୟମିତ ଭୋଜନ କରି ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ଥିଲେ, ଏବଂ ହଜାର ନାଗ, ସୁପର୍ଣ୍ଣ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ କିନ୍ନରମାନେ ବସବାସ କରୁଥିଲେ। ତାପରେ ତାପସ୍ୟାଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜୟ କରିଥିବା ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ, ଆଜ, ବୈଖାନସ, ମାଷ, ବାଳଖିଲ୍ୟ, ମରୀଚିପମାନେ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଅଧିକ ମହିମା ଦେଇଥିଲେ। ଅପ୍ସରାମାନେ ଦେବମାଣିକ ଅଳଙ୍କାର ଓ ମାଳା ପିନ୍ଧି, ଦେବସୁନ୍ଦରୀ ରୂପେ ଚାରିପାଖରେ ରହି, ଖେଳ ଓ ଉପାସନାରେ ନିପୁଣ ଥିଲେ। ଦେବୀମାନେ, ଦେବତାଙ୍କର ପତ୍ନୀମାନେ, ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରୁଥିଲେ; ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନେ ମଧୁର ଆହାର ଗ୍ରହଣ କରି, ଏଠି ଆସୁଥିଲେ। ହଂସ, କୁଞ୍ଚ, ଜଳଚର ପକ୍ଷୀ, ଓ ସାରସ ପକ୍ଷୀମାନେ ଏଠିରେ ଖୁସିରେ ଘୁରୁଥିଲେ, ଚମକୁଥିବା ବୈଡୂର୍ୟ ମଣି ଓ ସମୁଦ୍ରର ଅପାର ଅଲୋକ ଏଠିକୁ ଅତିବା ଦୀପ୍ତିମାନ କରିଥିଲା। ଚାରିଦିଗରେ ଦେବମାଣିକ ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ, ସଙ୍ଗୀତ ଓ ଗୀତର ଧ୍ୱନି ଗଞ୍ଜିଥିବା ଶ୍ୱେତ ରୂପର ବିଶାଳ ଆକାଶ ମହଳ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। କୁବେରଙ୍କ ଭାଇ ଏଠି ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଯେଉଁମାନେ ତାପସ୍ୟାଦ୍ୱାରା ତିନି ଲୋକ ଜୟ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ଇଚ୍ଛାମତେ ଚାଲିବାକୁ ଦେଖିଲେ। ମୃଦୁ ଚନ୍ଦନ ଗଛର ଅନେକ ଉଦ୍ୟାନ ଯେଉଁଠାରେ ମୂଳରୁ ସୁଗନ୍ଧ ଝରିପଡ଼ୁଥିଲା, ସେଉଁଠି ଥିଲା। ଉତ୍ତମ ଅଗରୁ, ତକ୍କୋଳ, ଜାତି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧିତ ଓ ଫଳଦାୟକ ଉଦ୍ୟାନ ଓ ଅଟାରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ତମାଳ ଫୁଲ, ମରିଚ ଝାଡ଼ ଓ ନଦୀ କୂଳରେ ମୁକ୍ତାମାଳା ଶୁଖାଯାଉଥିଲା। ସେ ଉତ୍ତମ ପର୍ବତ, ପଗୁଡ଼ି ରାଶି ଓ ସୁନା ଓ ଚାଁଦିର ଶିଖର ଦେଖିଲେ। ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ଝରଣା, ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ କରୁଥିବା ଭୂମି, ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଅତି ରୂପବତୀ ନାରୀମାନେ ଥିଲେ। ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥରେ ଭିଡ଼ ହୋଇଥିବା ସହର ଦେଖିଲେ, ସେଉଁଠି ଭୂମି ସମତଳ, ହରିତ ଓ ମୃଦୁ ପବନରେ ଚୁମ୍ବିତ ଥିଲା। ସିନ୍ଧୁରାଜଙ୍କର ଜଳାଶୟରେ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗ ସମ ଏକ ସ୍ଥାନ ଦେଖିଲେ; ସେଠାରେ ଏକ ବଡ଼ ବଟଗଛ ମେଘର ଭଳି କଳା, ତାହାକୁ ଋଷିମାନେ ଘେରି ରହିଥିଲେ। ଏହି ବଟଗଛର ଶାଖା ସବୁ ପ୍ରତିଦିଗରେ ଶତ ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସାରିତ; ଏଠାରୁ ଏକ ହାତୀ ଓ ଏକ ବଡ଼ ଦେହର କଛପ ଉଠାଯାଇଥିଲେ। ଖାଦ୍ୟର ଲାଗି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗରୁଡ଼ ଏକ ଶାଖାରେ ବସିଲେ; ତାଙ୍କର ଓଜନରେ ଏହି ପକ୍ଷୀଶ୍ରେଷ୍ଠ ହଠାତ୍ ଏହି ଶାଖା ଭାଙ୍ଗିଗଲା। ଏହି ଘନ ତଳପତ୍ର ଶାଖା ଭାଙ୍ଗିଲା, ଏଠି ବୈଖାନସ, ମାଷ, ବାଳଖିଲ୍ୟ, ମରୀଚିପମାନେ ଏକଠି ହୋଇଥିଲେ। ସେଠି ଧୂସର କେଶ ଧାରଣ କରିଥିବା ମହାନ ଋଷିମାନେ ଛାଗ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଗରୁଡ଼ ଏହି ଶତ ଯୋଜନ ଦୀର୍ଘ ଶାଖାକୁ ନେଇଲେ। ଭାଙ୍ଗିଥିବା ଶାଖା, ହାତୀ ଓ କଛପ ସହ ତୁରନ୍ତ ନେଇ, ଧର୍ମଶୀଳ ଏକ ପାଉଁ ଉପରେ ଦଢ଼ି ଏହି ମାଂସ ଖାଇଲେ। ଏହି ଶାଖା ଦ୍ୱାରା ନିଷାଦମାନଙ୍କର ଭୂମିକୁ ଧ୍ୱଂସ କରି, ପକ୍ଷୀମୁକ୍ୟ ଅପୂର୍ବ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ, ମହାନ ଋଷିମାନେ ମୁକ୍ତ ହେଲେ। ଏହି ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦୁଗୁଣି ହେଲା; ତେଣୁ ସେ ମନେ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ ଯେ ଅମୃତ ଆଣିବେ। ପରେ, ଧନର ଦେବତାଙ୍କର ଭାଇ ସୁଭଦ୍ର ନାମକ ବଟବୃକ୍ଷ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ସୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ ଓ ମହାନ ଋଷିମାନେ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିଲେ। ସମୁଦ୍ରର ଅପାର ପାରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ସେ ଏକ ନିର୍ଜନ, ପବିତ୍ର ଓ ସୁନ୍ଦର ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକ ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲେ। ସେଠି ମାରୀଚ ନାମକ ରାକ୍ଷସ, କଳା କୃଷ୍ଣମୃଗଚର୍ମ ପିନ୍ଧି, ଜଟା ଧାରଣ କରି, ନିୟମିତ ଭୋଜନ କରି ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ। ରାବଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟମ ପାଳନ କରି ମାରୀଚଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ମାରୀଚ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ମାନବୀୟ ଉପଭୋଗ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ। ନିଜେ ଆଗ୍ରହ କରି ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ଦେଇ ଅତିଥି ସ୍ୱାଗତ କରି, ମାରୀଚ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହିଲେ— “ହେ ରାକ୍ଷସ ରାଜା, ଲଙ୍କାଧୀଶ, ସବୁ ଭଲ ତ? ଏପରି ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଭାବେ ତୁମେ କାହିଁକି ଆସିଛ? କି କାମ ନିମିତ୍ତେ ଆସିଛ?” ମାରୀଚଙ୍କ ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି, ତେଜସ୍ବୀ ଓ ବାକ୍ପଟୁ ରାବଣ କହିଲେ— “ମାରୀଚ, ମୋର କଥା ଶୁଣ, ମୁଁ ଦୁଃଖିତ, ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶ୍ରୟ। ତୁମେ ଜାନସ୍ଥାନକୁ ଜାଣ, ସେଠି ମୋର ଭାଇ ଖର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୂଷଣ ଓ ମୋର ଭଉଣୀ ଶୂର୍ପଣଖା ବସୁଛନ୍ତି। ସେଠି ଅଛନ୍ତି ଏହି ତିନି ମଧ୍ୟରେ ତ୍ରିଶିରା ନାମକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାଂସଭୋଜୀ ରାକ୍ଷସ ଓ ଅନେକ ଶୂର ବନଚର ରାକ୍ଷସମାନେ। ମୋର ଆଦେଶରେ ଏହି ରାକ୍ଷସମାନେ ବନରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ଉତ୍ପୀଡ଼ିତ କରୁଥିଲେ। ଚାରି ହଜାର ଦୁଷ୍ଟ, ଶୂର ଏବଂ ଶସ୍ତ୍ରଚାଳନରେ ନିପୁଣ ରାକ୍ଷସ, ଖରଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସେଠି ବସୁଥିଲେ। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ଏକଠି ହୋଇ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ନିର୍ଭର କରି, ରାମଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ରାକ୍ଷସମାନେ ଖରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ କ୍ରୋଧିତ ରାମଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ। କିନ୍ତୁ ରାମ କେବେଁ ମଧୁର କଥା ଛାଡ଼ି କଠୋର କଥା କହିଲେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ଧନୁଷ ଓ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ହଜାର ଭୟଙ୍କର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସମାନେଂକୁ ବଧ କରିଦେଲେ।