ଦଶମୁଖୀ ରାବଣ, ଶୁଭ୍ର ଚାମର ଓ ଛତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସୁଶୋଭିତ, ତାହାର ଦେହ ଚକଚକିଆ ବୈଦୂର୍ୟମଣି ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଥିଲା। ସେ ତାପିତ ସୁନାର ଅଳଙ୍କାରରେ ଭୂଷିତ ଥିଲେ। ଦଶ ମୁଣ୍ଡ, ବିଶି ହାତ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ରୂପରେ, ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଶତ୍ରୁ ଓ ଋଷିମାନଙ୍କର ହନ୍ତା ଥିଲେ, ଦଶ ଶିଖର ଥିବା ପାହାଡ଼ ପରି ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଇଚ୍ଛାମତ୍ୟା ଚଳିଥିବା ରଥରେ ବସି, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ଆକାଶରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସହିତ ମେଘ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଉଥିଲେ। ସେ ଚାରିପାଖର ଗିରି, ସମୁଦ୍ର ଓ କୂଳ ଦେଖି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାବଣ ହଜାର ହଜାର ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଭରା ବୃକ୍ଷ ଦେଖିଲେ। ଶୀତଳ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦ୍ମସରୋବର ଓ ବିଶାଳ ଆସନ ଓ ବେଦୀ ସହିତ ଆଶ୍ରମ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। କଦଳୀ ଉଦ୍ୟାନ, ଶୋଭାମୟ ନଳିଅ, ଶାଳ, ତାଳ, ତମାଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫୁଲ ଭରା ବୃକ୍ଷ ଦେଖି, ସେ ଉତ୍ସୁକ ହେଲେ। ଏହି ସ୍ଥାନ ଉଚ୍ଚତମ ନିୟମରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ମହାମୁନି, ହଜାର ନାଗ, ସୁପର୍ଣ୍ଣ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ କିନ୍ନରମାନେ ଅଳଙ୍କୃତ କରୁଥିଲେ। ଅନେକ ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ, ଆଜ, ବୈଖାନସ, ମାଷ, ବାଳଖିଲ୍ୟ, ମରୀଚିପମାନେ ତାଙ୍କର ତ୍ୟାଗ ଓ ସଂଯମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଦେଖାଉଥିଲେ। ହଜାର ଅପ୍ସରା, ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାର, ମାଳା, ଚମତ୍କାର ରୂପ ଓ କଳା କୌଶଳରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଥିଲେ। ଦେବତାଙ୍କର ମହିମାମୟ ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନେ ତାଙ୍କର ସେବା କରୁଥିଲେ, ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନେ ଅମୃତ ଭୋଗ କରି ବାରମ୍ବାର ଏଠି ଆସୁଥିଲେ। ହଂସ, କୋଉ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଳପକ୍ଷୀ, ଶାରସ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ବୈଦୂର୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସେଠି ଚାରିପାଖ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭିତ ଓ ସମୁଦ୍ର ଦୀପ୍ତିରେ ଭରିଯାଇଥିଲା। ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ, ସଙ୍ଗୀତ ଓ ଗୀତର ଧ୍ୱନି ଭରା ବିଶାଳ ଶ୍ୱେତ ବିମାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। କୁବେରଙ୍କ ଭାଇ ରାବଣ ସେଠି ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଇଚ୍ଛାମତ୍ୟା ଚଳିଥିବା, ତ୍ୟାଗ ଦ୍ୱାରା ତିନି ଲୋକ ଜିତିଥିବା ମହାପୁରୁଷମାନେ ଦେଖିଲେ। ସେ ଶ୍ରୀଗନ୍ଧ ଛନ୍ଦନ ଜଙ୍ଗଲ ଦେଖିଲେ, ହଜାର ହଜାର ଗଛର ମୂଳରୁ ମନୋହର ଗନ୍ଧ ନିସ୍ସରିବା, ଯାହା ଘ୍ରାଣେ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲା। ଉତ୍ତମ ଅଗରୁ, ତକ୍କୋଳ, ଯାତି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଫଳ ଭରା ଉଦ୍ୟାନ ଦେଖିଲେ। ତମାଳ ଫୁଲ, ମରିଚ ଝାଡ଼ ଓ ନଦୀକୂଳରେ ଶୁଖାଯାଉଥିବା ମୁକ୍ତା ତାଳି ଦେଖିଲେ। ତିନି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାହାଡ଼, ପାଗା ରାଶି, ସୁନା ଓ ଚାଁଦିର ଶିଖର ଦେଖିଲେ। ଚମତ୍କାର ଏବଂ ସ୍ପଷ୍ଟ ଝରଣା, ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଉଥିବା ଭୂମି, ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟରେ ସମୃଦ୍ଧ, ଦୁର୍ଲଭ ସୌନ୍ଦର୍ୟର ନାରୀମାନେ ଭରିଥିବା ଦେଖିଲେ। ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥରେ ଭିଡ଼ ଥିବା ସହର ଦେଖି, ସେ ଭୂମି ସମତଳ, ହରିତ ଓ ସିତଳ ବାୟୁରେ ମନୋହର ଲାଗିଲା। ସିନ୍ଧୁ ରାଜାଙ୍କର ଜଳାଭୂମିରେ ସ୍ଵର୍ଗ ସମାନ ସ୍ଥାନ ଦେଖିଲେ। ସେଠି ଏକ ବଡ଼ ବଟବୃକ୍ଷ ଦେଖିଲେ, ମେଘ ପରି କଳା, ଋଷିମାନେ ତାହାକୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ। ତାହାର ଶାଖା ସବୁ ଚାରିଦିଗରେ ଶତ ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ ଥିଲା। ଏହି ବୃକ୍ଷରୁ ଏକ ହାତୀ ଓ ବଡ଼ କାୟ ଆମ୍ବା ଆଉ ଏକ କଛୁଆ ଉଠାଯାଇଥିଲେ। ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗରୁଡ଼ ଏକ ଶାଖାରେ ଆସିଲେ; ତାଙ୍କର ଓଜନରେ ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପକ୍ଷୀ ହଠାତ୍ ଶାଖାକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ଏହି ଗଭୀର ପତ୍ର ଭରା ଶାଖା ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ଯେଉଁଠି ବୈଖାନସ, ମାଷ, ବାଳଖିଲ୍ୟ, ମରୀଚିପମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ। ସେଠି ଏହି ମହାମୁନିମାନେ ଧୂସର ଦେହରେ ଛାଗ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗରୁଡ଼ ଏହି ଶତ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା ଶାଖାକୁ ନେଇଲେ। ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ଶାଖା, ହାତୀ ଓ କଛୁଆ ସହିତ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଗରୁଡ଼ ଏକ ପାଉ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ସେଠି ମାଂସ ଭୋଗ କଲେ। ଏହି ଶାଖା ଦ୍ୱାରା ନିଷାଦମାନଙ୍କର ଭୂମି ଧ୍ଵଂସ କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପକ୍ଷୀ ମହାମୁନିମାନେ ମୁକ୍ତି ଦେଇ ଅପୂର୍ବ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ। ଏହି ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦୁଗୁଣା ହେଲା; ଜ୍ଞାନୀ ମନେ ଧାରଣ କଲେ ଯେ, ଏବେ ସେ ଅମୃତ ଆଣିବେ। ଏହିପରି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଧନର ଦେବତା କୁବେରଙ୍କର ଭାଇ ରାବଣ ଏକ ଶୁଭଦ୍ର ବଟବୃକ୍ଷ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ସୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କର ଚିହ୍ନ ଓ ମହାମୁନିମାନେ ଭିତରେ ବିଶିଷ୍ଟ। ସମୁଦ୍ରର ପାର ଅଟେଇ, ସେ ଏକ ପବିତ୍ର, ଶାନ୍ତ, ଶୋଭାମୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକ ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲେ। ସେଠି ରାକ୍ଷସ ମାରୀଚ, କଳା କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମ ଓ ଜଟାଧାରୀ, ନିୟମିତ ଭୋଜନରେ ନିୟତ ଥିବା, ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ରାବଣ ଉଚିତ୍ ଭାବରେ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ହେଲେ, ମାରୀଚ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ମାନବୀୟ ସୁଖ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ। ନିଜେ ଆଗରୁ ଭୋଜନ ଓ ଜଳ ଦେଇ ଅତିଥି ସ୍ୱାଗତ କରି, ମାରୀଚ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହିଲେ: "ହେ ରାଜନ୍, ଲଙ୍କାର ରାକ୍ଷସଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ, ତୁମେ କୁଶଳରେ ଅଛ କି? ଏପରି ତୁରନ୍ତି ଏଠି କାହିଁକି ଆସିଛ?" ମାରୀଚଙ୍କ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନରେ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଓ ଶବ୍ଦକୁଶଳ ରାବଣ ଏହିପରି କହିଲେ: "ମାରୀଚ, ମୋ କଥା ଶୁଣ। ମୁଁ ଦୁଃଖିତ, ଦୁଃଖରେ ଥିବା ପାଇଁ ତୁମେ ମୋର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶ୍ରୟ।" "ତୁମେ ଜାନସ୍ଥାନକୁ ଜାଣ, ଯେଉଁଠି ମୋର ଭାଇ ଖର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୂଷଣ ଓ ମୋର ଭଉଣୀ ଶୂର୍ପଣଖା ରୁହନ୍ତି। ଏଠି ଅଛନ୍ତି ତ୍ରିଶିରା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାଂସଭୋଜୀ ରାକ୍ଷସମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ନିଶାରେ ଚରଣ କରନ୍ତି ଓ ନିଶ୍ଚିତ ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ରଖନ୍ତି। ମୋ ଆଦେଶରେ, ଏହି ରାକ୍ଷସମାନେ ବୃହତ୍ ଅରଣ୍ୟରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଋଷିମାନେକୁ ଉତ୍ପୀଡ଼ନ କରୁଥିଲେ।" "ଏଠି ଚୌଦ ହଜାର ଭୟଙ୍କର କର୍ମ କରୁଥିବା, ଶୂରବିର, ନିଶ୍ଚିତ ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ରଖୁଥିବା ଖରଙ୍କ ଅନୁଗାମୀ ରାକ୍ଷସ ରହୁଛନ୍ତି।