ଏହିପରି ଘଟଣାରେ, ବିଶ୍ରାମ ଓ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସଂଗୃହୀତ ଶକ୍ତି ଏବଂ ଦିବ୍ୟତା ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇବାକୁ ଯାଉଥିଲା। ତାପରେ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ପ୍ରସନ୍ନ ମୁହଁରେ ରାମ ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କରିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ହଜାର ରଶ୍ମି ଥିବା ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଶରଦ୍ ଋତୁର ଦିନରେ ଯେପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହୁଏ, ସେପରି ଦୀପ୍ତି ଦେଖାଉଥିଲା। ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କୁଶିକପୁତ୍ର ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରି, ତିନିଜଣ ଶରୟୂ ତଟରେ ଏହି ରାତିଟି ସଉଖ୍ୟରେ କାଟିଥିଲେ। ଦଶରଥର ଦୁଇ ଉତ୍ତମ ପୁତ୍ର ତୀବ୍ର ତପସ୍ୟାରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା କୁଶ ଶୟ୍ୟାରେ ବିଶ୍ରାମ କରୁଥିଲେ। କୁଶିକପୁତ୍ରଙ୍କର ମୃଦୁ ଓ ସ୍ନେହମୟ ଶବ୍ଦ ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଉଥିଲା। ଏହି ରାତିଟି ମନେ ହେଉଥିଲା ଯେ ଶୁଭ ଏବଂ ସଉଖ୍ୟର ରାତି। ପରେ, ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲକାଣ୍ଡର ଏହି ଏକୋଇସ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା। ଏହା ପରେ, ରାତି ଶେଷ ହେବା ସହିତ ମହାମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ, "ହେ କୌଶଳ୍ୟାନନ୍ଦନ ରାମ, ଉତ୍ତମ ସନ୍ତାନର ଧନ୍ୟ ତୁମେ, ପ୍ରଭାତ ସମ୍ନିକଟ। ଉଠ, ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୈନିକ ଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରିବାକୁ ହେବ।" ଏହି ମୁନିଙ୍କ ଉଦାର ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଦୁଇ ଶୂରବୀର ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସ୍ନାନ କରି, ଜଳ ଅର୍ପଣ କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରାର୍ଥନା ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ। ସକାଳର ନିୟମିତ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଉଲ୍ଲାସିତ ହୃଦୟରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ ଓ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ଏହି ଶୂରବୀର ଯାତ୍ରା କରିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଏକ ଦିବ୍ୟ ତ୍ରିଧାରା ନଦୀ ଶରୟୂ ସଙ୍ଗମରେ ପଡିଲା। ସେଠାରେ ଦେଖିଲେ ଏକ ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମ, ଯେଉଁଠାରେ ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମା ମୁନିମାନେ ହଜାର-ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ଉତ୍ତମ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ଏହି ଅତି ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମ ଦେଖି ଦୁଇ ରଘୁନନ୍ଦନ ମହାନ୍ଦ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ଏହି ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମ କାହାର? କିଏ ଏଠାରେ ବସବାସ କରନ୍ତି, ଗୁରୁଦେବ? ଆମେ ଜାଣିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକ।" ମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ହସି ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ହେ ରାମ, ଏହି ପୁରାତନ ଆଶ୍ରମ କାହାର ଥିଲା, ଶୁଣ। ଏଠାରେ ଦେବତାମଧ୍ୟରେ କାମଦେବ, ଯିଏ ସ୍ୱରୂପବାନ୍, ଶିବଙ୍କୁ ତପସ୍ୟାରେ ଦେଖିଥିଲେ। ତେବେ, ଦେବେଶ୍ୱର ନୂତନ ବିବାହିତ ଅବସ୍ଥାରେ ମାରୁତଗଣ ସହ ଯାଉଥିଲେ, ସେଇ କୁକ୍ରୁତିକାରୀ କାମ ତାଙ୍କୁ ବିଘ୍ନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ଏବଂ ମହାତ୍ମା ଶିବ ତାଙ୍କୁ ତାଡନା କଲେ।" "ତାପରେ, ରୁଦ୍ର ତାଙ୍କୁ କ୍ରୁଧ୍ଧ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିବା ସହିତ, ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଭାଙ୍ଗି ଯାଇଥିଲା। ଏଠାରେ, ତାଙ୍କର ଦେହ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇ, ମହାତ୍ମା ଦେବେଶ୍ୱରଙ୍କ କ୍ରୋଧରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ, କାମଦେବ ନିରଦେହ ହେଇଗଲେ। ଏହିଠାରୁ ସେ ଅନଙ୍ଗ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ, ଏବଂ ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କ ଦେହ ପଡିଥିଲା, ସେଠାକୁ ଅଙ୍ଗବିଷୟ ନାମରେ ଜଣାଯାଏ।" "ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ତାଙ୍କର ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମ ଓ ଏଠାରେ ତାଙ୍କ ପୁରାତନ ଶିଷ୍ୟମାନେ ଅଛନ୍ତି, ରାମ। ସେମାନେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଏଠାରେ କୌଣସି ପାପ ନାହିଁ। ଆଜି ରାତି ଏଠାରେ କାଟିବା ଯୋଗ୍ୟ, ରାମ, ଏହି ଦୁଇ ପବିତ୍ର ନଦୀ ମଧ୍ୟରେ; କାଲି ଆମେ ଅଗ୍ରସର ହେବା। ଶୁଦ୍ଧ ମନରେ ଏହି ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମକୁ ଚଳିବା, ଏଠାରେ ରାତି ଅତି ସୁଖଦ ହେବ।" ସମସ୍ତେ ସ୍ନାନ କରି, ଜପ ଓ ହୋମ କରି, ଏଠାରେ ଆସି ବସିଥିଲେ। ଆଶ୍ରମର ତପସ୍ବୀମାନେ ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଦୃଢ଼ ଦୃଷ୍ଟିରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ଆଗକୁ ଆସି ପାଦ୍ୟ, ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ଅତିଥି ସତ୍କାର କରିଲେ। ପରେ, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅତିଥି ସତ୍କାର କରି, ମଧୁର କଥାରେ ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କଲେ। ଏବଂ ଯଥାଯଥ, ସମସ୍ତ ତପସ୍ବୀ ସନ୍ଧ୍ୟାବନ୍ଦନ କରି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଆଶ୍ରମିକମାନେ ସହିତ ଏଠାରେ ରାତି ଅତି ଶୁଭ ଭାବରେ କାଟିଲେ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଏଠାରେ ଦୁଇ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କୁ ମଧୁର କଥା ଶୁଣାଇ ମନୋରଞ୍ଜନ କରିଥିଲେ। ଏହିପରି ଚପ୍ତର ଏକୋଇଶି ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା। ପ୍ରଭାତ ହେବା ସମୟରେ, ଦୁଇ ଶତ୍ରୁନାଶକ ଶୂରବୀର ନିଜ ପ୍ରାତଃକାଳୀନ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ନଦୀତଟକୁ ଆସିଲେ। ସମସ୍ତ ମହାତ୍ମା ତପସ୍ବୀ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଉତ୍ତମ ନୌକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛି, ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସହିତ ନୌକାରେ ବସ, ସୁରକ୍ଷିତ ଯାତ୍ରା କର; କୌଣସି ବିଳମ୍ବ ହେଉନାହିଁ।" ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ସମ୍ମତି ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ଦୁଇ ରାଜପୁତ୍ର ସହ ଏହି ସମୁଦ୍ରକୁ ଯାଉଥିବା ନଦୀକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ। ଏଠାରେ ସେ ଜଳ ଉତ୍ତେଜନାରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏକ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଲେ, ଏବଂ ନଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗକୁ ଆସି, ଏହି ଶବ୍ଦର ଉତ୍ସ ଜାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ତାଙ୍କର ଜିଜ୍ଞାସା ଦେଖି, ରାମ ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇ ସହିତ ମହାବଳୀ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଏହି ଶବ୍ଦର କାରଣ ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ରାମ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ଏହି ଜଳର ଭୟାନକ ଶବ୍ଦ କ’ଣ?" ଏହିପରି ଉତ୍ସୁକ ଚିତ୍ତରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ମୁନି କହିଲେ, "ହେ ରାମ, କୈଳାସ ପର୍ବତରେ ଏକ ମହତ୍ ମାନସ ସରୋବର ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଚିନ୍ତନରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା।" "ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଏହି ମାନସ ସରୋବରରୁ ଏହି ନଦୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ଅୟୋଧ୍ୟାକୁ ଆସିଥାଏ। ଏହି ପବିତ୍ର ଶରୟୂ ଏହି ସରୋବରର ଉତ୍ପତ୍ତି, ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଶବ୍ଦ ତାଙ୍କର ଜଳର କ୍ଷୁଭିତ ଅବସ୍ଥାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ଏଠି ଜଳକୁ ନମସ୍କାର କର।" ତେବେ ଦୁଇଁ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଭାଇ ନମସ୍କାର କଲେ। ପୂର୍ବ ତଟକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଦୁଇଁ ଶୀଘ୍ର ଚଳନ କରୁଥିବା ଭାଇ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଅଟବୀ ଦେଖିଲେ। ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶଜ ଏହି ଅଟବୀ ଦେଖି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ଅଟବୀ କିଏଁ ଏତେ ଭୟାନକ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର କିର୍କିରା ଶବ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ?