ଏକ ଦିନ, କୁବେରଙ୍କ ଭାଇ, ପ୍ରଖ୍ୟାତ ରାକ୍ଷସପତି ଦଶମୁଖୀ ରାବଣ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ର ଗର୍ଜନ ଭଳି ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି କରି ବନ ଓ ନଦୀମାନ୍ୟଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଦିଗକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ସ୍ଫଟିକ ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଚାମର ଓ ଛତ୍ର ନିମ୍ନେ, ତାପିତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଗହନାରେ ଶୋଭିତ ଏହି ଦଶମୁଖୀ, ବିଶ୍ୱରେ ଅପୂର୍ବ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ଦଶମୁଖ, ବିଶ୍ଵଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଶ୍ ହସ୍ତଧାରୀ, ଦେବତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁ ଓ ଋଷିମାନଙ୍କ ଘାତକ, ସେ ଦଶଶୃଙ୍ଗ ଶୈଳପର୍ବତ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ସେ ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଚଳିଥିବା ରଥରେ ବସିଥିଲେ, ଏବଂ ଦିଗ୍ଗଜ ଭଳି ମେଘ ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ର ଚମକ ଭଳି ତାଙ୍କ ଶୋଭା ବିକାଶିତ ହେଉଥିଲା। ରାବଣ ଦିଗ୍ଦିଗନ୍ତରେ ପର୍ବତ, ସମୁଦ୍ର, ତଟ ଦେଖି, ହଜାର ହଜାର ଫୁଲ ଓ ଫଳରେ ଢାକିଥିବା ବୃକ୍ଷମାଳା ଦେଖିଲେ। ଶୀତଳ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ପଦ୍ମସରୋବର, ବିଶାଳ ଯଜ୍ଞବେଦୀ ସହିତ ଆଶ୍ରମ ତାଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା। କଦଳୀବନ, ଚମକୁଥିବା ନାରିକେଳ ଗଛ, ଶାଳ, ତାଳ, ତମାଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫୁଲ ଫଳ ଗଛର ଶୋଭା ଦେଖି ରାବଣ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହେଲେ। ଏଠି ଅତିଅଲ୍ପାହାରୀ ମହାମୁନିମାନେ, ହଜାର ନାଗ, ସୁପର୍ଣ୍ଣ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ କିନ୍ନରମାନେ ବସବାସ କରୁଥିଲେ। ଅଭିଲାଷ ଜୟ କରିଥିବା ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ, ଆଜ, ବୈଖାନସ, ମାଷ, ବାଳଖିଲ୍ୟ, ମରୀଚିପ ମୁନିମାନେ ଏଠି ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଏଠି ଦେବଦେହ ଅପ୍ସରାମାନେ, ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାର ଓ ମାଳା ପିନ୍ଧି, କଳା ଓ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଚାରିଦିଗରେ ଘେରି ରହିଥିଲେ। ଦେବତାଙ୍କ ମହିଳାମାନେ ଏଠି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଦେବ-ଅସୁରମାନେ ଅମୃତ ପାନ କରିବାକୁ ଏଠି ଆସୁଥିଲେ। ହଂସ, କଦମ୍ବ, ଜଳପକ୍ଷୀ, ସାରସପକ୍ଷୀ ଏଠି ଖେଳୁଥିଲେ; ମଣିମୟ ଶିଳା, ସମୁଦ୍ରର ଚମକ ଏଠି ବିକିରଣ ହେଉଥିଲା। ଚାରିପାଖରେ ବିଶାଳ, ଧୂସର ଦିବ୍ୟ ବିମାନ, ଦେବମାଳା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ସଙ୍ଗୀତ ଓ ଗୀତର ଧ୍ୱନିରେ ମୁଢ଼ି ରହିଥିଲା। କୁବେରଙ୍କ ଭାଇ ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଯେଉଁମାନେ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ତିନିଁ ଲୋକ ଜୟ କରିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ମନୋମତାନୁସାରେ ଚଳିତ ଦେଖିଲେ। ସେ ମୃଦୁ ଚନ୍ଦନବନ, ହଜାର ଚନ୍ଦନ ଗଛ ତଳେ ମାଟିରୁ ଗନ୍ଧ ଝରୁଥିବା ଦେଖିଲେ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଗରୁ ଗଛ, ତକ୍କୋଳ, ଯାତି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗନ୍ଧଧର ଫଳଦାୟୀ ଗଛର ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳ ଦେଖିଲେ। ତମାଳ ଫୁଲ, ମରିଚ ଜଂଗଲ, ନଦୀତଟରେ ଶୁଖାଉଥିବା ମୁକ୍ତାମାଳା ଏହି ସବୁ ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଲା। ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପର୍ବତ, ପ୍ରବାଳ ରାଶି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଚାନ୍ଦିର ପର୍ବତ ଦେଖିଲେ। ଆକର୍ଷଣୀୟ ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ସ୍ରୋତ, ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଇଥିବା ଜଗା, ଧନ ଓ ଧାନରେ ପ୍ରଚୁର, ଅପୂର୍ବ ରୂପବାନ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଥିବା ଦେଶ ଦେଖିଲେ। ସେ ହାଥୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଗର ଦେଖି, ସମତଳ, ହରିତ ଓ ମୃଦୁ ପବନ ବହୁଥିବା ଭୂମି ଦେଖିଲେ। ସିନ୍ଧୁ ରାଜାଙ୍କ ଜଳାଶୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ସ୍ୱର୍ଗ ସମ ଏକ ସ୍ଥଳ ଦେଖିଲେ; ସେଠାରେ ମେଘ ସଦୃଶ କଳା ଏକ ବଟବୃକ୍ଷ, ତାହାକୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ ମୁନିମାନେ। ସେଇ ବଟବୃକ୍ଷର ଶାଖା ଶତ ଯୋଜନା ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସାରିତ; ଏଠାରୁ ଏକ ହାଥୀ ଓ ଏକ ବୃହତ୍ ଖଚ୍ଛପ ଉଠିଯାଉଥିଲେ। ଖାଦ୍ୟ ଲାଗି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗରୁଡ଼ ଏକ ଶାଖା ଉପରେ ଆସି, ତାଙ୍କ ଓଜନରେ ଶାଖା ଭାଙ୍ଗିଗଲା। ଏହି ଶାଖା ଉପରେ ବୈଖାନସ, ମାଷ, ବାଳଖିଲ୍ୟ, ମରୀଚିପ ମୁନିମାନେ ବସିଥିଲେ। ସେଠାରେ ଏହି ଧୂସର, ଏକତ୍ରିତ ମହାମୁନିମାନେ ଛାଗ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କୁ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଗରୁଡ଼ ଏହି ଶତ ଯୋଜନା ଲମ୍ବା ଶାଖାକୁ ଉଠାଇନେଲେ। ଏହି ଭଙ୍ଗି ଶାଖା, ହାଥୀ ଓ କଛୁଆ ସହିତ, ଏକ ପାଉଁ ଉପରେ ଦଢ଼ିଥିବା ନ୍ୟାୟବାନ୍ ସୁପର୍ଣ୍ଣ ଏହି ମାଂସ ଭୋଜନ କଲେ। ନିଷାଦ ଦେଶକୁ ଏହି ଶାଖା ଦ୍ୱାରା ଧ୍ୱଂସ କରି, ପକ୍ଷୀଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ, ମହାମୁନିମାନେ ମୁକ୍ତ ହେଲେ। ଏହି ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦୁଗୁଣି ହେଲା; ତିନି ମନେ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ ଅମୃତ ଆଣିବେ। କୁବେରଙ୍କ ଭାଇ ଏହି ସୁଭଦ୍ର ନାମକ ବଟବୃକ୍ଷ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ସୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ, ଏବଂ ମହାମୁନିମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ବସିଥିଲେ। ସମୁଦ୍ର ତଟ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଜଙ୍ଗଲର ଏକ ନିର୍ଜନ, ପବିତ୍ର, ଶୋଭାମୟ ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲେ। ସେଠାରେ ରାବଣ ମାରୀଚ ନାମକ ରାକ୍ଷସ, କୃଷ୍ଣମୃଗଚର୍ମ ପିନ୍ଧି, ଜଟାଧାରୀ, ଅଲ୍ପାହାରୀ ଦେଖିଲେ। ରାବଣ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ମାରୀଚ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ମାନବୀୟ ସୁଖ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ। ନିଜେ ଆଗକୁ ଆସି ଖାଦ୍ୟ ଓ ଜଳ ଦେଇ ଅତିଥି ସତ୍କାର କଲେ, ତାପରେ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟମୂଳକ କଥା କହିଲେ: “ହେ ଲଙ୍କାର ରାକ୍ଷସେଶ୍ୱର, ସବୁ ଭଲ ଅଛି କି? ଏପରି ତ୍ୱରିତ ଆସିବାର କାରଣ କ’ଣ?” ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ ମାରୀଚ। ତେବେ ଦୀପ୍ତିମାନ ରାବଣ, ଶବ୍ଦକୁଶଳ ଥିଲେ, ଉତ୍ତର ଦେଲେ। (ଏହିଠାରେ ତୁମେ ମହାକବି ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ଶ୍ରୀରାମାୟଣର ଅରଣ୍ୟକାଣ୍ଡର ଛତ୍ତିଶତମ ସର୍ଗ ଶୁଣିବାକୁ ପାଉଛ।) “ମାରୀଚ, ମୋର କଥା ଶୁଣ, ମୁଁ ଦୁଃଖିତ, ଏବଂ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଥିବା ପାଇଁ ତୁମେ ମୋର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶ୍ରୟ। ତୁମେ ଜାନିଛ, ଜନସ୍ଥାନରେ ମୋ ଭାଇ ଖର, ପ୍ରବଳ ଦୂଷଣ, ଓ ମୋ ଭଉଣୀ ଶୂର୍ପଣଖା ବସୁଛନ୍ତି। ସେଠି ଅଛନ୍ତି ତ୍ରିଶିର, ପ୍ରବଳ ମାଂସଭୋଜୀ ରାକ୍ଷସ, ଓ ଅନେକ ଶୂର ନିଶାଚର, ଯେଉଁମାନେ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟରେ ପାରଙ୍ଗତ। ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ସେଇ ରାକ୍ଷସମାନେ ଏଠି ବସି, ମହାବନରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କରୁଛନ୍ତି।