ରାମାୟଣର କଥାରେ, ଶୂର୍ପଣଖା ରାବଣଙ୍କୁ ସୀତା ବିଷୟରେ କହିଲା। ସୀତା, ଯାହାଙ୍କ ଆଖି ଚଉଡ଼ା ଏବଂ ମୁହଁ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସେ ସଦା ତାଙ୍କ ପତି ରାମଙ୍କ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭକ୍ତିଶୀଳ ଓ ତାଙ୍କର ମଙ୍ଗଳରେ ଆନନ୍ଦିତ। ସୀତାଙ୍କ ଚୁଲ ଦୀର୍ଘ ଓ ଶୁଭ୍ର, ନାକ ନମ୍ର ଏବଂ ଶରୀର ଗଠନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷଣୀୟ, ସେ ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ ଏକ ଦେବୀ ପରି, ବା ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ରୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପରି ଅଲୋକିକ ଅଭିଭାସିତ। ସୀତାଙ୍କ ଚର୍ମ ତାଜା ସୁର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତି ପରି ଚମକୁଛି, ନଖ ଲାଲ ଏବଂ ଉତ୍ତୁଙ୍ଗ, କମର ସ୍ଲିମ୍, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ଏହି ବିଦେହନନ୍ଦିନୀକୁ ଦୃଷ୍ଟି କରି ଶୂର୍ପଣଖା କହିଲା, "ମୁଁ ପୃଥିବୀରେ, ନ ଦେବୀ, ନ ଗନ୍ଧର୍ବୀ, ନ ଯକ୍ଷୀ, ନ କିନ୍ନରୀ ମଧ୍ୟ ଏପରି ରୂପବତୀ ନାରୀ କେବେ ଦେଖିନାହିଁ।" "ଯାହାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ସୀତା, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରନ୍ତି, ସେ ଇନ୍ଦ୍ର ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ସଉଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ହେବେ। ସୀତା ଗୁଣବତୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ; ସେ ତୁମ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ତୁମେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପତି। ତାଙ୍କ ପ୍ରଶସ୍ତ କଟି, ଉଚ୍ଚ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉର, ମନୋହର ମୁହଁ ଥିବା ସୀତାକୁ ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଆଣିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କରିଛି। ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ବିକୃତ ହୋଇଛି, କିନ୍ତୁ ଏବେ ଏହି ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ ବୈଦେହୀକୁ ଦେଖି, ଯଦି ତୁମର ମନେ ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ତଃପତ୍ନୀ କରିବା ଇଚ୍ଛା ହୁଏ, ତେବେ କାମଦେବଙ୍କ ବାଣ ତୁମକୁ ବ୍ୟାକୁଳ କରିବ। ଏଠାରେ ତୁମ ଦକ୍ଷିଣ ପାଦ ଉଠାଅ, ବିଜୟ ଲାଗି। ମୋର ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ଯଦି ତୁମକୁ ଭଲ ଲାଗେ, ହେ ରାକ୍ଷସନାୟକ ରାବଣ, ତେବେ ଏହାକୁ ନିର୍ବିଘ୍ନରେ କାର୍ଯ୍ୟକର। ସୀତା ଦୋଷରହିତ ରୂପରେ ତୁମର ପତ୍ନୀ ହେବା ଉଚିତ। ରାମଙ୍କ ସରଳ ଶରରେ ଜନସ୍ଥାନର ରାକ୍ଷସମାନେ ନିହତ, ଖର ଓ ଦୂଷଣ ମୃତ, ଏହି ସମୟରେ ତୁମେ ତୁମ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କର।" ଏଭଳି ଶୂର୍ପଣଖାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଯାହା ତାଙ୍କ ଦେହରୁ କଣ୍ଡକୁଟି ଉଠାଇଦେଲା, ରାବଣ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହ ପରାମର୍ଶ କଲେ, ସମସ୍ତ କଥା ବୁଝିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତି ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ। ସେ ଶକ୍ତି-ଦୁର୍ବଳତା, ଦୋଷ-ଗୁଣ ଭାବି ନିଶ୍ଚୟ କଲେ ଯେ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଦରକାର। ଏହି ଦୃଢ଼ ମନୋବଳ ସହିତ ରାବଣ ଚମତ୍କାର ରଥଶାଳାକୁ ଗଲେ। ରଥଶାଳାରେ ଗୋପନୀୟ ଭାବରେ ଗିଅ ଚାଳକକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ, "ମୋର ପ୍ରିୟ ଓ ଉତ୍ତମ ରଥକୁ ଯୋଡ଼।" ଚାଳକ ତୁରନ୍ତ ଓ ଦକ୍ଷତାରେ ରଥକୁ ଯୋଡ଼ିଦେଲେ। ରାବଣ ସେହି ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଚଳିଥିବା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ମଣିମାଳାରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ଭୂତମୁଖୀ ଘୋଡ଼ା ଯୋଡ଼ାଯାଇଥିବା ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ। ତାଙ୍କ ଗର୍ଜନ ମେଘର ଗୁଞ୍ଜନ ପରି ଶୁଣାଯାଉଥିଲା। ସେ, କୁବେରଙ୍କ ଭାଇ, ନଦୀ ଓ ଉଦ୍ୟାନମାନଙ୍କ ନାୟକ ପାଇଁ ଯାତ୍ରା କଲେ। ଦଶମୁଖୀ ରାବଣ, ଧଳା ଚାମର ଓ ଛତ୍ର ନେଇ, ଚିକ୍କଣ ବୈଦୂର୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିଲେ, ତାପିତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ। ଦଶମୁଖ, ବିଶିଷ୍ଟ ଦେହୀ, ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁ, ଋଷିଘାତୀ, ଦଶଚୂଡ଼ା ପର୍ବତ ପରି ଉଦ୍ଧତ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ରଥରେ ବସି, ମେଘ ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରି ତାଙ୍କ ରୂପ ଚମକୁଥିଲା। ଯାତ୍ରାରେ ରାବଣ ପର୍ବତ, ସାଗର ଓ କୂଳ ଦେଖିଲେ, ଅନେକ ପ୍ରକାର ଫୁଲ ଓ ଫଳରେ ଢଙ୍କା ହଜାର ହଜାର ଗଛ ଦେଖିଲେ। ଶୀତଳ ଓ ଶୁଭ୍ର ପଦ୍ମସରୋବର ଦ୍ୱାରା ସୁସଜ୍ଜିତ, ବିଶାଳ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ଥିବା ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲେ। କଦଳୀ ଉଦ୍ୟାନ, ନାରିକେଳ ଗଛ, ସାଳ, ତାଳ, ତମାଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫୁଲିଥିବା ଗଛ ଦେଖିଲେ। ଅତିଅଳ୍ପ ଭୋଗୀ ମହାମୁନି, ହଜାର ନାଗ, ସୁପର୍ଣ୍ଣ, ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲା। ଅତିନିୟମିତ ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ, ଆଜ, ବୈଖାନସ, ମାଷ, ବାଳଖିଲ୍ୟ, ମରୀଚିପମାନେ ଦେଖିଲେ। ଦେବୀ ଅଳଙ୍କାର ଓ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା ହଜାର ହଜାର ଅପ୍ସରା, ଲୀଳା ଓ ବିଧିରେ ପାରଙ୍ଗତ, ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ। ଦେବତାଙ୍କ ଉତ୍ତମ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରୁଥିଲେ, ଦେବାସୁରମାନେ ଅମୃତ ପାନ କରି ସେଠି ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଚଳିଥିଲେ। ହଂସ, କଦମ୍ବ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଳପକ୍ଷୀ, ସାରସ ପକ୍ଷୀ ଦ୍ୱାରା ମନୋହର ହେଉଥିବା, ଚିକ୍କଣ ବୈଦୂର୍ୟ ଶିଳା ଓ ସାଗର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଭରିଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ଚାରିପାଖରେ ବିଶାଳ, ଧଳା ରଙ୍ଗର ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ବିମାନ, ସଙ୍ଗୀତ ଓ ଗୀତର ଧ୍ୱନି ରେ ମୁଗ୍ଧ କରୁଥିଲା। କୁବେରଙ୍କ ଭାଇ ରାବଣ ଦେଖିଲେ ଯେ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ତାପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଲୋକ ଜୟ କରି, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଚଳିଥିଲେ। ସେ ମୃଦୁ ଚନ୍ଦନ ଦଳର ଅନେକ ଉଦ୍ୟାନ, ମୂଳରୁ ଗନ୍ଧ ଉତ୍ସରଣ କରୁଥିବା ଗଛ ଦେଖିଲେ। ଉତ୍ତମ ଅଗରୁ, ତକ୍କୋଳ, ଯାତି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫଳ ଓ ଗନ୍ଧର ଉଦ୍ୟାନ ଦେଖିଲେ। ତମାଳ ଫୁଲ, ମରିଚ ଝାଡ଼ି, ନଦୀପାରେ ମୁକ୍ତା ଗୁଚ୍ଛ ଶୁଖାଉଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ଉତ୍ତମ ପର୍ବତ, ପ୍ରବାଳ ରାଶି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ରୂପାର ଶିଖର ଦେଖିଲେ। ଆକର୍ଷଣୀୟ ଏବଂ ପ୍ରସ୍ତର ଝରଣା, ଧନ ଓ ଧାନରେ ସମୃଦ୍ଧ ଭୂମି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ରୂପବତୀ ନାରୀମାନେ ଥିବା ଦେଶ ଦେଖିଲେ। ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଦ୍ୱାରା ଭିଡ଼ ହୋଇଥିବା ସହର, ସମତଳ ଓ ଶ୍ୟାମଳ ଭୂମି, ମୃଦୁ ପବନ ଦ୍ୱାରା ସ୍ପର୍ଶିତ ଦେଖିଲେ। ସିନ୍ଧୁ ରାଜାଙ୍କ ଦଳଦଳ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସ୍ୱର୍ଗ ସଦୃଶ ସ୍ଥାନ ଦେଖିଲେ, ସେଠି ଏକ ମେଘପରି କଳା ବଟବୃକ୍ଷ ମହାମୁନିମାନେ ଘେରି ରହିଥିଲେ।