ଶୂର୍ପଣଖା ରାବଣଙ୍କୁ ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ସୀତା ବିଷୟରେ କଥା କହିଲା । ସେ କହିଲା— ରାମଙ୍କ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପରାକ୍ରମୀ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଭାଇପ୍ରତି ଅତି ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ଶକ୍ତିରେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ । ସେ ଅପରାଜିତ, ଅତି ଶୂର, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍, ଏବଂ ରାମଙ୍କ ଦାଉ ହସ୍ତ ସଦୃଶ । ରାମଙ୍କ ଶରୀର ଛାଡ଼ି ବାହାର ଜୀବନ ଯେଉଁପରି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତେଣୁ ତାଙ୍କ ପ୍ରାଣ ସଦୃଶ । ଏହିପରି, ରାମଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସୀତା ଚନ୍ଦ୍ରବଦନା, ବିସ୍ତୃତ ନୟନ, ସ୍ୱାମୀପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଓ ତାଙ୍କ ମଙ୍ଗଳରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି । ସୀତା ଚମତ୍କାର କେଶ, ସୁନ୍ଦର ନାସିକା, ଗଠିତ ଶରୀର ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରୂପର ଧାରିଣୀ । ସେ ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ ଦେବୀ ପରି ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ, ଅଥବା ଶ୍ରୀଦେବୀ ସ୍ୱୟଂ ଅନ୍ୟ ରୂପେ । ସୀତାଙ୍କ ଚାମ୍ପା ନିବିଡ଼ କାନ୍ତି, ସୁନ୍ଦର ରୂପ, ରକ୍ତ ଓ ଦୀଘଳ ନଖ, କମଳାତି କମ୍ପିତ କଟି, ଉତ୍ତମ ଶରୀର ଓ ଭୂମିପତି ଜନକଙ୍କ କନ୍ୟା । ଏପରି ରୂପବତୀ ନାରୀକୁ ମୁଁ ପୃଥିବୀରେ କେବେ ଦେଖିନାହିଁ—ନ ଦେବୀ, ନ ଗନ୍ଧର୍ବୀ, ନ ଯକ୍ଷୀ, ନ କିନ୍ନରୀ । ଯାହାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ସୀତା, ଯେଉଁଠି ସେ ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରଠାରୁ ଅଧିକ ଶୁଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ହେବେ । ସୀତା ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଉତ୍ତମ ଆକୃତି, ଏଠି ପୃଥିବୀରେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ସୌନ୍ଦର୍ୟର ଧାରିଣୀ; ତିନି ତୁମ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଭାର୍ଯ୍ୟା ହେବେ, ତୁମେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ସ୍ୱାମୀ ହେବେ । ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ କରିଛି—ଏହି ବିସ୍ତୃତ କଟି, ଉନ୍ନତ ଉର, ସୁନ୍ଦର ମୁଖ ଧାରିଣୀ ସୀତାଙ୍କୁ ତୁମ ପାଇଁ ଆଣିବି । ମୋ ଦେହ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିକୃତ ହୋଇଛି, କିନ୍ତୁ ଏବେ ଏହି ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ ବୈଦେହୀକୁ ଦେଖି ତୁମେ ଯଦି ତାଙ୍କୁ ଭାର୍ଯ୍ୟା କରିବାକୁ ଚାହ, କାମଦେବଙ୍କ ଶର ତୁମେ ସହିବାକୁ ପଡିବ; ଏଠି ତୁମେ ତୁମ ଦକ୍ଷିଣ ପାଦ ଉଠାଅ, ବିଜୟ ଲାଗି । ଯଦି ମୋ କଥା ତୁମକୁ ପସନ୍ଦ, ହେ ରାକ୍ଷସନାୟକ ରାବଣ, ତେବେ ନିର୍ବିଘ୍ନରେ ମୋ ପରାମର୍ଶ ଅନୁଷ୍ଠାନ କର । ସେମାନଙ୍କର ଦୁର୍ବଳତା ବୁଝି ଉପଯୁକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କର; ଏହି ନିର୍ମଳ ରୂପବତୀ ସୀତା ତୁମର ଭାର୍ଯ୍ୟା ହେବା ଉଚିତ । ଜନସ୍ଥାନରେ ରାମଙ୍କ ଶରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ନିହତ ହେବା, ଖର ଓ ଦୂଷଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ—ଏହି ସମ୍ବାଦ ଶୁଣି ଏବେ ତୁମେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କର । ଏଭଳି ଶୂର୍ପଣଖାଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଓ ଉତ୍ତେଜନାଦାୟକ କଥା ଶୁଣି, ରାବଣ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କଲେ, ସମସ୍ତ ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ଚିନ୍ତା କଲେ, ଦୁର୍ବଳତା ଓ ଶକ୍ତି ବିଚାର କଲେ । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ ନେଇ, ଚମତ୍କାର ରଥଶାଳାକୁ ଗଲେ । ସେଠାରେ ଗୁପ୍ତଭାବରେ ରଥିକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ—'ରଥ ଯୋତିଦିଅ' । ରଥି ତୁରନ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥ ଯୋତିଲେ । ରାବଣ ସେହି ଇଛାମୟ ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ, ଯାହା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ମଣିମାଳା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଭୂତମୁଖ ଘୋଡ଼ା ଯୋଜିତ, ସୁନ୍ଦର ଗହନା ଏବଂ ମାଣିକ୍ୟରେ ଅଳଙ୍କୃତ । ବିଜୁଳି ଚମକ ଭଳି ରଥରେ ଚଢ଼ି, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ନାୟକ, କୁବେରଙ୍କ ଭାଇ ରାବଣ ଗର୍ଜନା କଲେ ଓ ନଦୀ ଓ ଉଦ୍ୟାନପତିଙ୍କ ଦିଗରେ ଯାତ୍ରା କଲେ । ଦଶମୁଖୀ, ବିଶ୍ୱିଂତି ହସ୍ତ ଧାରି, ଶୁଭ୍ର ଚାମର ଓ ଛତ୍ର ତଳେ, ତାପିତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଗହନାରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ମାଣିକ୍ୟ ଭଳି ଚମକୁଥିବା ରାବଣ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଶୋଭା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିଲେ । ଦଶମୁଖ, ବିଶ୍ୱିଂତି ହସ୍ତ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁ, ଋଷିମାନଙ୍କ ଘାତକ, ଦଶ ଶିଖର ଥିବା ପାହାଡ଼ ପରି ଦୃଢ଼ ଦେହରେ ରଥରେ ବସି ଆକାଶରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସହିତ ମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ । ରାବଣ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବାବେଳେ ପାହାଡ଼, ସମୁଦ୍ର, ତଟ ଦେଖୁଥିଲେ; ହଜାର ହଜାର ଫୁଲ ଓ ଫଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ବୃକ୍ଷ, ଶୀତଳ ଓ ଶୁଭ୍ର ପଦ୍ମସର, ବିଶାଳ ଏବଂ ବେଦୀଯୁକ୍ତ ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲେ । କଦଳିବନ, ନାରିକେଳ, ସାଲ, ତାଳ, ତମାଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫୁଲ ଓ ଫଳବନ୍ତୀ ବୃକ୍ଷ ଦେଖିଲେ । ଅତି ନିୟମିତ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ମହାର୍ଷିମାନେ, ହଜାର ନାଗ, ସୁପର୍ଣ୍ଣ, ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର ଏଠି ରହୁଥିଲେ । ଅନେକ ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ, ଆଜ, ବୈଖାନସ, ମାଷ, ବାଳଖିଲ୍ୟ, ମରୀଚିପ ଏଠି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଲିନ । ହଜାର ଅପ୍ସରା, ଦେବୀୟ ଗହନା ଓ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ଦେବସ୍ତ୍ରୀମାନେ, ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନେ ଏଠି ଆମୃତ ପାନ କରୁଥିଲେ । ହଂସ, କୁରର, ଜଳଚର ପକ୍ଷୀ, ସାରସର ମଧୁର ଡାକ, ମାଣିକ୍ୟପରି ଚମକୁଥିବା ପାଥର, ସମୁଦ୍ରର ଜ୍ୟୋତିରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ । ଚାରିପାଖରେ ଦେବମାଳାରେ ଶୋଭିତ ବିଶାଳ ଶୁଭ୍ର ବିମାନ, ସଙ୍ଗୀତ ଓ ଗୀତର ଧ୍ୱନି । କୁବେରଙ୍କ ଭାଇ ରାବଣ ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରାମାନେ ଚାହିଁଲେ, ଯେଉଁମାନେ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଲୋକ ଜୟ କରିଥିଲେ । ଶିତଳ ଚନ୍ଦନବନ, ହଜାର ଚନ୍ଦନ ଗଛ, ସୁଗନ୍ଧ ଝରୁଥିବା ମୂଳ, ଅତି ଦୀର୍ଘ ପ୍ରସ୍ରବଣ । ଅଗରୁ, ତକ୍କୋଳ, ଯାତି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫଳ ଓ ଫୁଲର ଉଦ୍ୟାନ । ତମାଳ ଫୁଲ, ମରିଚ ଝାଡ଼, ନଦୀପାରେ ମୁକ୍ତା ତୋପା ଶୁଖାଯାଉଥିବା ଦୃଶ୍ୟ । ଉତ୍ତମ ପାହାଡ଼, ପ୍ରବାଳ ତୋପା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ରୌପ୍ୟ ଶିଖର । ମନୋହର ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ଝରଣା, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ, ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟରେ ପ୍ରଚୁର ଭୂମି, ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ସୌନ୍ଦର୍ୟର ନାରୀମାନେ । ଏଭଳି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ ଦଶମୁଖୀ ରାବଣ ତାଙ୍କ ଅଭିଲାଷିତ ଉଦ୍ୟେଶ୍ୟ ପାଇଁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଯାଉଥିଲେ ।