ରାବଣ, ଦିବ୍ୟ ଇଚ୍ଛାପୂର୍ଣ୍ଣ ପୁଷ୍ପକ ରଥ ନେଇ, ଚୈତ୍ରରଥ, ନଳିନୀ ଓ ନନ୍ଦନ ଦେବବନକୁ ଅପହରଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ରୋଷରେ, ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଉଦ୍ୟାନଗୁଡ଼ିକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ବି ଅଟକାଇ ଦେଇଥିଲେ। ପର୍ବତ ଶିଖର ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୁଜା ଦ୍ୱାରା ସେ ଦେବତାମାନେ ଓ ଦେବବନକୁ ଅଟକାଇ ରଖିଥିଲେ, ଏବଂ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ ଗଭୀର ଜଙ୍ଗଲରେ। ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କ ଦିନରୁ, ଏହି ଦୃଢ଼ ଚିତ୍ତ ରାବଣ ଦେବତା, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ପିଶାଚ, ପକ୍ଷୀ ଓ ସର୍ପମାନଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଇଥିଲେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ କେବଳ ମାନବକୁ ଭୟ କରିଥିଲେ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ଅଞ୍ଜଳି ଉପସ୍ଥାନ କରି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ, ଏବଂ ସେ ଶୁଭ ଗୁଣରେ ବିଶିଷ୍ଟ ମାନାଯାଉଥିଲେ। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାବଣ, ଯିଏ ସୋମ ଦ୍ରବ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରେ, ଯଜ୍ଞ ବିଘ୍ନ କରେ, ଦୁଷ୍ଟ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାକାରୀ, ଏବଂ କ୍ରୂର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିପ୍ତ। ଏହି ନିର୍ଦୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ କଷ୍ଟ ଦେଇ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରୁଥିବା ରାବଣ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଓ ଜଗତକୁ ଭୟ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ରାକ୍ଷସୀ ତାଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାଇକୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଭୂଷଣ ପିନ୍ଧି ଦେବଗନ୍ଧ ବନ୍ଧି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଉଥିଲେ। ରାବଣ ତାଙ୍କ ରାଜସିଂହାସନରେ ବସିଥିଲେ, ମୃତ୍ୟୁ ଦୂତ ପରି, ପୌଳସ୍ତ୍ୟ ବଂଶର ମହାନ ଓ ଉତ୍ତମ ରାକ୍ଷସ ରାଜା ଭାବରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ଭୟରେ କମ୍ପିତ ହୋଇ, ରାକ୍ଷସୀ ରାବଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ, ଯିଏ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ଏବଂ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଅଗ୍ନିପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ଥିଲା, ଶୂର୍ପଣଖା, ଯିଏ ବିକୃତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଭୟହୀନ, ତାଙ୍କ ଭୟ, ଲୋଭ ଓ ମୃଗୀକୃତିକାକୁ ପ୍ରକାଶ କରି, ଏହି ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ କହିଲେ। ଏଉଁପରେ, ଶୂର୍ପଣଖା ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ରାବଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କ୍ରୋଧରେ କଠୋର ଶବ୍ଦ କହିଲେ। "ତୁମେ ଭୋଗରେ ଲିନ, ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଓ ଆତ୍ମ-ଇଚ୍ଛାରେ ଚଳିଥିବା, ଉପସ୍ଥିତ ବିପଦକୁ ଦେଖୁନାହିଁ। ରାଜା ଯିଏ ନିମ୍ନ ଭୋଗରେ ଆସକ୍ତ, ଏବଂ ଲୋଭ ଓ କାମରେ ଶାସିତ, ସେ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କର ସମ୍ମାନ ନାପାଏ, ଯେପରି ଶ୍ମଶାନ ଅଗ୍ନି ଅପମାନିତ ହୁଏ।" "ଯିଏ ରାଜା ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସମୟରେ କରେନାହିଁ, ସେ ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ସହ ନଷ୍ଟ ହୁଏ। ରାଜା ଯିଏ ଗୁପ୍ତଚର ଦ୍ୱାରା ଅବହେଳିତ, ଅସାଧାରଣ, ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେନାହିଁ, ସେ ମାଟି ତଳ ଉପକୂଳକୁ ହାତୀ ଅପହେଳା କରେପରି, ପ୍ରଜା ଦୂରେ ରହିଥାଏ।" "ଯିଏ ରାଜା ନିଜ ରାଜ୍ୟକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖେନାହିଁ ଓ ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେନାହିଁ, ସେ ଶ୍ରୀରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇନାହିଁ, ଯେପରି ସମୁଦ୍ରରେ ପାହାଡ଼ ଦେଖାଯାଏନାହିଁ।" "କିପରି ତୁମେ ଅସ୍ଥିର ଓ ଅବୁଝ ହୋଇ, ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଦାନବ ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରଜ୍ଞା ଓ ସଂଯମ ରଖିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ରାଜା ହେବା?" "ତୁମେ ରାକ୍ଷସ, ଶିଶୁ ସ୍ବଭାବ ଓ ଅବୁଝ, ଆବଶ୍ୟକ ଜ୍ଞାନ ନାପାରି, କିପରି ରାଜା ହେବା?" "ଯିଏ ରାଜା ଗୁପ୍ତଚର, ଧନ ଓ ନୀତିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେନାହିଁ, ସେ ସାଧାରଣ ମାନବପରି ହୋଇଯାଏ।" "ରାଜାମାନେ ଦୂର ଦୂର ଅପଦ୍ରବ୍ୟକୁ ଗୁପ୍ତଚର ଦ୍ୱାରା ଜାଣିଥାନ୍ତି, ଏହିପରି ଦୂରଦର୍ଶୀ ଭାବରେ ସମ୍ମାନିତ।" "ମୁଁ ଭାବୁଛି, ତୁମେ ଗୁପ୍ତଚର ନିଯୁକ୍ତ କରନାହିଁ, ସାଧାରଣ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛ, ତୁମେ ନିଜ ଲୋକ ଓ ଜନସ୍ଥାନ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି ବୋଲି ଜାଣିନାହିଁ।" "ରାମ ଏକାକି, ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିପ୍ତ ଚୌଦ ହଜାର ରାକ୍ଷସ, ଖରା ଓ ଦୂଷଣକୁ ମାରିଦେଇଛି।" "ସେ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ନିରାପଦ ଦେଇଛି, ଦଣ୍ଡକ ଜଙ୍ଗଲ ନିରାପଦ, ଜନସ୍ଥାନ ରାମ ଦ୍ୱାରା ଭଙ୍ଗ ହୋଇଛି।" "କିନ୍ତୁ ତୁମେ, ରାକ୍ଷସ, ଲୋଭୀ, ଅବହେଳିତ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର, ନିଜ ରାଜ୍ୟରେ ଉପସ୍ଥିତ ବିପଦକୁ ଦେଖୁନାହିଁ।" "କିଏ ଏକ ରାଜା, ଯିଏ କଠୋର, ଦାନ କମ୍, ଅବହେଳିତ, ଅଭିମାନୀ ଓ ଧୂର୍ତ୍ତ, ବିପଦରେ ଅନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଯାନ୍ତି।" "ଅତି ଅଭିମାନୀ, ଅପହେଳିତ, ଆତ୍ମ-ଘୃଣା ଓ କ୍ରୋଧୀ ରାଜାକୁ ତାଙ୍କ ନିଜ ପ୍ରଜାମାନେ ବି ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଥାନ୍ତି।" "ଯିଏ ରାଜା କାର୍ଯ୍ୟ କରେନାହିଁ ଓ ବିପଦରେ ଭୟ ନାପାଏ, ସେ ଶୀଘ୍ର ରାଜ୍ୟ ହରାଇ, ଦୁଃଖିତ ହୁଏ ଓ ଘାସପରି ଅପମାନିତ ହୁଏ।" "ସୁକ୍ନ ଲକଡ଼ି, ମାଟି ଏବଂ ଧୂଳି ଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇପାରିବ, କିନ୍ତୁ ପତିତ ରାଜା ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ।" "ଜେପରି ପୁରୁଣା ବସ୍ତ୍ର ଓ ଚାପିଦିଆ ମାଳା ପ୍ରୟୋଜନହୀନ ହୋଇପଡ଼ିଛି, ଏହିପରି, ରାଜ୍ୟ ହରାଇଥିବା ଲୋକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଅପ୍ରୟୋଜନୀୟ।" "କିନ୍ତୁ ଯିଏ ରାଜା ସଚେତନ, ସବୁଜିନି, ସଂଯମୀ, କୃତଜ୍ଞ ଓ ଧର୍ମିକ, ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରାଜ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ରହେ।" "ସେ ଶୁଅ କି ଜାଗେ, ନୀତିର ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ଦୂରଦୃଷ୍ଟି ରଖେ; ଯିଏ ରାଜା, ତାଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଓ ଅନୁଗ୍ରହ ସ୍ପଷ୍ଟ, ସେ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ।" "କିନ୍ତୁ ତୁମେ, ରାବଣ, ଦୁଷ୍ଟ ଚିତ୍ତ, ଏହି ଗୁଣରେ ଶୂନ୍ୟ, ତୁମେ ଗୁପ୍ତଚର ଦ୍ୱାରା ରାକ୍ଷସମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିବା ଜାଣିନାହିଁ।" "ତୁମେ ଅନ୍ୟମାନେ ଉପହାସ କର, ଭୋଗରେ ଆସକ୍ତ, ସ୍ଥାନ ଓ ସମୟର ସଠିକ ବିଭାଗ ଜାଣିନାହିଁ, ତୁମ ନୀତି ଦୃଷ୍ଟି ଦୁର୍ବଳ; ତୁମ ନଷ୍ଟ ରାଜ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ଧ୍ୱଂସ ହେବ।" "ଏଭଳି ତୁମ ଦୋଷଗୁଡ଼ିକୁ ଭାବି, ରାତିରେ ଚଳିଥିବା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ନାଥ, ରାବଣ ଧନ, ଅଭିମାନ ଓ ଶକ୍ତିରେ ଉତ୍ତମ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରିଚିନ୍ତା କରିଲେ।" ଏଉଁପରେ, ଶୂର୍ପଣଖା କଠୋର ଶବ୍ଦ କହିବାକୁ ଦେଖି, ରାବଣ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ— "କିଏ ଏହି ରାମ? ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି କେତେ? ତାଙ୍କ ଦେଖା କେମିତି? ତାଙ୍କ ଶୌର୍ୟ କେମିତି? ଏବଂ କିପାଇଁ ସେ ଦଣ୍ଡକ ଜଙ୍ଗଲରେ ଏହି ଦୁର୍ଗମ ପଥରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି?" "କେଉଁ ଅସ୍ତ୍ର ରାମଙ୍କ ପାଖରେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏହି ରାକ୍ଷସମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛନ୍ତି—ଖରା, ତ୍ରିଶିରା ଓ ଦୂଷଣ ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିପାତ ହୋଇଛନ୍ତି?