ଏହି କଥା ହେଉଛି ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଅପୂର୍ବ ପ୍ରଭାବ ଓ ରାବଣଙ୍କ ମନରେ ଉପଜିଥିବା ଅଭିଲାଷା ବିଷୟରେ। ଶ୍ରୀରାମ ଏମିତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯେ, ସେ ଆକାଶ ସହିତ ତାହାର ତାରା, ଗ୍ରହ ଓ ନକ୍ଷତ୍ରମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ତଳକୁ ଆଣିପାରିବେ, ଏବଂ ଡୁବିଯାଉଥିବା ପୃଥିବୀକୁ ଉଠାଇପାରିବେ। ସେ ସମୁଦ୍ର କୂଳକୁ ଭେଦି, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଜଳମଗ୍ନ କରିପାରିବେ; ତାଙ୍କର ବଣ୍ଶୀର ତୀର ଦ୍ୱାରା ସମୁଦ୍ର ବା ବାୟୁର ଶକ୍ତିକୁ ବି ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଇପାରିବେ। ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାବରେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଆପଣ ଇଚ୍ଛାରେ ତାଣିନେଇପାରିବେ, ଏବଂ ନୂତନ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିବେ। ଏମିତି ସର୍ବୋତ୍ତମ ପୁରୁଷ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କୁ, ଦଶମୁଖୀ ରାବଣ, ତୁମେ କିମ୍ବା ରାକ୍ଷସମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ଯେପରି ଦୁଷ୍ଟମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇପାରିନଥିବା ପରି। ମୁଁ ଭାବେ ନାହିଁ ଯେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନେ ଏକାଠି ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିପାରିବେ; କିନ୍ତୁ ଏଥିରେ ଏକ ଉପାୟ ଅଛି—ମୋ କଥା ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣ। ତାଙ୍କର ଜନ୍ମଦାତ୍ରୀ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସ୍ତ୍ରୀ ନାମ ସୀତା, ଯିଏ ସୁନ୍ଦର ଦେହୀ, ଅଳୋକିକ କଳା, ଅନୁପାତ ଶାରୀରିକ ଅଙ୍ଗ, ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରତ୍ନ ଏବଂ ରତ୍ନାଭୂଷିତ। ଦେବୀ, ଗନ୍ଧର୍ବୀ, ଅପ୍ସରା ବା ନାଗକନ୍ୟା ମଧ୍ୟ ସୀତାଙ୍କ ସମାନ ନୁହଁନ୍ତି; ତେବେ ମାନବୀ କିପରି ତାଙ୍କ ସମାନ ହେବେ? ଏଭଳି ଉପଦେଶ ପାଇଁ ରାକ୍ଷସମୁକୁଟୀ ରାବଣ ସେଇ କଥାକୁ ଅନୁମୋଦନ କଲେ। ଭଲଭାବେ ଚିନ୍ତା କରି, ବଳଶାଳୀ ରାବଣ ଅକମ୍ପନଙ୍କୁ କହିଲେ, “ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ପ୍ରିୟ, ମୁଁ ଏଖଣି ମୋର ସାରଥି ସହିତ ଏକାକି ଯିବି; ଆନନ୍ଦରେ ଏହି ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ମହାନଗରକୁ ଆଣିବି।” ଏପରି କହି ରାବଣ ଏକ ମୂଲଗଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଏକ ଦିଗ୍ଗଜନ୍ୟ ରଥରେ ଚଢ଼ି ଯାତ୍ରା କଲେ, ସେ ରଥ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରୁଥିଲା। ରାକ୍ଷସନାୟକ ରାବଣଙ୍କ ଏହି ମହାନ ରଥ ତାରାମାର୍ଗରେ ଚାଲିଥିଲା, ମେଘମାଳା ମଧ୍ୟରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଚମକୁଥିଲା। ଦୀର୍ଘ ଦୂର ଯିବା ପରେ ସେ ତାଟକାର ଆଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ମାରୀଚ ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ଅଲୌକିକ ଭୋଜନ ଓ ମଧୁର ଖାଦ୍ୟ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ। ମାରୀଚ ସ୍ଵୟଂ ତାଙ୍କୁ ଆସନ ଓ ଜଳ ଦେଇ ଉପଚାର କଲେ, ତା'ପରେ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହିଲେ—“ହେ ରାକ୍ଷସନାୟକ, ସମସ୍ତ ଭଲ ତ? ଆପଣ ଏତେ ଶୀଘ୍ର କାହିଁକି ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି?” ମାରୀଚଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ ପରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଚତୁର ଭାଷଣରେ ପାରଙ୍ଗତ ରାବଣ କହିଲେ, “ମୋର ସୁରକ୍ଷକ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ହୋଇଛି; ଅଜେୟ ଜନସ୍ଥାନ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିନାଶ ହୋଇଯାଇଛି। ତେଣୁ, ତୁମେ ମୋତେ ତାଙ୍କର ଜନାନୀଙ୍କୁ ଅପହରଣ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କର।" ଏହି ରାକ୍ଷସନାୟକଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ମାରୀଚ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “କିଏ ସୀତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରିଛି? କିଏ ତୁମକୁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଛି? ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ତାଙ୍କର ନିଜ ଶିଙ୍ଗ କାଟିବାକୁ ଚାହେ? ଯିଏ ତୁମକୁ ସହଯୋଗ କରୁଛି, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଶତ୍ରୁ, ଯେଉଁଠି ତୁମେ ବିଷାକ୍ତ ସର୍ପର ଦାନ୍ତ ଉଖାଡ଼ିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛ। କିଏ ତୁମକୁ ଏହି ଅସୁମାର୍ଗରେ ଚାଲିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଛି? କିଏ ତୁମେ ଶାନ୍ତିରେ ଶୁଅଁଥିବା ବେଳେ ମୁଣ୍ଡରେ ଘାଁ ମାରିଛି?" "ଏହି ରାଘବ ଶୁଦ୍ଧ ବଂଶର, ଶକ୍ତିର ଗର୍ବରେ ଅଚଳ, ମହାଦନ୍ତୀ ହାତୀ ପରି ଦୃଢ଼; ତାଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ ନୁହଁ। ସେ ପୁରୁଷସିଂହ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଚତୁର ରାକ୍ଷସମାନେକୁ ବିନାଶ କରିବାରେ ଦକ୍ଷ, ଯୁଦ୍ଧର ମଧ୍ୟରେ ଦଣ୍ଡ ଦେଇଥିବା; ତାଙ୍କୁ ଶୟନାବସ୍ଥାରେ ଜାଗ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ ନୁହଁ, ତାଙ୍କର ତୀର ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତଳୱାର ଦାନ୍ତ ପରି ଅଛି। ତାଙ୍କ ଭୁଜାର ଶକ୍ତିର ଦଳଦଳ, ମହାଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରବାହରେ, ତୀରର ତରଙ୍ଗ ଓ ଧନୁଷ ଛିନ୍ନ କରିବା; ଏହି ଭୟଙ୍କର ରାମଙ୍କ ମୁଖରେ ପଡ଼ିବା ଉଚିତ ନୁହଁ।" "ଦୟା କର, ଲଙ୍କାପତି, ରାକ୍ଷସନାୟକ; ଦୟା କରି ଲଙ୍କାକୁ ଫେର। ତୁମେ ନିଜ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ ସଦା ଆନନ୍ଦ କର; ରାମ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ସହ ଅରଣ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ କରୁନ୍।" ଏପରି ମାରୀଚଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଦଶମୁଖୀ ରାବଣ ଫେରି ଲଙ୍କାର ଅତି ଉତ୍ତମ ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏବେ ଏଇ ଅଧ୍ୟାୟର ଅରମ୍ଭ ଶୁଣ। ଏହି ସମୟରେ ଶୂର୍ପଣଖା ଦେଖିଲେ ଯେ, ଏକା ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ହଜାର ଭୟଙ୍କର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସ ହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ସେ ଦୂଷଣ, ଖର ଓ ତ୍ରିଶିରା କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ମେଘର ଗର୍ଜନ ପରି ବଡ଼ ଧ୍ୱନି କଲେ। ରାମଙ୍କ କର୍ମ ଦେଖି—ଯାହା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପାଇଁ କରିବା ଅସମ୍ଭବ—ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍କଣ୍ଠିତ ହେଲେ ଏବଂ ଲଙ୍କାକୁ ଚାଲିଗଲେ, ଯାହାର ଶାସନ କରୁଥିଲେ ରାବଣ। ସେ ଦେଖିଲେ ରାବଣଙ୍କୁ, ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସମ୍ମୁଖରେ ରଜତ ମହଳର ଆଗରେ ବସିଛନ୍ତି, ଇନ୍ଦ୍ର ମରୁତମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯେପରି ଦେଖାଯାନ୍ତି। ସେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣର ଅତ୍ୟୁତ୍ତମ ସିଂହାସନରେ ବସିଥିଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ, ତପ୍ତ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣର ମଞ୍ଚରେ ଅଗ୍ନି ପରି ଚମକୁଥିଲେ। ସେଉଁଠି ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଭୂତ, ମହାର୍ଷିମାନେ ଯେଉଁଠି ଅଜେୟ, ମୃତ୍ୟୁ ପରି ଭୟଙ୍କର ମୁଖ ସହିତ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଜ୍ର ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ର ଘାଁ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ଛାତିରେ ଚିହ୍ନ ଥିଲା, ଏବଂ ଏୟାରାବତର ଦନ୍ତର ଚିହ୍ନ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ତାଙ୍କର ଦଶ ମୁଣ୍ଡ ଓ ବିଶି ହାତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, ଚଉଡ଼ା ଛାତି, ବୀର ଓ ରାଜସିକ ଚିହ୍ନ ସହିତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ବିଲ୍ୱମଣି ଓ ତପ୍ତ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଭଳି ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୁଜା, ଧଳା ଦାନ୍ତ, ବଡ଼ ମୁଖ, ଏବଂ ପାହାଡ଼ ପରି ଦେହ ଥିଲା। ଦେବତାଙ୍କ ଚକ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶତଶଃ ଘାଁ ମାଡ଼ିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ଅଭେଦ୍ୟ ଥିଲା; ସେ ଅପରିବାର୍ତ୍ତନୀୟ ସମୁଦ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ କ୍ଷୁବ୍ଧ କରିପାରିବେ। ସେ ପାହାଡ଼ ଚାଲିଯିବେ, ଦେବମାନେକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେବେ, ଧର୍ମକୁ ନାଶ କରିବେ, ଅନ୍ୟର ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିବେ।