ଖରା ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧରେ ରାମଙ୍କୁ କହିବା ପରେ, ତାଙ୍କର ପ୍ରବଳ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଦାଟିକୁ ରାମଙ୍କ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ; ଏହି ଗଦାଟି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରଭାରେ ତେଜୋମୟ ହେଇ ଜଳୁଥିଲା। ଖରାଙ୍କ ଭୁଜବଳରେ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ଏହି ତେଜୋମୟ ଗଦା ରାମଙ୍କ ଦିଗରେ ବେଗରେ ଗଲା, ରାସ୍ତାରେ ଥିବା ବୃକ୍ଷ ଓ ଝାଡ଼କୁ ଭସ୍ମ କରିଦେଲା। ରାମ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଗଦାକୁ ମୃତ୍ୟୁର ଫାସ ଭଳି ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ତାଙ୍କ ତୀରରେ ଏହାକୁ ଆକାଶରେ ଅନେକ ଖଣ୍ଡରେ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ତୀରରେ ବିଧ୍ୱସ୍ତ ହୋଇଥିବା ଗଦାଟି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା, ଏକ ମନ୍ତ୍ର-ଔଷଧର ପ୍ରଭାବରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଥିବା ସାପ ଭଳି। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଶେଷ ହେଲା ପରେ, ମହାପୁରୁଷ ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ରାମାୟଣର ଅରଣ୍ୟ କାଣ୍ଡର ତିରିଶ ଶର୍ଗ ପ୍ରାରମ୍ଭ ହେଲା। ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଘବ, ତୀରରେ ଗଦାକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଖି, ହସି ଏବଂ କ୍ରୋଧରେ ଖରାଙ୍କୁ କହିଲେ: “ହେ ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସ, ଏହି ହେଉଛି ତୁମର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତି; ତୁମେ ମୋ ଠାରୁ ଦୁର୍ବଳ, ତଥାପି ଅବ୍ୟର୍ଥ ଚିତ୍କାର କରୁଛ। ତୀରରେ ବିଧ୍ୱସ୍ତ ହୋଇଥିବା ଗଦା ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଛି—ଏହା ତୁମର ଅହଂକାରକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲା। ତୁମେ ହତ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଅଶ୍ରୁ ନିମାଇବାକୁ କହିଥିଲା, ଏହା ମିଥ୍ୟା। ମୁଁ ତୁମ ଜୀବନକୁ ନେବି, ଏକ ନିମ୍ନ, ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଚତୁର୍ ରାକ୍ଷସ, ଗରୁଡ଼ ନେକ୍ତର ନେଇଥିବା ପରି। ଆଜି ପୃଥିବୀ ତୁମ ରକ୍ତ ପିବିବ, ତୀରରେ ତୁମ ଗଳା ଫାଟି ଝାଗ ତୁମ ରକ୍ତରେ ଫେନିଉଠିବ। ଧୂଳିରେ ଢାକି ତୁମ ଭୁଜ ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟ ହେବ, ତୁମେ ପୃଥିବୀକୁ ଆଲିଂଗନ କରି ଶୋଇପଡ଼ିବ, ଅପ୍ରାପ୍ୟ ନାରୀକୁ ଆଲିଂଗନ କରିବା ପରି। ହେ ରାକ୍ଷସ ଦୂଷକ, ତୁମେ ଗଭୀର ନିଦ୍ରାରେ ଶୋଇପଡ଼ିଲେ, ଦଣ୍ଡକ ଅରଣ୍ୟ ଆଶ୍ରୟ ଚାହିଁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିରାପଦ ହେବ। ତୁମେ ଜନସ୍ଥାନରେ ମୋ ତୀରରେ ବଧ ହେଲେ, ମୁନିମାନେ ଅରଣ୍ୟରେ ଭୟ ଛାଡ଼ି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭ୍ରମଣ କରିପାରିବେ। ଆଜି ରାକ୍ଷସୀମାନେ, ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଅଶ୍ରୁରେ ଭିଜି, ଆତ୍ମୀୟ ହାରାଇ, ଦୁଃଖିତ ଏବଂ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଭୟରେ ପଳାଇବେ। ତୁମର ବହୁମୂଳ୍ୟ ବଂଶର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ତୁମ ପତ୍ନୀ, ଦୁଃଖର ସ୍ୱାଦ ଅନୁଭବ କରି, ନିର୍ବାସିତ ହେବେ। ହେ ଦୁଷ୍ଟ ଶିଳ୍ପ, ନିମ୍ନ ଆତ୍ମା, ମୁନିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଚିର ଶୁଳ, ତୁମ ଦୁଷ୍ଟତାରେ ମୁନିମାନେ ଭୟରେ ଅଗ୍ନିକୁ ନିବେଦନ କରିଥିବାରେ ଶଙ୍କା କରୁଛନ୍ତି।” ରାଘବ ଏପରି କହିଲେ, ତେଜରେ ଭରି, ଖରା କ୍ରୋଧ ଭରା ଶବ୍ଦରେ ରାମଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: “ତୁମେ ଅତି ଅହଂକାରୀ ଏବଂ ଭୟବିହୀନ, ତୁମେ ଯାହା ଉଚିତ ଓ ଅନୁଚିତ କଥା କହୁଛ, ତୁମେ ମୃତ୍ୟୁର ଆଳିଙ୍ଗନରେ ଅବସ୍ଥିତ ଅଟୁ ଜାଣନାହ। ସମୟର ଫାସରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କର ଧାରଣା ହରାଇଦେଇ, କଣ କରିବା ଉଚିତ ଓ ଅନୁଚିତ ଭେଦ କରିପାରନାହ।" ଏପରି କହି ଖରା ଭୂମିରେ ଭୂଜ ଭୂଜରେ ଶାଳ ବୃକ୍ଷ ଦେଖିଲେ। ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଅସ୍ତ୍ର ଖୋଜି ଖରା, କ୍ରୋଧରେ ଓଠ କଟି, ଏହି ବୃକ୍ଷକୁ ଉପ୍ରୁଟି ନେଲେ। ଦୁଇ ଭୁଜରେ ବୃକ୍ଷ ଉପ୍ରୁଟି, ଉଚ୍ଚ ଚିତ୍କାର କରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଖରା ଏହାକୁ ରାମଙ୍କୁ ଉପରେ ଫିଙ୍ଗିଲେ, “ତୁମେ ବଧ ହେଲା" ବୋଲି ଚିତ୍କାର କରି। ବୀର ରାମ, ତୀରର ଝୁଡ଼କୁ କାଟି, ଖରାକୁ ବଧ କରିବାକୁ ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧ ଆହ୍ୱାନ କଲେ। ରାମ, ଖରାକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକ ହଜାର ତୀରରେ ଭିଦ୍ଧ କଲେ; ତାଙ୍କର ତୀର ମଧ୍ୟରୁ ଖରାର ଶରୀରରୁ ଫେନିଆ ରକ୍ତ ଝରିଲା, ପାହାଡ଼ର ଝରଣାର ଧାରା ପରି। ଯୁଦ୍ଧରେ ରାମଙ୍କ ତୀରରେ ଆହତ ହୋଇ ଖରା ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟ ହେଲେ; ରକ୍ତର ଗନ୍ଧରେ ଭୂଲି, ଶୀଘ୍ର ରାମଙ୍କୁ ପୁନି ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ରକ୍ତରେ ଭିଜିଥିବା ଖରା ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧରେ ଆସି, ଅସ୍ତ୍ର ତିଆରି କରି, ରାମଙ୍କ ଦିଗରେ ଶୀଘ୍ର ଆଗେଇଆସିଲେ; ରାମ, ଚାପଳ ଏବଂ ତୀବ୍ର, ଦୁଇ-ତିନି ପଦ ପଛକୁ ହଟିଲେ। ତାପରେ ରାମ ଏକ ତେଜୋମୟ ତୀର ନେଲେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦଣ୍ଡ ପରି, ଖରାକୁ ବଧ କରିବାକୁ। ଏହି ତୀର, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ମଘବନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାମ ଏହି ତୀରକୁ ଚାପରେ ଲଗାଇ ଖରାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଲେ। ରାମଙ୍କ ତୀର ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦରେ ଖରାଙ୍କ ଚେଷ୍ଟରେ ଲାଗିଲା, ତାଙ୍କ ଧନୁଷ ତଣାଉଥିବା ବେଳେ। ଖରା ତୀରର ଅଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା, ଅନ୍ଧକାକୁ ରୁଦ୍ର ଶ୍ୱେତ ଅରଣ୍ୟରେ ଦଗ୍ଧ କରିଥିବା ପରି। ଖରା ବଧ ହୋଇ, ବୃତ୍ରା ବଜ୍ରରେ, ନମୁଚି ଫେନରେ, ବଳା ଇନ୍ଦ୍ରର ତୀରରେ ବଧ ହୋଇଥିବା ପରି ପଡ଼ିଗଲା। ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଦେବତାମାନେ ଦିବ୍ୟ ମୁନିମାନଙ୍କ ସହ ଏକତ୍ରିତ ହେଇ, ଡ଼ାକ୍ କାଣ୍ଡ କରି, ଫୁଲ ଚମାଇଲେ। ଏହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ, ଖରା ଓ ଦୂଷଣ ନେତୃତ୍ୱରେ ଚୌଦ ହଜାର ମାୟାବୀ ରାକ୍ଷସ ବଧ ହେଲେ। ରାମଙ୍କର ଏହି ଅସାଧାରଣ କାର୍ଯ୍ୟ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଓ ଦୃଢ଼ତା ଦେଖି, ଦେବତାମାନେ କହିଲେ, “ଏହି ରାମ ନିଜ ସ୍ୱରୂପକୁ ଜାଣୁଛନ୍ତି! ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି, ଦୃଢ଼ତା—ସେ ନିଜେ ବିଷ୍ଣୁ ପରି ପ୍ରତୀତି ହେଉଛନ୍ତି।” ଏପରି କହି, ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଯାଇଗଲେ; ତାପରେ ସମସ୍ତ ରାଜମୁନି ଓ ମହାମୁନିମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ସହ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ରାମଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦରେ ସମ୍ମାନ କରି, କହିଲେ: “ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ, ବୃତ୍ରା ବଧକାରୀ ମହାପ୍ରଭୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଶରଭଙ୍ଗ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିଥିଲେ; ମହାମୁନିମାନଙ୍କ ଉପାୟରେ ତୁମେ ଏହି ଭୂମିକୁ ଆଣିଯାଇଥିଲା। ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ନାଶ ପାଇଁ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମେ ସଫଳ କରିଛ, ହେ ଦଶରଥ ପୁତ୍ର।