ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଖରଙ୍କ ରଥର ଶୋଭାବନ୍ତି ସୁନାର ଧ୍ୱଜକୁ ରାମ, କ୍ରୋଧରେ ତୀବ୍ର ହୋଇ, ସୁନା ଆଲଙ୍କୃତ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ତୀରରେ କାଟି ଫେଲିଲେ। ସେ ଧ୍ୱଜ ଅନେକ ଅଂଶରେ କଟାଯାଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା, ଏମିତି ଲାଗିଲା ଯେପରି ଦେବତାମାନଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ରବି ତଳକୁ ଝରିଯାଏ। ଏହା ଦେଖି ଖର ବିପ୍ରଚଣ୍ଡ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଚାରିଟି ତୀରରେ ରାମଙ୍କ ଅଙ୍ଗପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗକୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ, ତାଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ଏମିତି ଭାବରେ ଆଘାତ କଲେ, ଯେପରି ଏକ ହାତୀକୁ ବଣ୍ଶୀ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରାଯାଏ। ଖରଙ୍କ ଧନୁରୁ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ଅନେକ ତୀରରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ରାମ ରକ୍ତରେ ଭିଜିଯାଇଲେ, ତାଙ୍କ ମନେ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଜନ୍ମିଲା। ତାପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଣଧାରୀ ରାମ ତାଙ୍କ ଧନୁଷ ଧରି, ଏହି ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଛଅଟି ନିଶ୍ଚିତ ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ। ଏଠାରେ ଏକ ତୀରରେ ଖରଙ୍କ ମୁଣ୍ଡକୁ, ଦୁଇଟି ତୀରରେ ଦୁଇଟି ବାହୁକୁ, ଏବଂ ତିନିଟି ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ରାକାର ତୀରରେ ତାଙ୍କ ଛାତିକୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ। ଏହିପରି ଏକ ତୀରରେ ରଥର ଯୋକ୍କୁ କାଟିଦେଲେ, ଚାରିଟି ତୀରରେ ରଥର ଦାଗ୍ଧା ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ, ଏବଂ ଛଅଟି ତୀରରେ ଖରଙ୍କ ରଥଚାଳକଙ୍କ ମୁଣ୍ଡକୁ କାଟି ଦେଲେ। ପୁନି, ତିନିଟି ତୀରରେ ତିନିଟି ରଥଦଣ୍ଡକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ, ଦୁଇଟି ତୀରରେ ଅକ୍ଷକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ, ଏବଂ ବାରଟିଏ ତୀରରେ ଖରଙ୍କ ଧନୁଷ ଏବଂ ତାରକୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ। ଏହିପରି ଏକ ଅସାଧାରଣ ତୀରରେ, ଯାହା ବଜ୍ରପାତ ସମାନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲା, ରାଘବ ହସିବା ଭାବରେ ଖେଳ କରୁଥିବା ପରି ଖରଙ୍କୁ ତେରୋଟିଏ ତୀରରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ଏବେ ଖରଙ୍କ ଧନୁଷ ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ରଥ ଧ୍ୱଂସ ହେଲା, ଘୋଡ଼ା ଏବଂ ସାରଥି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ତେଣୁ ଖର ମସଲା ଧରି ଭୂମିରେ ଉତ୍ପତ୍ତି ହେଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ମହାର୍ଷିମାନେ ଆକାଶର ରଥରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରି ଦଢ଼ ରାମଙ୍କୁ ବିରାଟ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ଏହିପରେ ମହାତେଜସ୍ବୀ ରାମ ଦେଖିଲେ ଯେ ଖର ଏବେ ରଥ ହୀନ ହୋଇ, ହସ୍ତରେ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ଦଣ୍ଡକୁ ଦଣ୍ଡକୁ ଦଢ଼ ଭାବରେ ଦାଁଡିଛି। ରାମ ପ୍ରଥମେ ମୃଦୁ ଭାବେ, ପରେ କଠୋର କଥାରେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ— “ତୁମେ ଏହି ବିରାଟ ସେନା, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଏବଂ ରଥରେ ଭରିଥିବା ଦଳରେ ଦଢ଼ ଭାବେ ଦାଁଡିଛ, କିନ୍ତୁ ତୁମର କର୍ମ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଦ୍ୱାରା ନିନ୍ଦିତ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର। ତୁମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଉଛ, କ୍ରୂର ଓ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛ; ଏଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଲେ ତିନି ଲୋକର ଏକ ଅଧିପତି ମଧ୍ୟ ଟିକିପାରିବ ନାହିଁ। ଯେଉଁ ଲୋକ ଜଗତକୁ ବିପରୀତ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୀଘ୍ର ଧ୍ୱଂସ ହୁଏ, ଯେପରି ଦୁଷ୍ଟ ସାପକୁ ଦେଖିଲେ ଲୋକ ମାରି ଦିଅନ୍ତି। ଯିଏ ଲୋଭ ବା କାମନାରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ ପାପ କରେ, ସେ ତାଙ୍କର ଅନ୍ତକୁ ଆନନ୍ଦରେ ଦେଖେ, ଯେପରି ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ସାପ ଧରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିର ଅନ୍ତକୁ ଦେଖେ। ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ତୁମେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଛ, ଏହି ମହାପୁଣ୍ୟବାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି କଣ ଫଳ ମିଳିବ, ରାକ୍ଷସ? ଦୁଷ୍ଟ କ୍ରୂର କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଜଗତରେ ନିନ୍ଦିତ ହୋଇ ଦୀର୍ଘକାଳ ଶକ୍ତି ରଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ମୂଳ ଶୁଖିଯାଇଥିବା ଗଛ ପରି। ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ପାପ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ଦେଖିବ, ସମୟ ଆସିଲେ ଦୁଃଖଦ ଭାବରେ, ଯେପରି ଗଛ ତାଙ୍କର ଋତୁ ଫୁଲ ଧରେ। ଏହି ଜଗତରେ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ଶୀଘ୍ର ମିଳିଯାଏ, ଯେପରି ବିଷ ମିଶିଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ ତାହାର ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଯାଏ। ଯେଉଁମାନେ ଜଗତକୁ କଷ୍ଟ ଦେବାକୁ ଭୟଙ୍କର ପାପ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ତୋର ଜୀବନ ନେବାକୁ ଆସିଛି। ଆଜି ମୋର ସୁନା ତୀରମାନେ ତୋତେ ବିଦ୍ଧ କରି ଚିରଖଣ୍ଡ କରିଦେବ, ଯେପରି ଉଲ୍ଲୁଙ୍କ ଚିହ୍ନ ମାଟି ଦେଖାଯାଏ। ତୁମେ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଋଷିମାନେ ଖାଇଛ, ଆଜି ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରି ସେମାନଙ୍କ ସହ ତୁମର ସେନାମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ପଛେ ପଛେ ଯିବେ। ଆଜି ତୁମେ ଯେଉଁ ମହାର୍ଷିମାନେ ପୂର୍ବରୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲ, ସେମାନେ ଦେବଲୋକରେ ଅବସ୍ଥିତ, ସେମାନେ ତୁମକୁ ତୀରରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ପତିତ ଦେଖିବେ, ଏବଂ ତୁମେ ନରକକୁ ପତିତ ହେବ। ଚେଷ୍ଟା କର, ମନମତା ଚେଷ୍ଟା କର, ହେ ବଂଶକୁ ଅପମାନିତ କରୁଥିବା, ଆଜି ମୁଁ ତୋର ମୁଣ୍ଡକୁ ଏମିତି ଭାବରେ ଭୂମିରେ ପତିତ କରିଦେବି, ଯେପରି ତାଳ ଫଳକୁ ତଳକୁ ଫେଲାଯାଏ।" ଏଭଳି ରାମଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଖର ଆଖି ରକ୍ତ ହୋଇ, କ୍ରୋଧରେ ହସି ରାମଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—"ତୁମେ ସାଧାରଣ ରାକ୍ଷସମାନେ ମାରିଛ, ହେ ଦଶରଥନନ୍ଦନ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ କେମିତି ଗର୍ବ କରୁଛ? ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରକୃତ ଶୂର ବଳବାନ, ସେମାନେ କେବେ ଗର୍ବ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଯଦିଓ ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। କିନ୍ତୁ ସାଧାରଣ, ଅନୁଶାସନହୀନ ମଣିଷମାନେ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଜାତିର ଅପମାନ, ଅର୍ଥହୀନ ଭାବେ ଗର୍ବ କରନ୍ତି, ତୁମେ ଯେପରି ଏଠି କରୁଛ। କେଉଁ ନାୟକ ତାଙ୍କ ଉତ୍ତମ ବଂଶ ପ୍ରକାଶ କରି ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଜକୁ ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରଶଂସା କରେ, ବିଶେଷକରି ମୃତ୍ୟୁ ନିକଟ ଆସିଲେ ଏବଂ କେହି ମାଗି ନଥିଲେ? ତୁମର ଏହି ଗର୍ବ ତୁମର କ୍ଷୁଦ୍ରତାକୁ ପ୍ରମାଣ କଲା, ଯେପରି ତାମ୍ରରେ ସୁନାର ପତିନା, ବା କୁଶ ଘାସକୁ ଅଗ୍ନିରେ ଦେଲେ। କିନ୍ତୁ ତୁମେ ମୋତେ ଦେଖିପାରୁନାହ, ମୁଁ ଏଠି ମସଲା ଧରି ଦଢ଼ ଭାବରେ ଦାଁଡିଛି, ପାହାଡ଼ ଭଳି ଅଡ଼ିଗ, ଧାତୁରେ ଢାଙ୍କା। ଏହି ମସଲା ଧରି ମୁଁ ତୋର ଜୀବନ ନେବାକୁ ସମର୍ଥ, ଯେପରି ଯମ ତାଙ୍କ ପାଶ ନେଇ ତିନି ଲୋକକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିପାରନ୍ତି। ମୁଁ ଅଧିକ କିଛି କହିପାରେ, କିନ୍ତୁ କହିବି ନାହିଁ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେଉଛି, ଅଧିକ ବିଳମ୍ବ ଯୁଦ୍ଧକୁ ବାଧା ଦେବ। ଚଉଦ ହଜାର ରାକ୍ଷସମାନେ ତୁମ ହାତରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି; ଆଜି ତୋର ଧ୍ୱଂସ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ସେମାନଙ୍କର ଶୋକ ଦୂର କରିଦେବି।" ଏଭଳି କ୍ରୋଧରେ ଖର ତାଙ୍କ ବିଶାଳ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମସଲାକୁ ରାମଙ୍କ ଉପରେ ପଠାଇଲେ, ଯାହା ବଜ୍ରପାତ ସମାନ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଥିଲା।