ଖରା ଓ ରାମଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ରାମ ନିର୍ମୋହ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାଣରେ ଆକାଶକୁ ଏପରି ଭରିଦେଲେ, ଯେପରି ଅଗ୍ନିର ସ୍ପାର୍କ ଆକାଶକୁ ତୀବ୍ର ଜ୍ୱାଳାରେ ଆବୃତ କରେ। ଖରା ଓ ରାମଙ୍କ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଆକାଶକୁ ଏପରି ଭରିଦେଲେ, ଯେଉଁଠି କୌଣସି ଖାଲି ସ୍ଥାନ ନାହିଁ ରହିଲା। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏତେ ବାଣରେ ଢାକିଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଠି ଦୁଇ ଯୋଦ୍ଧା ଏକାପରି ଏକା ଅନ୍ୟକୁ ନାଶ କରିବା ପ୍ରତି ଉଦ୍ଦିପିତ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ। ଏହା ପରେ, ଖରା ନାଲିକା, ନରଚ ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଭିକର୍ଣୀ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ରାମଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଯେପରି ହାତୀକୁ ଅଙ୍କୁଶ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରାଯାଏ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଦେଖିଲେ, ରାକ୍ଷସ ଖରା ଏକ ରଥରେ ଦଣ୍ଡଧାରୀ ଭାବରେ ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ଘିରି ଦଣ୍ଡ ଧରିଥିଲେ, ଯେପରି ମୃତ୍ୟୁ ଦଣ୍ଡ ଧରି ଦଉଡଉଛି। ଖରା ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ସେ ନିଷ୍ଠୁର ଦଳ ନାଶକ ଏବଂ ଶୂର ମନସ୍କ ରାମକୁ କ୍ଷୀଣ ବୋଲି ଭାବିଲେ। କିନ୍ତୁ ରାମ, ଖରାଙ୍କୁ ଦେଖି ତୀବ୍ର ସିହା ଭାବରେ ଏକାପରି ଏକା ଦୃଢ଼ ପଦେ ଆଗକୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, କୌଣସି ଭୟ ଅନୁଭବ କଲେ ନାହିଁ; ଯେପରି ସିହା ଏକ ଛୋଟ ପଶୁକୁ ଭୟ କରେ ନାହିଁ। ଏହା ପରେ, ଖରା ତାଙ୍କ ରଥରେ ସୂର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭା ଭାବରେ ଚମକି ରାମଙ୍କୁ ଆଗକୁ ଆସିଲେ, ଯେପରି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ଅଗ୍ନିକୁ ଏକ ପ୍ରାଣୀ ଆଗକୁ ଆସେ। ଖରା ତାଙ୍କ ଦକ୍ଷତା ଦେଖାଇ ରାମଙ୍କ ବାଣ ଓ ଧନୁକୁ ମଧ୍ୟରେ କାଟିଦେଲେ। ରାମ ତାଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ରୋଷରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ପରି ତୀବ୍ର ସାତ ବାଣ ନେଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ଖରାଙ୍କୁ ମୂଳ ଅଙ୍ଗରେ ଆଘାତ କଲେ। ଖରା ଏକ ହଜାର ବାଣ ଦ୍ୱାରା ରାମଙ୍କୁ ତୀବ୍ର ଭାବରେ ଆତଙ୍କିତ କରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଉଚ୍ଚ ରୋଷରେ ଚିତ୍କାର କଲେ। ତାଙ୍କ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତିତ ହୋଇ, ରାମଙ୍କ ଦୀପ୍ତିମାନ କବଚ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଗଲା। ରାମ, ଆଘାତିତ ଏବଂ ରୋଷରେ ତୀବ୍ର ଭାବରେ ଶରୀରରେ ବାଣ ଲାଗି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଧୂଆଁ ନଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି ଚମକିଲେ। ଏହା ପରେ, ରାମ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ଏକ ନୂତନ ବଡ଼ ଧନୁକୁ ତୟାରି କରି, ଶତ୍ରୁ ସମାପ୍ତି ପାଇଁ ତୀବ୍ର ଧ୍ୱନିରେ ତାଙ୍କୁ ତାଣିଲେ। ସେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମହାର୍ଷି ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ବିଶ୍ନୁ ଧନୁକୁ ନେଇ ଖରାଙ୍କୁ ଆଗକୁ ଆସିଲେ। ଏହି ରୋଷରେ, ରାମ ସୁନା ମୁଣ୍ଡ ଓ ଦୃଢ଼ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଖରାଙ୍କ ଧ୍ୱଜକୁ କାଟିଦେଲେ। ଏହି ସୁନା ଧ୍ୱଜ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ କାଟିଯାଇ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଗଲା, ଯେପରି ଦେବତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହୁଏ। ଏହି ରୋଷରେ, ଖରା ଚାରି ବାଣ ଦ୍ୱାରା ରାମଙ୍କ ଅଙ୍ଗକୁ ଆଘାତ କରି, ହୃଦୟକୁ ତୀବ୍ର ଭାବରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ, ଯେପରି ହାତୀକୁ ବେଶ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରାଯାଏ। ଖରାଙ୍କ ଧନୁକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅନେକ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ରାମ ଆଘାତିତ ହୋଇ ରୋଷରେ ରକ୍ତରେ ଭିଜିଗଲେ। ତାପରେ, ରାମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁର୍ଧରୀ, ତାଙ୍କ ଧନୁକୁ ତୟାରି କରି ଏହି ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ ଛଅ ନିଶ୍ଚିତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ବାଣ ଛାଡ଼ିଲେ। ଏକ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଖରାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ, ଦୁଇ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ଦୁଇ ହାତ, ତିନି ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ବାଣ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ଚେଷ୍ଟାକୁ ଆଘାତ କଲେ। ଏକ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ରଥର ଯୋକ, ଚାରି ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଚିତିର ଘୋଡ଼ା, ଏକ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଖରାଙ୍କ ରଥଚାଳକର ମୁଣ୍ଡ କାଟି ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁର୍ଦ୍ଦମ ଦେଖାଇଲେ। ତିନି ବାଣ ଦ୍ୱାରା ରଥର ତିନି ମ୍ୱତ୍ତା, ଦୁଇ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଅକ୍ଷ ଭଙ୍ଗ କଲେ, ଏବଂ ଦ୍ୱାଦଶ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଖରାଙ୍କ ଧନୁକୁ ତାଙ୍କ ତାର ସହିତ କାଟିଦେଲେ। ଏହି ବାଜ୍ର ପରି ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଧନୁକୁ ଭଙ୍ଗ କରି, ରାଘବ ହସି ଖରାଙ୍କୁ ଏକ ଏନ୍ଦ୍ର ସମାନ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ। ଖରାଙ୍କ ଧନୁ ଭଙ୍ଗ, ରଥ ନାଶ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଚାଳକ ନିହତ ହେବା ପରେ, ଖରା ମାଟିରେ ମଞ୍ଚି ଦଣ୍ଡ ହାତରେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ତିଆରି ହେଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଦେବତା ଓ ମହାର୍ଷିମାନେ ଆକାଶର ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ, ହାତ ଯୋଡି ରାମଙ୍କ ଶୂରତାକୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ଏବେ ତୁମେ ମହାର୍ଷି ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ରାମାୟଣର ଅରଣ୍ୟକାଣ୍ଡର ଉନତିଶ ଶର୍ଗା ଶୁଣ। ରାମ, ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ, ଖରାଙ୍କୁ ଚାରିପାଖରେ ରଥ ହୀନ ଦଣ୍ଡ ଧାରୀ ଦେଖି, ପ୍ରଥମେ ମୃଦୁ, ପରେ କଠୋର ଭାବରେ କଥା କହିଲେ। "ତୁମେ ଏହି ବଡ଼ ସେନାରେ ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥର ଭିଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ଦଢ଼ି ଅପରାଧ କରିଛ। ସମସ୍ତ ଜଗତ ତୁମେ ଦ୍ୱାରା ଘୃଣିତ ଅପରାଧ ହେଉଛ।" "ତୁମେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର, ନିଷ୍ଠୁର ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ କର୍ମ କରୁଥିବା; ଏହିପରି କର୍ମ କଲେ ତିନି ଲୋକର ପ୍ରଭୁ ମଧ୍ୟ ଟିକିପାରିବେ ନାହିଁ।" "ଯେଉଁ ଜଣେ ଜଗତବିରୋଧୀ କର୍ମ କରେ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୀଘ୍ର ନିହତ ହୁଏ, ଯେପରି ଦୁଷ୍ଟ ସାପ ଦେଖିଲେ ମରିଯାଏ।" "ଯେଉଁ ଜଣେ ଲୋଭ କିମ୍ବା କାମନାରେ ଅପରାଧ କରେ, ଅବିବେକରେ, ସେ ତାଙ୍କ ଶେଷ ଦିନକୁ ଆନନ୍ଦରେ ଦେଖେ, ଯେପରି ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ସାପ ଧରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଦୁର୍ଗତି ଦେଖେ।" "ଦଣ୍ଡକ ଅରଣ୍ୟରେ ରହି, ତୁମେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ତପସ୍ଵୀମାନଙ୍କୁ ମାରିଛ; ଏହି ଉତ୍ତମ ଲୋକମାନେ ମାରିବାରୁ କଣ ଫଳ ପାଇବ?" "ଯେଉଁ ଜଣେ ଦୁଷ୍ଟ ଏବଂ ନିଷ୍ଠୁର କର୍ମ କରି ଲୋକ ଦ୍ୱାରା ଘୃଣିତ ହୁଏ, ସେ ଦୀର୍ଘ ଶକ୍ତି ରଖିପାରିବେ ନାହିଁ, ଯେପରି ମୂଳ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଥିବା ଗଛ ଶୀଘ୍ର ଶୋଷିଯାଏ।" "ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ, ଦୁଷ୍ଟ କର୍ମ କରିଥିବା ଜଣେ ତାଙ୍କ କର୍ମର ଫଳ ପାଇବେ, ଭୟଙ୍କର ଦିନ ଆସିଲେ, ଯେପରି ଗଛ ଋତୁ ଆସିଲେ ଫୁଲ ଫୁଟେ।" "ଶୀଘ୍ର ଦୁଷ୍ଟ କର୍ମର ଫଳ ଏହି ଜଗତରେ ମିଳିଯାଏ, ଯେପରି ବିଷ ମିଶା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ ତାହାର ପ୍ରଭାବ ପରେ ଦେଖାଯାଏ।" "ଯେଉଁମାନେ ଭୟଙ୍କର ପାପ କରି ଜଗତର ନଷ୍ଟି ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ମୁଁ ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଆସିଛି।" "ଆଜି, ମୋର ସୁନା ମୁଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ବାଣ ତୁମେ ଉପରେ ଆଘାତ କରି, ଜଣ୍ତୁମାନେ ତଳା ତଳା ତୁମେ ଖଣ୍ଡିଯିବ ଯେପରି ପାହାଡ଼ ତଳା ଅଜଗର ତୁଟିଯାଏ।" "ଯେଉଁ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ମହାର୍ଷିମାନେ ତୁମେ ଦଣ୍ଡକ ଅରଣ୍ୟରେ ଭକ୍ଷ କରିଛ, ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁପରେ ତୁମେ ତାଙ୍କ ସହ ତୁମ ସେନା ସମେତ ଏହି ପଥରେ ଚାଲିଯିବ।