ଖରଙ୍କ ରାକ୍ଷସ ସେନା ରାମଙ୍କ ଭୟାନକ ପ୍ରତାପ ଦେଖି, ବାଘ ଦ୍ୱାରା ଭୟଭୀତ ହରିଣ ମାନେ ଯେପରି ଉତ୍କଣ୍ଠିତ ହୋଇ ପଳାଇଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତାହାରୁ ପଳାଇଗଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଖର ବିକ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସେମାନେଠାରେ ଫେରାଇଲେ ଏବଂ ତୁରନ୍ତ ରାମଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଯେପରି ରାହୁ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଗତି କରେ। ଏହି ସମୟରେ ଦୂଷଣ ଓ ତ୍ରିଶିରାସ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ ହେବାକୁ ଦେଖି, ଖର ମଧ୍ୟ ରାମଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରତାପ ଦେଖି ଭୟଭୀତ ହେଲେ। ସେ ଦେଖିଲେ ଯେ, ରାକ୍ଷସ ସେନା ଏବଂ ଦୂଷଣ-ତ୍ରିଶିରାସ ମିଶି, ଏକାକି ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଂହାର ହୋଇଯାଇଛି। ନିଜର ସେନା ପ୍ରାୟ ସଂହାର ହୋଇଯିବାରେ ଖର ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନମୁଚି ଯେପରି ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ, ସେପରି ରାମଙ୍କ ଉପରେ ଆଗ୍ରସର ହେଲେ। ଖର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁ ଟାଣି, ରକ୍ତପିପାସୁ କ୍ଷୁରପ୍ରସ୍ତ ତୀର ରାମଙ୍କ ଉପରେ ବର୍ଷା କଲେ, ଯେପରି କ୍ରୋଧିତ ବିଷାକ୍ତ ସର୍ପ ତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ଉପରେ ଚାଲିଯାଏ। ତାଙ୍କ ଧନୁର ତାର ବାରମ୍ବାର କମ୍ପିତ କରି, ନିଜ ଶସ୍ତ୍ରକୌଶଳ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି, ରଥ ଉପରେ ଚଢ଼ି ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ତୀର ବର୍ଷା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏହି ମହାରଥୀ ତୀର ବର୍ଷାରେ ସମସ୍ତ ଦିଗବିଦିଗକୁ ଆବୃତ କରିଦେଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ରାମ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁ ଉଠାଇଲେ। ଅପାର ଶକ୍ତିର ତୀର ଦ୍ୱାରା, ଅଗ୍ନିର ଝାଲର ଭଳି, ରାମ ଆକାଶକୁ ଏମିତି ଆବୃତ କଲେ, ଯେପରି ବର୍ଷା ହେଲେ ଆକାଶ ଶୂନ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ। ଏହି ସମୟରେ ଖର ଏବଂ ରାମଙ୍କ ତୀର ବର୍ଷାରେ, ସମସ୍ତ ଆକାଶ ତୀରରେ ଭରିଯାଇଥିଲା, ଏକ ଖାଲି ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉନଥିଲା। ସୂର୍ଯ୍ୟ ତୀରର ଘନ ଝୁଲିକାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ଯାଇଥିଲେ, ଦୁଇ ଯୋଦ୍ଧା ଏକାଉପରେ ଏକ ଅତି କ୍ରୂର ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ। ଏହିପରି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ, ଖର ନାଳିକା, ନରାଚ ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବିକର୍ଣ୍ଣି ତୀର ଦ୍ୱାରା ରାମଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଯେପରି ହାତୀକୁ ଅଙ୍କୁଶ ଦ୍ୱାରା ମାଡ଼ ହୋଇଥାଏ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଦେଖୁଥିଲେ ଯେ, ରଥ ଉପରେ ଦଣ୍ଡ ଧରିଥିବା ଏହି ରାକ୍ଷସ, ଚାରିପାଖରେ ଘେରିଯାଇଛି, ମୃତ୍ୟୁ ଯେପରି ପାଶ ଧରି ଦଢ଼ିଥାଏ। ଏହି ସମୟରେ ଖର ଭାବିଲେ, ସେ ରାମଙ୍କୁ କ୍ଳାନ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖୁଛନ୍ତି, ଯିଏ ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ବଧ କରିଛନ୍ତି, ଶୂର ଓ ଧୈର୍ୟଶୀଳ। କିନ୍ତୁ ରାମ ଖରଙ୍କୁ, ସିଂହ ସମାନ ଧୈର୍ୟ ଓ ଚାଳି ଦେଖି, କିଛି ଭୟ ଅନୁଭବ କଲେନି, ଯେପରି ସିଂହ କୌଣସି ଛୋଟ ପ୍ରାଣୀକୁ ଭୟ କରେନାହିଁ। ଏହିପରି ଖର ତାଙ୍କ ଦୀପ୍ତିମାନ ରଥ ନେଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଚମକୁଥିଲେ, ରାମଙ୍କ ଦିଗରେ ଆସିଲେ, ଯେପରି ପତଙ୍ଗ ଅଗ୍ନିକୁ ଆକର୍ଷିତ ହୁଏ। ଯୁଦ୍ଧର ମଧ୍ୟରେ ଖର ତାଙ୍କ କୌଶଳ ଦେଖାଇ, ରାମଙ୍କ ଧନୁ ଓ ତାହାର ତୀରକୁ ଧନୁର ଗ୍ରିପ୍ରେ କାଟିଦେଲେ। ଏହାପରେ ରାମ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ସମାନ ଦୀପ୍ତିମାନ ସାତି ତୀର ନେଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଖରଙ୍କ ମୂଳବିନ୍ଦୁରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଏହିପରି ଖର ଏକ ହଜାର ତୀର ଦ୍ୱାରା ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଲେ, ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କଲେ। ଖରଙ୍କ ତୀରରେ ବିଧ୍ୱସ୍ତ ହୋଇ ରାମଙ୍କ ଦୀପ୍ତିମାନ କବଚ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଚମକୁଥିବା, ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଗଲା। ରାମ, ସମଗ୍ର ଦେହ ତୀରରେ ଛିଦ୍ର ହୋଇ, କ୍ରୋଧିତ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ଅଗ୍ନି ଭଳି ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଏହାପରେ ଶତ୍ରୁ ସଂହାରକ ରାମ, ଅନ୍ୟ ଏକ ମହାନ ଧନୁ ନେଇ, ଶତ୍ରୁ ସଂହାର ପାଇଁ ତାହାକୁ ତାଣିଲେ, ଗଭୀର ଧ୍ୱନି କଲେ। ସେ ମହାମୁନିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ ବିଷ୍ଣୁଧନୁ ନେଇ, ଖରଙ୍କ ଦିଗରେ ଆଗ୍ରସର ହେଲେ। ତାପରେ କ୍ରୋଧିତ ରାମ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ସୁବର୍ଣ୍ଣପଙ୍ଖ ତୀର ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ଖରଙ୍କ ପତାକାକୁ କାଟିଦେଲେ। ଏହି ଅପୂର୍ବ ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟୀ ପତାକା ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ କଟାଯାଇ, ଦେବମାନ୍ୟ ଆଦେଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୃଥିବୀକୁ ତଳେ ପଡ଼ିଯାଏ, ସେପରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା। ଏହିପରି ଖର କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଚାରିଟି ତୀର ଦ୍ୱାରା ରାମଙ୍କ ଅଙ୍ଗକୁ ବିଧ୍ୱସ୍ତ କଲେ, ଏବଂ ହୃଦୟରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଘାତ କଲେ, ଯେପରି ହାତୀକୁ ଅଙ୍କୁଶ ଦ୍ୱାରା ମାଡ଼ ହୁଏ। ଖରଙ୍କ ଧନୁରୁ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ଅନେକ ତୀରରେ ରାମ ରକ୍ତରେ ଭିଜି ଗଲେ, ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ। ଏହିପରି ସର୍ବୋତ୍ତମ ଧନୁର୍ଧର ରାମ, ଏହି ମହାସଂଗ୍ରାମରେ ଧନୁ ଧରି, ଛଅଟି ନିଶିତ ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ। ଏକ ତୀରରେ ଖରଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ, ଦୁଇଟିରେ ଦୁଇ ହାତ, ତିନିଟି ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ତୀରରେ ଛାତିକୁ ଘାତ କଲେ। ଏହିପରି ଏକ ତୀରରେ ଖରଙ୍କ ରଥର ଯୋକ୍ କାଟିଦେଲେ, ଚାରିଟି ତୀରରେ ରଥର ଚିତ୍ରାଙ୍କିତ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଘାତ ହେଲେ, ଏବଂ ଛଅଟି ତୀର ଦ୍ୱାରା ଖରଙ୍କ ରଥାଶ୍ୱକୁ ଶିର ଛେଦ କଲେ। ତିନିଟି ତୀରରେ ରଥର ତିନି ଦଣ୍ଡ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ, ଦୁଇଟି ତୀରରେ ରଥର ଧୁରି ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ, ଦ୍ୱାଦଶମ ତୀରରେ ଖରଙ୍କ ଧନୁ ସହ ତାରକୁ କାଟିଦେଲେ। ଏହିପରି ଏକ ବଜ୍ରସମ ତୀରରେ ତାହାକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଇ, ରାଘବ ହସିବା ଭାବରେ ତ୍ରୟୋଦଶ ତୀରରେ ଖରଙ୍କୁ ଘାତ କଲେ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁକୁ ଘାତ କରନ୍ତି। ଏବେ ଧନୁ ଭାଙ୍ଗିଯିବା, ରଥ ଧ୍ୱଂସ ହେବା, ଘୋଡ଼ା ଓ ସାରଥି ମୃତ୍ୟୁ ହେବା ପରେ, ଖର ମାଛ ନେଇ ଭୂମିରେ ଲାଫ୍ ଦେଇ ନମିଲେ। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ଦେବମାନ୍ୟ ଓ ମହାର୍ଷିମାନେ ଆକାଶରେ ତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ, ହସି ହସି ହସ୍ତ ଯୋଗ କରି, ଶୂରବୀର ରାମଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ଏଉଁପରେ ରାମ ଦେଖିଲେ ଯେ, ଖର ଏଉଁ ଦିନ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ, ରଥ ହୀନ ଅବସ୍ଥାରେ ଦଣ୍ଡ ଧରି ଦଣ୍ଡାୟମାନ। ରାମ ପ୍ରଥମେ ମୃଦୁ ଭାବରେ, ପରେ କଠୋର ଭାବରେ ଖରଙ୍କୁ କହିଲେ—"ତୁମେ ଏହି ମହାନ ସେନା, ହସ୍ତୀ, ଅଶ୍ୱ ଓ ରଥରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏଉଁ ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିନ୍ଦିତ। ତୁମେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଉଛ, କ୍ରୂର ଓ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛ; ତିନି ଲୋକର ସ୍ୱାମୀ ମଧ୍ୟ ଏପରି କରିଲେ ଟିକିପାରିବେନି। ଯିଏ ଜଗତ୍ବିରୁଦ୍ଧରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ହେ ନିଶାଚର, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାହା ତ୍ୱରିତ ନଶ୍ୱର ହୁଏ, ଯେପରି ଦୁଷ୍ଟ ସର୍ପ ଦେଖାଯାଇଲେ ମାରିଦିଆଯାଏ।