ତାପରେ ରାମ ଓ ତ୍ରିଶିରାସଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଦୁହେଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରବଳ ଥିଲେ, ଏହା ଏକ ସିଂହ ଓ ହାତୀର ମୁହାଁମୁହିଁ ଯୁଦ୍ଧ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ତ୍ରିଶିରାସ ତାଙ୍କର ଧନୁର୍ବାଣରୁ ତିନୋଟି ଶର ଛାଡ଼ି ରାମଙ୍କ ଲଳାଟରେ ଘାଁ କଲେ। ଏହାରେ ରାମ କ୍ରୋଧିତ ଓ ଅପମାନିତ ହୋଇ, ତୀବ୍ର ରୂଷାରେ କହିଲେ, "ହଁ, ଏହି ରାକ୍ଷସର କେତେ ବଡ଼ ଶକ୍ତି! ତାଙ୍କର ଶର ମୋ ଲଳାଟକୁ ମାରିଲା, ମନେ ହେଉଛି ଫୁଲ ଝରିଲା ପରି।" ତେଣୁ ରାମ କହିଲେ, "ଏବେ ମୋର ଧନୁର୍ବାଣରୁ ମୁକ୍ତ ଏହି ଶରଗୁଡ଼ିକୁ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କର।" ଏହିପରି କହି, ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧରେ ସାପ ପରି ଘାତକ ଶର ତୁଳିଲେ। ତାଳେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧରେ ରାମ ଚୌଦ୍ଦଟି ଶର ଦ୍ୱାରା ତ୍ରିଶିରାସଙ୍କ ଛାତିକୁ ଘାଁ କଲେ, ଏବଂ ଚାରିଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ସୁନୀତି ଶର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ଘୋଡ଼ାମାନେ ଉପରେ ଆଘାତ କଲେ। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ ସେଇ ଚାରିଟି ଘୋଡ଼ାକୁ ପଡ଼ିଦେଲେ, ଏବଂ ଆଠଟି ଶର ଦ୍ୱାରା ତ୍ରିଶିରାସଙ୍କ ରଥଚାଳକକୁ ରଥର ମାଟିରେ ପତିତ କରିଦେଲେ। ତାପରେ ରାମ ଏକ ଶର ଦ୍ୱାରା ତ୍ରିଶିରାସଙ୍କ ଉଠାଇଥିବା ଧ୍ୱଜକୁ କାଟିଦେଲେ। ଏହା ଦେଖି ରଥ ଭାଙ୍ଗିଯିବା ପରେ ଯେତେବେଳେ ସେ ରାକ୍ଷସ ରଥରୁ ଝାପିଲେ, ରାମ ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ଶର ଦ୍ୱାରା ହୃଦୟରେ ଘାଁ କରି, ସେଉଁଠି ଅଚେତନ କରିଦେଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ ରାମ ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ଶର ଦ୍ୱାରା ଭେଦିଲେ। ତାପରେ ରାମ ତିନିଟି ତୀବ୍ର ଶର ଦ୍ୱାରା ତ୍ରିଶିରାସଙ୍କ ତିନୋଟି ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ। ରକ୍ତ ଓ ଧୂଆଁ ଝରୁଥିବା, ରାମଙ୍କ ଶର ଦ୍ୱାରା ଯନ୍ତ୍ରଣାଭୋଗ କରୁଥିବା ସେଇ ରାକ୍ଷସ ଯୁଦ୍ଧମଝିରେ ଭୂମିରେ ପତିତ ହେଲେ। ଏହା ଦେଖି ବାକି ଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଖରଙ୍କ ନିକଟକୁ ପଳାଇଗଲେ। ସେମାନେ ଏମିତି ଭାବେ ଭଗିଗଲେ, ଯେପରି ମୃଗମାନେ ବାଘ ଦେଖି ଭୟରେ ଦୌଡ଼ିଯାନ୍ତି। ଏହା ଦେଖି ଖର କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସେମାନେକୁ ଫେରାଇଲେ ଏବଂ ରାମଙ୍କ ଉପରେ ବେଗରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଯେପରି ରାହୁ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଧାଉଛି। ଏହିପରି ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଅରଣ୍ୟକାଣ୍ଡର ଅଠାଇଶତମ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଯେତେବେଳେ ଦୂଷଣ ଓ ତ୍ରିଶିରାସ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ ହେଲେ, ଖର ମଧ୍ୟ ରାମଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ଦେଖି ଭୟଭୀତ ହେଲେ। ସେ ଦେଖିଲେ ରାମ ଏକାକି ଦୂଷଣ, ତ୍ରିଶିରାସ ସହିତ ସମଗ୍ର ରାକ୍ଷସ ସେନାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ। ନିଜ ସେନା ପ୍ରାୟ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯିବା ଦେଖି ଖର ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ରାମଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଯେପରି ନମୁଚି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ। ଖର ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁ ତାଣି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ରକ୍ତପିପାସୁ ଶରଗୁଡ଼ିକୁ ରାମଙ୍କ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ, ଏମିତି ଯେପରି କ୍ରୋଧିତ ବିଷାକ୍ତ ସାପ ଦଢ଼ାଇଁ ଯାଏ। ଏହିପରି ଧନୁର୍ବାଣ ଚଳାଇ ସେ ଯୁଦ୍ଧମଝିରେ ତାଙ୍କର କୌଶଳ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିଲେ, ରଥ ଚଳାଇ ଶରବର୍ଷା କରୁଥିଲେ। ସେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ଶରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ। ଏହା ଦେଖି ରାମ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁ ତୁଳିଲେ। ରାମ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶର ଦ୍ୱାରା ଆକାଶକୁ ଏମିତି ଭରିଦେଲେ, ଯେପରି ଅଗ୍ନିର ତୁଣ୍ଡ ଚିଁହ ଦେଖାଯାଏ, ବର୍ଷା ଆସିଲେ ଆକାଶ ଭରିଯାଏ। ଏହିପରି ଖର ଓ ରାମଙ୍କ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶର ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଆକାଶ ଶରରେ ଛାଇଯାଇଥିଲା, କୌଣସି ଖାଲି ଜାଗା ରହିନଥିଲା। ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଶରର ଝୁଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଢାକିଯିବାରୁ ତା ସମୟରେ ଆଲୋକିତ ହେଉନଥିଲା। ଦୁଇ ଯୋଦ୍ଧା ଏକାଉଁଠି ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୂର ଭାବେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଖର ନାଲିକା, ନରଚ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଭାଲା ଶର ଦ୍ୱାରା ରାମଙ୍କୁ ଏମିତି ଆଘାତ କଲେ, ଯେପରି ହାତୀକୁ ଅଙ୍କୁଶ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରାଯାଏ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଦେଖିଲେ ଏହି ରାକ୍ଷସ ତାଙ୍କର ରଥରେ ଧନୁ ନେଇ ଚାରିପାଖରେ ଘେରାଯାଇଛି, ମୃତ୍ୟୁ ଯେପରି ଦାଣ୍ଡ ଧରିଥାଏ, ସେପରି। ତାପରେ ଖର ରାମଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଓ ପ୍ରବଳ ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ କ୍ଲାନ୍ତ ଭାବିଲେ। କିନ୍ତୁ ରାମ ଖରଙ୍କୁ ସିଂହ ପରି ଦୃଢ଼ ଓ ଶୂର ଦେଖି ମନରେ କେବେ ଭୟ ଅନୁଭବ କଲେନି, ଏମିତି ଯେପରି ସିଂହ ଛୋଟ ପଶୁକୁ ଭୟ କରେନି। ଏହିପରି ଖର ତାଙ୍କର ରଥ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ରାମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ, ଯେପରି ପତଙ୍ଗ ଅଗ୍ନିକୁ ଆକର୍ଷିତ ହୁଏ। ଖର ତାଙ୍କର କୌଶଳ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି, ଯୁଦ୍ଧମଝିରେ ରାମଙ୍କ ଧନୁ ଓ ତାର ଧରାଏ ଏକ ଶର ଦ୍ୱାରା କାଟିଦେଲେ। ତାପରେ ରାମ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ପରି ତୀବ୍ର ସାତଟି ଶର ନେଇ ଖରଙ୍କ ଶରୀରର ଜୀବନ୍ତ ଅଂଶରେ ଆଘାତ କଲେ। ଏହାପରେ ଖର ଏକ ହଜାର ଶର ଦ୍ୱାରା ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମଙ୍କୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ଗର୍ଜନ କଲେ। ତାପରେ ଖରଙ୍କ ଶର ଦ୍ୱାରା ଘାୟଳ ରାମଙ୍କ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କବଚ, ଯାହା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିଲା, ଭୂମିରେ ପତିତ ହେଲା। ରାମ ଶରରେ ଘାୟଳ ଓ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧମଝି ଧୂଆଁ ବିନା ଜ୍ୱଳିଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଏବେ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ରାମ ଅନ୍ୟ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁ ତୁଳି, ଶତ୍ରୁ ସମାପ୍ତି ପାଇଁ ତାହା କଢ଼ିଲେ, ତାର ଧ୍ୱନି ଗମ୍ଭୀର ଓ ଗଞ୍ଜାଇଥିଲା। ସେ ବୃହତ୍ ବୈଷ୍ଣବ ଧନୁ, ମହାମୁନିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିଲା, ତାହା ନେଇ ଖରଙ୍କ ଉପରେ ଏଗିଯିଲେ। ତାପରେ କ୍ରୋଧିତ ରାମ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ସୁନୀତି ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣପଙ୍ଖି ଶର ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ଖରଙ୍କ ଧ୍ୱଜକୁ କାଟିଦେଲେ। ସୁନ୍ଦର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଧ୍ୱଜ ଅନେକ ଭାଗରେ ଛିଣ୍ଡା ହୋଇ ଭୂମିରେ ପତିତ ହେଲା, ଯେପରି ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତମିତ ହୁଏ। ଏହିପରି ଖର କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଚାରିଟି ଶର ଦ୍ୱାରା ରାମଙ୍କ ଅଂଗକୁ ଘାଁ କଲେ, ଏବଂ ଏକ ଶର ଦ୍ୱାରା ହୃଦୟକୁ ଘାତ କଲେ, ଯେପରି ହାତୀକୁ ଅନେକ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରାଯାଏ। ଖରଙ୍କ ଧନୁର୍ବାଣରେ ଘାୟଳ ହୋଇ ରାମ ରକ୍ତରେ ଭିଜିଯାଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ। ତାପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁର୍ଧରୀ ରାମ ତାଙ୍କ ଧନୁ ନେଇ ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଛଅଟି ଭଲ ନିଶାନା ଶର ଛାଡ଼ିଲେ।