ତ୍ରିଶିରା ରାକ୍ଷସ ରାମଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ରାମ ତାଙ୍କ ବାଣ ତିଆରି କରି ତ୍ରିଶିରାଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଦେଇ ଆଗ୍ରହ କରିଲେ। ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୀର ରାମ ଓ ତ୍ରିଶିରା ମଧ୍ୟରେ ଦାନ୍ତିକ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯେଉଁଠାରେ ସିଂହ ଓ ହାତୀ ପରସ୍ପର ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ପରି ଦୃଶ୍ୟ ହେଲା। ତ୍ରିଶିରା ତିନିଟି ବାଣ ଦେଇ ରାମଙ୍କ ଲଳାଟରେ ଆঘାତ କରିଲେ; ଏହା ଦେଖି ରାମ ରୋଷରେ ତୀବ୍ର ହୋଇ, କ୍ରୋଧରେ କହିଲେ— “ଅହ, କେତେ ବଳ ଏହି ପ୍ରାକ୍ରମିକ ରାକ୍ଷସଙ୍କ! ତାଙ୍କ ବାଣରେ ମୋ ଲଳାଟ ଆଘାତ ପାଇଛି, ମନେ ହେଉଛି ଫୁଲରେ ଆଘାତ ଲାଗିଛି।” ତାପରେ ରାମ କହିଲେ, “ଏବେ ମୋ ତରଫରୁ ଏହି ବାଣଗୁଡିକ ଗ୍ରହଣ କର,” ଏହା କହି ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧରେ ସେ ମୃତ୍ୟୁ ସର୍ପ ପରି ବାଣ ଉଠାଇଲେ। ରାମ ତାଙ୍କ କ୍ରୋଧରେ ତ୍ରିଶିରାଙ୍କ ଛାତିରେ ଚୌଦ ଟି ବାଣ ଦେଇଲେ, ଚାରିଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ସୁନିର୍ମିତ ବାଣ ଦେଇ ତାଙ୍କ ଘୋଡାମାନେକୁ ଆଘାତ କରିଲେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ ସମସ୍ତ ଚାରି ଘୋଡାକୁ ବିନାଶ କରିଦେଲେ, ଏବଂ ଆଠଟି ବାଣ ଦେଇ ତ୍ରିଶିରାଙ୍କ ରଥାରୁ ରଥଚାଳକକୁ ତଳେ ପକାଇଦେଲେ। ତାପରେ ରାମ ଏକ ବାଣ ଦେଇ ତ୍ରିଶିରାଙ୍କ ଉଠାଇଥିବା ପତାକାକୁ କାଟିଦେଲେ; ଏବଂ ରାତିରେ ହିଁଡୁଥିବା ତ୍ରିଶିରା ତାଙ୍କ ବିନାଶ ହୋଇଥିବା ରଥରୁ ଜମିରେ ଲାଫ ଦେଲେ। ରାମ ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ବାଣ ଦେଇ ତ୍ରିଶିରାଙ୍କୁ ଅଚେତନ କରିଦେଲେ; ତାଙ୍କ ଅପାର ଶକ୍ତି ସହିତ, ରାମ ଆଉ ବହୁ ବାଣ ଦେଇ ତ୍ରିଶିରାଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିଲେ। ତିନିଟି ତୀବ୍ର ବାଣ ଦେଇ ତ୍ରିଶିରାଙ୍କ ତିନିଟି ମୁଣ୍ଡ କୁ କାଟିଦେଲେ; ରକ୍ତ ଓ ଧୂଆଁ ଝରିବା ସହ ବାଣର ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ତ୍ରିଶିରା ଯୁଦ୍ଧ ମଠରେ ପଡିଗଲେ। ଏହା ଦେଖି ଅନ୍ୟ ରାକ୍ଷସମାନେ ଭୟରେ ଖରାଙ୍କୁ ଦେଖି ଦୌଡି ଚାଲିଗଲେ; ସେମାନେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ ଦୌଡି ପଳାଇଗଲେ, ମନେ ହେଉଛି ବାଘ ଦେଖି ହରିଣ ଭୟରେ ଦୌଡିଥିବା ପରି। ଏହା ଦେଖି ଖରା କ୍ରୋଧରେ ତୀବ୍ର ହୋଇ, ସେମାନେକୁ ଫେରାଇ ଦେଲେ ଏବଂ ରାମଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଦୃତ ଚାଲିଗଲେ, ଯେପରି ରାହୁ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଥାଏ। ଏଠାରେ ଶ୍ରୀମଦ୍ ମହାକାବ୍ୟ ଆରଣ୍ୟକାଣ୍ଡର ଅଠାଏଶ ଶର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୂଷଣ ଓ ତ୍ରିଶିରାଙ୍କ ନିଧନ ଦେଖି, ଖରା ମଧ୍ୟ ରାମଙ୍କ ପ୍ରାକ୍ରମ ଦେଖି ଭୟଭିତ ହେଲେ। ଖରା ଦେଖିଲେ, ବିଶାଳ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସ ସେନା ଏକା ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୂଷଣ ଓ ତ୍ରିଶିରା ସହ ବିନାଶ ହୋଇଯାଇଛି। ତାଙ୍କ ସେନା ଅଧିକାଂଶ ବିନାଶ ହୋଇଯାଇଥିବାରୁ, ଖରା ଅସ୍ଥିର ହୋଇ ରାମଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଆଗେ ଆସିଲେ, ଯେପରି ନାମୁଚି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ। ଖରା ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁ ଉଠାଇ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣଗୁଡିକୁ ରାମଙ୍କୁ ଦିଆ, ମନେ ହେଉଛି କ୍ରୋଧିତ ବିଷାକ୍ତ ସର୍ପ ଆକ୍ରମଣ କରୁଛି। ଧନୁର ତାର ବାରମ୍ବାର ହିଲାଇ, ତାଙ୍କ ଶସ୍ତ୍ର ଦକ୍ଷତା ଦେଖାଇ, ଖରା ରଥରେ ବସି ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତୀବ୍ର ବାଣ ମାରୁଥିଲେ। ଏହି ରଥଯୋଧ୍ୟା ସମସ୍ତ ଦିଗ ଓ ଦିଶାକୁ ବାଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ; ଏହା ଦେଖି ରାମ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁ ଉଠାଇଲେ। ଅପରାଜେୟ ବାଣ ଦେଇ, ରାମ ଆଗ୍ନିକ ଚିଙ୍ଗା ପରି ଆକାଶକୁ ଆବୃତ କରିଦେଲେ, ଯେପରି ବର୍ଷା ଆକାଶକୁ ଆବୃତ କରେ। ତାପରେ ଖରା ଓ ରାମଙ୍କ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଦେଇ ଆକାଶ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବାଣରେ ଭରିଗଲା, କୌଣସି ଖାଲି ଜାଗା ରହିଲା ନାହିଁ। ବାଣର ଭିଡ଼ରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ତାକୁ ଆଲୋକିତ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ; ଦୁଇ ବୀର ତୀବ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ, ପରସ୍ପର ବିନାଶ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଲଗି ରହିଥିଲେ। ତାପରେ ଖରା ନାଳିକା, ନରଚା ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଭିକର୍ଣ୍ଣୀ ବାଣ ଦେଇ ରାମଙ୍କୁ ଆଘାତ କରିଲେ, ଯେପରି ହାତୀକୁ ଅଙ୍କୁଶ ଦେଇ ଆଘାତ କରାଯାଏ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଦେଖିଲେ, ଏହି ରାକ୍ଷସ ତାଙ୍କ ଧନୁ ହାତରେ ରଥରେ ଦିଗ୍ବାଦିଗ୍ ଘେରା ହୋଇ ଦାଣ୍ଡ ଧରିଥିବା ମୃତ୍ୟୁ ପରି ଦୃଢ଼ ଦେଖାଯାଉଛି। ଖରା ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ସେନା ବିନାଶ କରିଥିବା, ପ୍ରାକ୍ରମିକ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, କିନ୍ତୁ କ୍ଷୀଣ ଦେଖାଯାଉଛି। ରାମ, ଖରାକୁ ଦେଖି, ସିଂହ ପରି ଦଢ଼ ଚାଲରେ ଆଗେ ଆସୁଥିବା, କିନ୍ତୁ ଭୟ ଅନୁଭବ କଲେ ନାହିଁ, ଯେପରି ସିଂହ ଛୋଟ ପ୍ରାଣୀକୁ ଭୟ କରେ ନାହିଁ। ଏହି ସମୟରେ ଖରା ତାଙ୍କ ବିଶାଳ ରଥରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ରାମଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଆସିଲେ, ଯେପରି ପୋକା ଅଗ୍ନିକୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ। ଖରା ତାଙ୍କ ଦକ୍ଷତା ଦେଖାଇ, ରାମଙ୍କ ଧନୁ ଓ ବାଣକୁ ଧନୁର ଗ୍ରିପ୍ରେ କାଟିଦେଲେ। ତାପରେ ରାମ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ପରି ତୀବ୍ର ଏକାଏକା ସାତଟି ବାଣ ଉଠାଇ, କ୍ରୋଧରେ ଖରାଙ୍କ ଶରୀରର ମୂଳବିନ୍ଦୁକୁ ଆଘାତ କରିଲେ। ଖରା ଏକ ହଜାର ବାଣ ଦେଇ ରାମଙ୍କୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା କରିଲେ; ଏହା ପରେ ଖରା ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରେ ଚିତ୍କାର କଲେ। ଖରାଙ୍କ ବାଣର ଆଘାତରେ ରାମଙ୍କ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କବଚ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା, ଭୂମିରେ ଖସିଗଲା। ରାମ, କ୍ରୋଧିତ ଓ ଶରୀରରେ ବାଣରେ ଆଘାତ ପାଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଧୂଆଁ ବିନା ଅଗ୍ନି ପରି ଚମକୁଥିଲେ। ଏହା ପରେ ଶତ୍ରୁ ବିନାଶକ ରାମ ଆଉ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁ ତିଆରି କରି, ଶତ୍ରୁ ନିଧନ ପାଇଁ ଧନୁର ତାର ହିଲାଇଲେ, ଗଭୀର ଧ୍ୱନି ହେଲା। ସେ ବିଶାଳ ଵୈଷ୍ଣବ ଧନୁ, ମହା ଋଷିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା, ଉଠାଇ ଖରାଙ୍କ ଦିଗରେ ଆଗେ ଆସିଲେ। କ୍ରୋଧରେ ରାମ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଦେଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ଖରାଙ୍କ ପତାକାକୁ କାଟିଦେଲେ, ସୁନା ତୀର ଓ ଭଲ ଭାବରେ ବାନ୍ଧାଯାଇଥିବା। ସୁନାର ଶୋଭାପୂର୍ଣ୍ଣ ପତାକା ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ କାଟିଦେଇ ଭୂମିରେ ପଡିଗଲା, ଯେପରି ଦେବତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତଳେ ଯାଏ। ଖରା, କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଚାରିଟି ବାଣ ଦେଇ ରାମଙ୍କ ଅଙ୍ଗକୁ ଆଘାତ କରିଲେ, ହୃଦୟକୁ ନିଖୁଟ ଭାବରେ ଆଘାତ କରିଲେ, ଯେପରି ହାତୀକୁ ବେଡ଼ା ଦେଇ ଆଘାତ କରାଯାଏ। ଖରାଙ୍କ ଧନୁରୁ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ବାଣରେ ରାମ ଅନେକ ଆଘାତ ପାଇ, ରକ୍ତରେ ଭିଜିଗଲେ ଓ ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ। ତାପରେ ରାମ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁର୍ଧର, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୁଦ୍ଧରେ ଧନୁ ଉଠାଇ, ଛଅଟି ଭଲ ନିଶାନା ବାଣ ମାରିଲେ।