ଖରାଙ୍କ ଶିବିରରେ ତ୍ରିଶିରାସ ଏକ ଦ୍ରଢ଼ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ—“ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି, ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଉଛି: ରାମା, ଯିଏ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମୃତ୍ୟୁର ଯୋଗ୍ୟ, ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ହତ୍ୟା କରିବି।” ତ୍ରିଶିରାସ ଖରାଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଯୁଦ୍ଧରେ କିମ୍ବା ମୁଁ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁ ହେବି, କିମ୍ବା ସେ ମୋ ପାଇଁ; ତୁମେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଯୁଦ୍ଧ ଆଗ୍ରହକୁ ଦମନ କରି, ଏ ଦୃଶ୍ୟର ସାକ୍ଷୀ ହେବା।” ତ୍ରିଶିରାସ ଆଉ କହିଲେ—“ଯଦି ରାମା ହତ୍ୟା ହେବେ, ତୁମେ ଜନସ୍ଥାନକୁ ଆନନ୍ଦରେ ଫେରିବା; କିମ୍ବା ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ, ତୁମେ ରାମାଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା।” ତ୍ରିଶିରାସଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଆଶାରେ ଖରା ତାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଲେ: “ଯାଉ, ଯୁଦ୍ଧ କର।” ତ୍ରିଶିରାସ ରାମାଙ୍କ ପାଖକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ। ତ୍ରିଶିରାସ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରଥରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟ, ତିନି ଶିର ଥିବା ପାହାଡ଼ ପରି ରାମାଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ସେ ବଡ଼ ମେଘ ପରି ଅସ୍ତ୍ର ବର୍ଷା କରି, ଜଳରେ ଭିଜିଥିବା ଢ଼ୋଲ ପରି ଶବ୍ଦ କରି ଯୁଦ୍ଧ କରିଲେ। ତ୍ରିଶିରାସଙ୍କ ଆଗମନ ଦେଖି ରାମା ତାଙ୍କ ଧନୁଷ ଉଠାଇ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ସାମ୍ନା କଲେ। ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୀର ରାମା ଓ ତ୍ରିଶିରାସଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ ଓ ହାତୀ ପରି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ତ୍ରିଶିରାସ ତିନି ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ରାମାଙ୍କ ଫୋରହେଡ୍ ଉପରେ ଘାତ କଲେ; ରାମା ରୋଷରେ ଉତ୍କଟ ହେଇ କହିଲେ—“ଅଃ! ଏହି ରାକ୍ଷସ କେତେ ବଳବାନ! ତାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ମୋ ଫୋରହେଡ୍ ଉପରେ ଫୁଲ ପରି ଘାତ କଲା। ଏବେ ତୁମେ ମୋ ଧନୁଷ ତାରରୁ ଛାଡ଼ିଥିବା ଅସ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କର।” ରାମା ତୀବ୍ର ରୋଷରେ ତ୍ରିଶିରାସଙ୍କ ଛାତିରେ ଚୌଦା ଅସ୍ତ୍ର ଦେଲେ, ଏବଂ ଚାରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ଘୋଡ଼ାକୁ ଘାତ କଲେ। ରାମା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବରେ ତ୍ରିଶିରାସଙ୍କ ଚାରି ଘୋଡ଼ାକୁ କ୍ଷୀଣ କଲେ, ଏବଂ ଆଠ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ରଥ ଚାଳକକୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ାଇଲେ। ପରେ ରାମା ଏକ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତ୍ରିଶିରାସଙ୍କ ଉତ୍ତୋଳିତ ପତାକାକୁ କ୍ଷୀଣ କଲେ; ତ୍ରିଶିରାସ ଭଙ୍ଗ ହୋଇଥିବା ରଥରୁ ଉଠି ଚାଲିଗଲେ। ରାମା ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଅସ୍ତ୍ର ଘାତ କରି ଅଜ୍ଞାନ କଲେ, ଏବଂ ଆଉ ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତ୍ରିଶିରାସକୁ ବିଧ୍ୱସ୍ତ କଲେ। ରାମା ତିନି ଶୀଘ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତ୍ରିଶିରାସଙ୍କ ତିନି ମୁଣ୍ଡ କୁ ଅପଚୟ କଲେ; ଧୂଆଁ ଓ ରକ୍ତ ବହି, ରାମାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁଥିବା ଏହି ରାକ୍ଷସ ଯୁଦ୍ଧ ମଝିରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା। ଏହା ପରେ ଅନ୍ୟ ରାକ୍ଷସମାନେ ଭୟରେ ଖରାଙ୍କୁ ଦେଖି ଦୌଡ଼ିଗଲେ, ଏବଂ ରାମାଙ୍କ ଭୟାନକ ପ୍ରତାପ ଦେଖି ଭାଗି ପଡ଼ିଲେ। ସେମାନେ କୁମ୍ଭୀର ପରି ବେପରୁଆ ଭାବେ ଭାଗି ଗଲେ; ଏହା ଦେଖି ଖରା ରୋଷରେ ତାଙ୍କୁ ଫେରାଇଲେ, ଏବଂ ଚାଳକ ଚାପରେ ରାମାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ରାହୁ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଧାଉଥିବା ପରି। ଏଠାରେ ମହାର୍ଷି ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ଅରଣ୍ୟକାଣ୍ଡର ଏକ ଅନ୍ୟ ସର୍ଗ ପ୍ରାରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଦୂଷଣ ଓ ତ୍ରିଶିରାସଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଦେଖି ଖରା ମଧ୍ୟ ରାମାଙ୍କ ପ୍ରତାପରେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ। ତିନି ଦେଖିଲେ ଏକା ରାମା ଦୂଷଣ ଓ ତ୍ରିଶିରାସ ସହ ଏହି ବିଶାଳ ରାକ୍ଷସ ସେନାକୁ ବିନାଶ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଭୟ ଓ ହରାଇଯିବାର ଦୁଃଖ ଦେଖି ଖରା ନମୁଚି ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିବା ପରି ରାମାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁଷ ଉଠାଇ, ବିଷାକ୍ତ ସରପରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ର ରାମାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଲେ। ଖରା ତାଙ୍କ ଧନୁଷ ତାରକୁ ବାରମ୍ବାର ଉଠାଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦକ୍ଷତା ଦେଖାଇ, ରଥରେ ଚାପରେ ରାମାଙ୍କୁ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ। ଏହି ମହାରଥୀ ଚାରିଓ ଦିଗକୁ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଭରିଦେଲେ; ଏହା ଦେଖି ରାମା ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁଷ ଉଠାଇଲେ। ରାମା ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ, ଯାହାକୁ ରୋକିବା ଅସମ୍ଭବ, ଆଗ୍ନି ସ୍ପର୍କ ପରି, ଆକାଶକୁ ବନ୍ଦ କରିଦେଲେ। ତାଙ୍କ ଏବଂ ଖରାଙ୍କ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଆକାଶ ଏତେ ଭରିଗଲା, ଯେ କୌଣସି ଖାଲି ସ୍ଥାନ ରହିଲା ନାହିଁ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରର ଭିଡ଼ରେ ଢ଼କିଗଲା, ଏବଂ ଦୁଇ ଯୋଦ୍ଧା ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟକୁ ନାଶ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ। ତାପରେ ଖରା ନାଲିକା, ନରାଚ, ଏବଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଭିକର୍ଣ୍ଣୀ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ରାମାଙ୍କୁ ଘାତ କଲେ, ହାତୀକୁ ଅଙ୍କୁଶ ଦ୍ୱାରା ଘାତ କରିଥିବା ପରି। ସମସ୍ତ ଜୀବ ଖରାଙ୍କୁ ରଥରେ ଧନୁଷ ହାତରେ ଦେଖି, ଚାରିପାଖରେ ଘିରିଥିବା, ମୃତ୍ୟୁ ଫାସ ଧରିଥିବା ପରି ଭୟଭୀତ ହେଲେ। ଖରା ରାମା, ସେନା ନାଶକ, ସ୍ଥିର ଶୌର୍ୟ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, କିନ୍ତୁ ଏବେ କ୍ଷୀଣ ଭାବରେ ଦେଖିଲେ। ଖରାଙ୍କୁ ଦେଖି ରାମା, ସିଂହ ପରି ଦୃଢ଼, ସିଂହର ଗତିରେ ଚାଲିଥିବା, କିନ୍ତୁ ଏକ ଛୋଟ ପଶୁକୁ ଦେଖି ସିଂହ ଭୟ ନକରିଥିବା ପରି, ଭୟ ଭବ କଲେ ନାହିଁ। ତାପରେ ଖରା ତାଙ୍କ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରଥରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା, ରାମାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ, ତିଲାପତଙ୍ଗ ଆଗ୍ନିକୁ ଧାଉଥିବା ପରି। ଖରା ଦକ୍ଷତା ଦେଖାଇ, ଯୁଦ୍ଧ ମଝିରେ ରାମାଙ୍କ ଧନୁଷ ଓ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଗ୍ରିପ୍ରେ କାଟିଦେଲେ। ଏହା ଦେଖି ରାମା ସପ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମୂଷଳ ପରି ଚମକୁଥିବା, ରୋଷରେ ଖରାଙ୍କ ଜୀବନ୍ତ ଭାଗରେ ଘାତ କଲେ। ଖରା ରାମାଙ୍କୁ ଏକ ହଜାର ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଯନ୍ତ୍ରଣା କରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦ କରି ଗର୍ଜନ କଲେ। ତାପରେ ଖରାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଆଘାତିତ ହୋଇ ରାମାଙ୍କ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କବଚ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା, ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା। ରାମା ରୋଷରେ, ଶର ଦ୍ୱାରା ଶରୀରରେ ରକ୍ତ ଝରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଧୂଆଁ ନଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି ଚମକୁଥିଲେ। ଏଥିରେ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ରାମା ଆଉ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁଷ ଉଠାଇ, ଶତ୍ରୁ ନାଶ ପାଇଁ ତାର ଚାପିଲେ, ଗଭୀର ଗଞ୍ଜନ ଶବ୍ଦ କଲେ। ସେ ମହା ବୈଷ୍ଣବ ଧନୁଷ, ମହା ଋଷିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା, ଉଠାଇ ଖରାଙ୍କ ଉପରେ ଆଗ୍ରସର ହେଲେ।