ପ୍ରଜାପତିଙ୍କର କନ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିବା କୃଶାଶ୍ବଙ୍କ ପୁଅମାନେ ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ, ବିଶାଳ ପ୍ରଭା ଓ ଶକ୍ତିର ଧାରୀ ଥିଲେ, ଏବଂ ସେମାନେ ବିଜୟର ଦାତା ଥିଲେ। ଡକ୍ଷଙ୍କ କନ୍ୟା ଶୁଭାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜୟା ଓ ସୁପ୍ରଭା ନାମକ ଦୁଇ ମହିଳା, ଏକ ଶତ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ରକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ। ଜୟା, ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇଁ, ପଞ୍ଚାଶି ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଅସୁର ସେନାମାନଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ। ସୁପ୍ରଭା ମଧ୍ୟ ଏକାଉଁ ପଞ୍ଚାଶି ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ସେମାନେ ଭୟାନକ, ଅପରାଜେୟ, ଏବଂ 'ନାଶକ' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ। କୁଶିକପୁତ୍ର ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଏସବୁ ଅସ୍ତ୍ରର ଏକେକ ଶକ୍ତିକୁ ଭଲଭାବେ ଜାଣିଥିଲେ, ଧର୍ମ ଓ ନୂତନ ଅସ୍ତ୍ର ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଭୁତା ଥିଲା। ଏହି ମହାନ ଋଷି, ଯିଏ ପୂର୍ବ ଓ ପରେ ଘଟିବା ସବୁ ଘଟଣାକୁ ଜାଣନ୍ତି, ତାଙ୍କ ପ୍ରତି କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ବୋଲି ଦଶରଥଙ୍କୁ କୁହାଯାଇଲା। ଏହି ସତ୍ୟ କଥା ଶୁଣି, ରଘୁବଂଶୀ ରାମଙ୍କ ପିତା ଦଶରଥଙ୍କ ମନ ଶାନ୍ତି ହେଲା, ଏବଂ ସେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୃଦୟରେ ରାମଙ୍କ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସହ ଯାତ୍ରାକୁ ଅନୁମତି ଦେଲେ। ପରେ, ଦଶରଥ ରାଜା ଆତ୍ମସମ୍ମାନର ସହ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଡାକିଲେ। ମାତା, ପିତା ଓ ପୌରାଣିକ ପୁରୋହିତ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁଭ ମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ କରାଯିବା ପରେ, ଦଶରଥ ରାମଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଶୁଘି, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଲେ। ଯେତେବେଳେ ରାମ, ପଦ୍ମନୟନ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସହ ଯାଉଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ହଳୁକ, ଧୂଳିହୀନ ପବନ ବହିଲା। ଦେବମାନେ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି କରିଲେ, ଦିବ୍ୟ ଢ଼ୋଳ ଓ ଶଂଖ ଧ୍ୱନି ହେଲା। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ସାମ୍ନାରେ ଚାଲିଥିଲେ, ତାଙ୍କ ପଛରେ ଯୋଧ୍ୟା ଚୂଡ଼ା ଧାରଣ କରି ଧନୁଷ୍ଧାରୀ ରାମ, ତାଙ୍କ ପଛରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଯାଉଥିଲେ। ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ, ତୀର ଓ ଧନୁଷ୍ଧାରଣ କରି, ଦଶ ଦିଗକୁ ଶୋଭା ଦେଉଥିଲେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ତିନିମୁଣ୍ଡିଆ ସର୍ପ ଭଳି ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ। ଏହି ଦୁଇ ଯୁବକ, ତେଜସ୍ବୀ ଓ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ରୂପରେ, ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାରଙ୍କ ବଡ଼ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଯେପରି ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ସେପରି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ। ଧନୁଷ୍ଧାରୀ ଦଶରଥପୁତ୍ରମାନେ, ହସ୍ତେ କୂଣ୍ଡଳ ଓ କଟିରେ ତଳୱାର ପିନ୍ଧି, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି ଯାଉଥିଲେ। ସେମାନେ ଅସାଧାରଣ ତେଜରେ, ରୂପରେ ଦୋଷ ନଥିଲା, ଏବଂ ସ୍ଥାଣୁ ଦେବତା କିମ୍ବା ଅଗ୍ନିପୁତ୍ରମାନେ ଯେପରି ଚାଲନ୍ତି, ସେପରି ଏହି ଦୁଇ ଯୁବକ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସହ ଗଲେ। ଅଧା ଯୋଜନା ଚାଲି, ସରୟୂ ନଦୀର ଦକ୍ଷିଣ ତୀରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଏଠି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମୃଦୁ କଥାରେ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, "ବାଟିକୁ ନ ହରାଇବା ପାଇଁ, ପାଣି ଗ୍ରହଣ କର।" ଏବଂ "ମୋ ଠାରୁ ବଳ ଓ ଅତିବଳ ନାମକ ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହଣ କର। ଏହା ଅଭ୍ୟାସ କଲେ ତୁମେ କେବେ କ୍ଲାନ୍ତି, ଜ୍ୱର କିମ୍ବା ରୂପର ବଦଳ ଅନୁଭବିବ ନାହିଁ। ତୁମେ ଶୟନ କଲେ ବା ଅସାବଧାନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, କୌଣସି ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମା ତୁମକୁ ଅପମାନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହି ତିନି ଲୋକରେ କୌଣସି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତୁମ ସମାନ ନ ହେବ।" "ଧନ୍ୟବାଦ, ରାମ, ଏହି ଦୁଇ ଶାସ୍ତ୍ର ଅଧିଗମ କଲେ, ଶ୍ରୀ, ଦାନ, ବୁଦ୍ଧି, ବକ୍ତୃତ୍ୱ ଓ ଉତ୍ତର ଦେବାରେ ତୁମ ସମାନ କେହି ନଥିବେ। ବଳ ଓ ଅତିବଳ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ମାତୃକା। ଏହି ଦୁଇ ଶିଖିଲେ ତୁମେ କେବେ ଭୁକ୍କି ଓ ତିରିଷ୍ଣା ଅନୁଭବିବ ନାହିଁ। ଏହି ଦୁଇ ଶାସ୍ତ୍ର ଏହି ପୃଥିବୀରେ ତୁମ ପ୍ରଶଂସା ବଢ଼ାଇବ। ଏହା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର କନ୍ୟା, ଏବଂ ତୁମେ ଏହା ଗ୍ରହଣ କରିବାର ଯୋଗ୍ୟ।" "ମୋ ତପସ୍ୟାରେ ଅର୍ଜିତ ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରିବ।" ଏହି ଉପଦେଶ ପାଇ ରାମ ପବିତ୍ର ମନରେ ପାଣି ଛୁଇଁଲେ। ତାପରେ, ହଜାର କିରଣ ବିକିରଣ କରୁଥିବା ଦିନକର ଶରଦ୍ ଋତୁରେ ଯେପରି ତେଜମୟ ହୁଏ, ସେପରି ଦେଖାଗଲା। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଅପେକ୍ଷା କରି, ତିନିଯଣ ମିଶି ସରୟୂ ତୀରେ ଶୁଭ ରାତି କାଟିଲେ। ଦଶରଥଙ୍କ ଦୁଇ ମହାନ ପୁଅ ଅନୁଚିତ କୁଶଶଯ୍ୟାରେ ଶୁଇଥିଲେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସ୍ନେହ ଭରା କଥାରେ ସେ ରାତି ଆନନ୍ଦ ଭରା ହୋଇ ଦେଖାଗଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ପ୍ରଭାତେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଶାଖା ପତ୍ରର ଶୟ୍ୟାରେ ଶୁଇଥିବା କକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମଙ୍କୁ ଉଠାଇ କହିଲେ, "ଓ କୌଶଲ୍ୟାନନ୍ଦନ, ଦିନ ଉଦୟ ହେଉଛି, ଉଠ, ନିତ୍ୟ କର୍ମ କରିବାକୁ ସମୟ ହେଲା।" ଋଷିଙ୍କ ଉଦାର କଥା ଶୁଣି, ଦୁଇ ଶୂରବୀର ନଦୀସ୍ନାନ କରି, ଜଳ ଅର୍ପଣ କରି, ପରମ ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କଲେ। ଏହା ପରେ, ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କ ଗୁରୁ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ହେଲେ। ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ଯାଉଥିଲେ, ଦେବୀୟ ତ୍ରିଧାରା ନଦୀ ସରୟୂ ସଂଗମକୁ ଦେଖିଲେ। ଏଠି ସେମାନେ ଏକ ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ମହାନ ତପସ୍ୟା କରିଥିବା ଋଷିମାନେ ରହୁଥିଲେ। ଏହି ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମ ଦେଖି ଦୁଇ ରଘୁନନ୍ଦନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ଏବଂ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।