ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟରେ, ପାଥର ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯିବା ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଅଦ୍ଭୁତ ତୀରରେ ପୃଥିବୀ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ବିସ୍ତୃତ ହୋଇଯାଇଥିଲା, କଟା ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ରେ ଭରିଯାଇଥିଲା। ଏହି ଭୟାନକ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ରାକ୍ଷସମାନେ ଭୟଭୀତ ଓ ବିସ୍ମିତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ, ତେବେ ସେମାନେ ରାମଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆଗକୁ ବଢିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହି ସମୟରେ ଦୂଷଣ, ନିଜ ସେନା ନଶ୍ଟ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ସେ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିର ଯୋଦ୍ଧାମାନୋଁକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ। ସେ ପାଖରେ ଥିବା ପାଞ୍ଚ ହଜାର ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ, ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ କେବେ ପଛୁଆନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ଶୁଳ, ତର୍ୱାର, ଦୀର୍ଘ ଆସ୍ତ୍ର, ପାଥର ଏବଂ ଗଛ ନେଇ ରାମଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଲେ। ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଅବିରତ ତୀର ବର୍ଷା କରିବା ସହିତ ଗଛ ଓ ପାଥର ମଧ୍ୟରେ ବିପୁଳ ମୃତ୍ୟୁ ସ୍ରୋତ ଆଣିଦେଲେ। ଧର୍ମାତ୍ମା ରାମ ଏହି ତୀର ବର୍ଷାକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ, ଏବଂ ସେ ମହାବଳଶାଳୀ ବୃଷଭ ଭଳି ଅଡ଼ି ରହିଲେ। ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ବିନାଶ ଦେଖି ରାମଙ୍କ ମନରେ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଜନ୍ମ ନେଲା, ସେ ତାଙ୍କ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ। ତାପରେ ସେ ତୀରବର୍ଷାରେ ଦୂଷଣ ସହିତ ସମଗ୍ର ସେନାକୁ ଆବୃତ କଲେ। ଦୂଷଣ ମଧ୍ୟ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ତୀର ବଜ୍ର ଭଳି ରଘୁନାଥଙ୍କୁ ରୋକିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲା। ଏହିବେଳେ ରାମ ଏକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀରରେ ଦୂଷଣଙ୍କ ମହାଧନୁକୁ କାଟିଦେଲେ, ଚାରିଟି ତୀରରେ ତାଙ୍କ ଚାରିଟି ଘୋଡ଼ାକୁ ହତ୍ୟା କଲେ। ପୁଣି ଏକ ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ରାକାରୀ ତୀରରେ ଦୂଷଣଙ୍କ ସାରଥିଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ, ତିନିଟି ତୀରରେ ତାଙ୍କ ଛାତି ଭିନ୍ନ କଲେ। ଧନୁ, ରଥ, ଘୋଡ଼ା ଓ ସାରଥି ବିନା ହୋଇ, ଦୂଷଣ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଲୋହା ଗଦା ଧରିଲେ, ଯାହା ପାହାଡ଼ ଶିଖର ସଦୃଶ, ସୁନାରେ ମୁଡ଼ିଥିବା, ଦେବସେନା ଭଙ୍ଗ କରିବା ଶକ୍ତି ଥିଲା। ଏହି ଗଦା ତୀକ୍ଷ୍ଣ କାଉଡ଼ି ଲୋହା ମାନ୍ଦିରେ ଭରିଥିଲା, ରକ୍ତ ଓ ଚର୍ବି ଲିପ୍ତ, ଏହାର ସ୍ପର୍ଶ ବଜ୍ର ଓ ବିଦ୍ୟୁତ ଭଳି, ଶତ୍ରୁ ଦୁର୍ଗ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିପାରିଥିଲା। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଗଦା ନେଇ, ଦୂଷଣ ରାମଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଦୂଷଣ ଆସୁଥିବା ବେଳକୁ, ରାମ ଦୁଇଟି ତୀରରେ ତାଙ୍କ ଅଳଙ୍କାରିତ ଦୁଇ ହାତ କାଟିଦେଲେ। ତାଙ୍କ ହାତ ଓ ଗଦା ବିଛିନ୍ନ ହେବା ସହିତ, ଦୂଷଣ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବୃହତ୍ ଶରୀର ସହ ଭୂମିରେ ଢେଳିପଡ଼ିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଧ୍ୱଜ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଯିବା ପରି। ଦୂଷଣ ତାଙ୍କ ଦୁଇ ହାତ ଛିନ୍ନ ହୋଇ, ଏକ ମହା ଦନ୍ତଭଙ୍ଗ ହାତୀ ପରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ରାମଙ୍କୁ 'ଶାବାଶ! ଶାବାଶ!' ବୋଲି ସ୍ଥୁତି କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ତିନି ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ରନାୟକ, ମୃତ୍ୟୁ ପାଶରେ ବନ୍ଧା ହୋଇଥିବା ପରି, ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ରାମଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଏହି ତିନି ଜଣ—ମହାକପାଳ, ସ୍ଥୂଳାକ୍ଷ ଓ ପ୍ରମାଥୀ। ମହାକପାଳ ବୃହତ୍ ଶୂଳ ନେଇ, ସ୍ଥୂଳାକ୍ଷ ପଟିଶ ଧରି, ପ୍ରମାଥୀ ଏକ ଦାନ୍ତା ନେଇ ରାମଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ରାମ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀରରେ ସେମାନୋଁକୁ ବନ୍ଧନ ଦେଲେ, ଅତିଥି ଭଳି ଅପ୍ରିୟ ଅତିଥିକୁ ଗୃହେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ପରି। ସେ ଏକ ତୀରରେ ମହାକପାଳଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ। ଅସଂଖ୍ୟ ତୀର ବର୍ଷାରେ ପ୍ରମାଥୀକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ, ଏବଂ ତୀରରେ ସ୍ଥୂଳାକ୍ଷଙ୍କ ଦୂଇ ଚକ୍ଷୁ ଭରିଦେଲେ। ଘାତ ଖାଇ ସେ ଏକ ବଡ଼ ଗଛ ଭଳି ଭୂମିରେ ଢେଳିପଡ଼ିଲା। ଏହି ଦ୍ରୁତ କ୍ଷଣରେ, କ୍ରୋଧିତ ରାମ ଦୂଷଣଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ହଜାର ଅନୁୟାୟୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନଶ୍ଟ କରିଦେଲେ। ସେମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି, ଯମ ଲୋକକୁ ପଠାଇଦେଲେ। ଦୂଷଣ ଓ ତାଙ୍କ ସେନା ନଶ୍ଟ ହେବାର ଖବର ଶୁଣି, ଖର ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କ ସେନାପତିମାନୋଁକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ: 'ଦୂଷଣ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ୍ୟା ହୋଇଛନ୍ତି। ବଡ଼ ସେନା ନେଇ ଏହି ମାନବ ରାମ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କର, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ନେଇ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସ ମିଶି ତାଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କର।' ଏହିବେଳେ ଅଜୟ କରବୀରାକ୍ଷ, କଠୋର ପରୁଷ, କାଳକାର୍ମୁକ, ହେମମାଳୀ, ମହାମାଳୀ, ସର୍ପାସ୍ୟ ଓ ରୁଧିରାଶନ—ଏହି ଦ୍ୱାଦଶ ଶୂରବୀର ସେନାନାୟକ ସେମାନଙ୍କ ସେନା ସହ ରାମଙ୍କ ଉପରେ ଉତ୍ସର୍ଗ କଲେ, ଅତିଉତ୍ତମ ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ। ତାପରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ରାମ ତୀର ବର୍ଷାରେ ବାକି ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ନଶ୍ଟ କରିଦେଲେ, ତାଙ୍କ ତୀର ସୁନା ଓ ହୀରାରେ ଭୂଷିତ ଅଗ୍ନି ଭଳି ଚମକୁଥିଲା। ସେ ତୀର ସୁନା ଚଞ୍ଚଳା ଲାଗିଥିଲା, ଧୂଆଁ ଅଗ୍ନିର ଶିଖା ପରି ଚମକୁଥିଲା, ଏହି ବଜ୍ର ସଦୃଶ ତୀର ରାକ୍ଷସମାନୋଁକୁ ବଡ଼ ଗଛ ପଡ଼ିଯିବା ପରି ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲା। ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ରାମ ଏକ ଶତ ରାକ୍ଷସକୁ ଏକ ଶତ ତୀରରେ, ଏକ ହଜାରକୁ ଏକ ହଜାର ତୀରରେ ହତ୍ୟା କରିଦେଲେ। ସେମାନଙ୍କ କବଚ ଓ ଅଳଙ୍କାର ଭଙ୍ଗ ହୋଇଗଲା, ଧନୁ ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ରକ୍ତ ଲିପ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନେ ଭୂମିରେ ଢେଳିପଡ଼ିଲେ। ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ର ମନ୍ଦିର ପରି ଦର୍ବ ଶୟନରେ ଢାକିଯାଇଥିଲା, ମୃତ ଦେହ ରକ୍ତରେ ଭିଜି ଖୋଲା କେଶରେ ଭୂମି ଆବୃତ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ମୃତ ରାକ୍ଷସମାନୋଁରେ ଭରିଯାଇଥିବା ଏହି ଅରଣ୍ୟ ଏତେ ଭୟଙ୍କର ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ମାଂସ ଓ ରକ୍ତ ମିଶି ନରକ ସଦୃଶ ଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଚାୌଦ ହଜାର ଭୟଙ୍କର କର୍ମ କରୁଥିବା ରାକ୍ଷସମାନୋଁକୁ ଏକା ରାମ, ପଦାତି ଅବସ୍ଥାରେ, ହତ୍ୟା କରିଦେଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ସେନାରୁ କେବଳ ତିନି ଜଣ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଲେ—ମହାବୀର ରଥୀ ଖର, ରାକ୍ଷସ ତ୍ରିଶିରା ଓ ଶତ୍ରୁନାଶକ ରାମ। ବାକି ସମସ୍ତ ଶୂରବୀର ଦାନବମାନେ, ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ରାମଙ୍କ ହାତରେ ନିହତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହିପରି ଦୃଢ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଜ ଭୟଙ୍କର ସେନା ନଶ୍ଟ ହେବା ଦେଖି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଖର ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ରଥରେ, ବଜ୍ର ଉଠାଇଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର ପରି, ରାମଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଆସିଲେ।