ରାମଙ୍କ ତୀର ଆଘାତରେ ରାକ୍ଷସ ସେନା ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଛିନ୍ନ-ଭିନ୍ନ ହେଉଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଆଘାତରେ ବଣ୍ଡ଼ା, ତଳୱାର, ଭାଲା, ଆଖୁରା ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିଲା, ଦୂର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଅସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଶିଳା ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ମାଟିରେ ଛିଟିଯାଇଥିଲା। ଯୁଦ୍ଧଭୂମି ଏତେ ଭୟଙ୍କର ଓ ଅପାର ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ରପତ୍ର ବିକ୍ଷିପ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବାକୁ ଦେଖି, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାକ୍ଷସମାନେ ଭୟଭୀତ ଓ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଗଲେ; ସେମାନେ ରାମଙ୍କ ବିପକ୍ଷରେ ଆଉ ଆଗେଇଯିବାକୁ ସମର୍ଥ ହେଲେ ନାହିଁ। ଏହି ସମୟରେ, ଦୂଷଣ ନିଜ ସେନାକୁ ନଷ୍ଟ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଦ୍ୱାରା ଭୟଙ୍କର ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଦେଖି ଦେଖି, ପଞ୍ଚହଜାର ଅଦମ୍ୟ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ। ସେମାନେ ବଣ୍ଡ଼ା, ତଳୱାର, ଭାଲା, ଶିଳା ଓ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ରାମଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ତୀର ବର୍ଷା କରିଲେ, ଏବଂ ଗଛ ଓ ପାଥରର ମୁହାଁମୁହିଁ ବର୍ଷା ହେଲା। ଧର୍ମାତ୍ମା ରାଘବ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀର ଦ୍ୱାରା ସେଇ ବର୍ଷାକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ; ସେ ଏପରି ଅଟୁଟ ଶକ୍ତିରେ ଦଢ଼ ହୋଇ ଦଢ଼ିଥିଲେ, ଯେପରି ଏକ ଶୂର ବୃଷ ଆଖି ବନ୍ଦ କରି ଦଢ଼ିଯାଏ। ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ନାଶ ଦେଖି ରାମଙ୍କ ମନରେ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଜନ୍ମ ନେଲା; ସେ ତେଜରେ ଦେଦୀପ୍ୟମାନ ହେଲେ। ସେ ଦୂଷଣ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେନାକୁ ଚାରିଦିଗରୁ ତୀରରେ ଢାଙ୍କିଦେଲେ। ତେବେ, ଦୂଷଣ ମଧ୍ୟ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ରାଘବଙ୍କୁ ତୀର ବାଜ୍ରପାତ ଭଳି ଆଘାତ କଲେ। ଏହାଦେଖି ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ରାମ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଧାରର ଏକ ତୀର ଦ୍ୱାରା ଦୂଷଣଙ୍କର ବଡ଼ ଧନୁକୁ କାଟିଦେଲେ, ଏବଂ ଚାରିଟି ତୀରରେ ତାଙ୍କର ଚାରିଟି ଘୋଡ଼ାକୁ ମାରିଦେଲେ। ପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀର ଦ୍ୱାରା ଘୋଡ଼ାମାନେ ବିନାଶ ହେଲେ, ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ତୀରରେ ସାରଥୀର ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ; ତିନିଟି ତୀର ଦ୍ୱାରା ଦୂଷଣଙ୍କ ଛାତିକୁ ଭେଦିଦେଲେ। ଧନୁ, ରଥ, ଘୋଡ଼ା, ସାରଥୀ ହରାଇ, ଦୂଷଣ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଲୋହାର ଗଦା ଧରିଲେ; ଏହି ଗଦା ପାହାଡ଼ ଶିଖର ସଦୃଶ, ସୁନାର ବାଣ୍ଡ ଲଗା, ଦେବସେନା ଭଞ୍ଜନ କ୍ଷମତା ଥିଲା। ଏହାର ଶରୀର ତୀକ୍ଷ୍ଣ କାଠ ଖୁଣ୍ଟିରେ ଭରିଥିଲା, ରକ୍ତ ଓ ଚର୍ବିରେ ଲପେଟା, ବଜ୍ରପାତ ସମ ଛୁଆଁ, ଶତ୍ରୁ ଦୁର୍ଗ ଭଞ୍ଜନ କ୍ଷମତା ଥିଲା। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଗଦା ନେଇ, ଦୂଷଣ ରାମଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଦୌଡ଼ିଲେ। ସେ ଆସୁଥିବାବେଳେ, ରାଘବ ଦୁଇଟି ତୀରରେ ଦୂଷଣଙ୍କ ଶୋଭାମୟ ଦୁଇ ବାହୁ କାଟିଦେଲେ। ତାଙ୍କ ବାହୁ ଓ ଗଦା କାଟିଯିବା ପରେ, ଦୂଷଣ ଯୁଦ୍ଧଭୂମିରେ ବଡ଼ ଦେହ ନେଇ ପଡ଼ିଗଲେ, ଯେମିତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଧ୍ୱଜ ଭୂମିରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୁଏ। ଦୁଇ ବାହୁ ଭଙ୍ଗ ହୋଇ, ସେ ଏକ ବଡ଼ ଦାନ୍ତ ଭଙ୍ଗା ହାତୀ ଭଳି ଭୂମିରେ ଲୁଟିଗଲେ। ଦୂଷଣଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧଭୂମିରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ରାମଙ୍କୁ 'ଶାବାଶ! ଶାବାଶ!' ବୋଲି ସମ୍ମାନ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ତିନି ଯୁଦ୍ଧନେତା, ମୃତ୍ୟୁର ନାଡ଼ିରେ ବନ୍ଧାଯାଇଥିବା ପରି, ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ରାମଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ସେମାନେ ଥିଲେ—ମହାକପାଳ, ସ୍ଥୂଳାକ୍ଷ, ଓ ପ୍ରମାଥୀ। ମହାକପାଳ ବଡ଼ ବଣ୍ଡ଼ା ଉଠାଇଲେ, ସ୍ଥୂଳାକ୍ଷ ପଟ୍ଟିଶ ନେଲେ, ପ୍ରମାଥୀ ଯୁଦ୍ଧକୁ ତୋମାରି ତଳୱାର ନେଲେ। ସେମାନେ ଆସୁଥିବାକୁ ଦେଖି, ରାଘବ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀରରେ ସେମାନେ ଉପରେ ଆଘାତ କଲେ। ଅତିଅତିଥିର ପରି ସେମାନେ ଉପରେ ତୀର ବର୍ଷା କରି, ରଘୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ ମହାକପାଳଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ। ଅସଂଖ୍ୟ ତୀରରେ ପ୍ରମାଥୀକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କଲେ, ଏବଂ ସ୍ଥୂଳାକ୍ଷଙ୍କ ଦୂଇ ଆଖିରେ ତୀର ବିଧିଲେ। ଘାତ ଖାଇ ସେମାନେ ବଡ଼ ଗଛର ଭାଙ୍ଗା ଡାଳ ଭଳି ଭୂମିରେ ଲୁଟିଗଲେ। ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, କ୍ରୋଧିତ ରାମ ଦୂଷଣଙ୍କ ପଞ୍ଚହଜାର ସେନାକୁ ମାତ୍ର କିଛି ଖ୍ଷଣରେ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲେ। ଏପରି ଭାବେ ପଞ୍ଚହଜାର ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ବିନାଶ କରି, ସେମାନେ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇଦେଲେ। ଦୂଷଣ ଓ ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ଖବର ଶୁଣି, ଖରା କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ନିଜ ସେନାନାୟକମାନେଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ: 'ଦୂଷଣ ଓ ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛନ୍ତି। ବଡ଼ ସେନା ନେଇ, ସେ ମାତ୍ର ଏକ ମଣିଷ ରାମ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କର; ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତେ ମିଶି ତାଙ୍କୁ ମାର।' ଏହିପରେ, ଅଜୟ କରବୀରାକ୍ଷ, କଠୋର ପରୁଷ, କାଳକାର୍ମୁକ, ହେମମାଳୀ, ମହାମାଳୀ, ସର୍ପାସ୍ୟ, ରୁଧିରାଶନ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ—ଏହି ଦ୍ୱାଦଶ ଶୂର ନାୟକ ତାଙ୍କ ସେନା ସହ ରାମଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଉତ୍ତମ ତୀର ବର୍ଷା କଲେ। ତେବେ ତେଜସ୍ୱୀ ରାମ ତୀର ଦ୍ୱାରା ସେ ସେନାକୁ ବିନାଶ କଲେ, ତାଙ୍କ ତୀରଗୁଡ଼ିକ ସୁନା ଓ ହୀରାରେ ମଣ୍ଡିତ, ଅଗ୍ନିଶିଖା ସଦୃଶ ଚମକୁଥିଲା। ସେଇ ତୀରଗୁଡ଼ିକ ସୁନାର ପଙ୍ଖ ଲାଗି, ଧୂଆଁ ଭରା ଅଗ୍ନିଶିଖା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଏବଂ ରାକ୍ଷସମାନେ ଉପରେ ବଜ୍ରପାତ ପରି ଆଘାତ କରୁଥିଲା। ରାମ ଏକ ଶତ ରାକ୍ଷସକୁ ଏକ ଶତ ତୀରରେ, ଏକ ହଜାରକୁ ଏକ ହଜାର ତୀରରେ ମାରିଦେଲେ। ସେମାନଙ୍କର କବଚ ଓ ଅଳଙ୍କାର ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିଲା, ଧନୁ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିଲା, ରକ୍ତରେ ରଙ୍ଗା ହୋଇ, ସେମାନେ ଭୂମିରେ ଲୁଟିପଡ଼ିଥିଲେ। ସେଇ ଯୁଦ୍ଧଭୂମି ମୃତ ଦେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା, ଯେପରି ଏକ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞବେଦିରେ କୁଶ ଛିଟିଯାଏ; ଚୁଲି ଖୋଲା, ରକ୍ତରେ ଭିଜା। ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ସମସ୍ତ ଅରଣ୍ୟ ମୃତ ରାକ୍ଷସମାନେ ଭରିଯିବାରୁ ଭୟଙ୍କର ଓ ନରକ ସଦୃଶ ହୋଇଗଲା, ମାଂସ ଓ ରକ୍ତରେ ମାଟି ଲଗିଯିଥିଲା। ଦୁଷ୍ଟ କର୍ମର ଚୌଦ ହଜାର ରାକ୍ଷସକୁ ଏକା ରାମ, ପଦେ ଥିବା ମଣିଷ, ନଷ୍ଟ କରିଦେଲେ। ସମସ୍ତ ସେନା ମଧ୍ୟରୁ କେବଳ ଖରା, ଶୂର ରଥୀ, ତ୍ରିଶିରା ରାକ୍ଷସ ଓ ଶତ୍ରୁନାଶୀ ରାମ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଗଲେ। ବାକୀ ସମସ୍ତ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଶୂର ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଭାଇ, ତାଙ୍କ ତୀର ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧମଝିରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲେ।