ଏହି ଦିନଟି ରାମାୟଣର ଅତି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଛି। ରାକ୍ଷସମାନେ ରାମଙ୍କୁ ମାରିବା ପାଇଁ ଗଛ, ପଥର ଓ ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ରର ବର୍ଷା କରିଲେ; ଯୁଦ୍ଧ ଏତେ ଭୟଙ୍କର ଓ ଉତ୍ତେଜନାପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ଯାହା ଦେଖିଲେ କେହି ମନେ କମ୍ପନ ହେବାର ଥିଲା। ସେମାନେ ପୁଣି ଏକଥର ରାମଙ୍କୁ ଚାରିପାଖରୁ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଏବଂ ରାମ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ହେଲା। ସମସ୍ତ ଦିଗ ଓ ଅଞ୍ଚଳ ରାକ୍ଷସମାନେ ଭରି ଦେଇଥିଲେ, ଚାରିପାଖରୁ ତୀର ବର୍ଷା ହେଉଥିଲା। ଏହା ଦେଖି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି କରି, ଦୀପ୍ତିମାନ ଅସ୍ତ୍ର ଉପଯୋଗ କରି ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗନ୍ଧର୍ବ ଅସ୍ତ୍ର ଉପଯୋଗ କଲେ। ଏହାର ଫଳରେ ଧନୁର ତଣ୍ଡ ଠାରୁ ହଜାର ହଜାର ତୀର ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଇ ଦଶ ଦିଗ ଭରି ଦେଲା। ରାକ୍ଷସମାନେ ତୀରରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଇ ଦେଖିଲେ, ରାମ ଦୃଢ଼ ତୀର ତାଣି, ଛାଡ଼ି, ଅସ୍ତ୍ର ଚଳାଇ ରହିଛନ୍ତି। ତୀରର ଅନ୍ଧାର ଆକାଶକୁ ଡାକି ଦେଲା, ଯଦିଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ରହିଥିଲା, ରାମ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଆକ୍ରମଣକାରୀ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଏକ ସମୟରେ ଅନେକ ରାକ୍ଷସ ଏକାଥରେ ପଡ଼ିଲେ, ଅନେକ ମରିଗଲେ, ଅନେକ ଭୂମିରେ ଅସ୍ଥିର ହେଲେ; ପୃଥିବୀ ଚାରିପାଖରେ ମୃତ ରାକ୍ଷସମାନେ ଭରିଗଲା। ତାଙ୍କର ଚୁଡ଼ା, ମୁଣ୍ଡ, ବାହୁ, ଉରୁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ହେଲା, ଅନେକ ଭୂଷଣ ଅଲଙ୍କୃତ ଅଙ୍ଗ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଘୋଡ଼ା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀ, ରଥ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଭୂମିରେ ଖଣ୍ଡିତ ହେଲା; ଯକ୍ତାଲ ଚାମର, ଛତା, ଓ ଅନେକ ପତାକା ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା। ରାମଙ୍କ ତୀରରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର, ବର୍ଚ୍ଛି, ତଳୱାର, ଶୁଳ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହେଲା; ଅନେକ କୁହାଡ଼ି ଭୂମିରେ ଠିଆ ହେଲା। ପଥର ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା, ଅନେକ ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ତୀର ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧ ଭୂମି ଭୟଙ୍କର ଓ ବିଶାଳ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଭୂମି ଭରି ଗଲା। ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୃତ ଦେଖି, ରାକ୍ଷସମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଭୀତ ହେଲେ, ରାମଙ୍କ ନିକଟେ ଆଗକୁ ଯିବାକୁ ଅସମର୍ଥ ହେଲେ। ଏଠାରେ ଚବିଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଦୂଷଣ, ନିଜ ସେନା ନଷ୍ଟ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୀରମାନେ ନିକଟେ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ। ସେ ପାଞ୍ଚ ହଜାର ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ, ଯେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପଛ ଫେରନ୍ତି ନାହିଁ, ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ କହିଲେ; ସେମାନେ ବର୍ଚ୍ଛି, ଶୁଳ, ତଳୱାର, ପଥର ଓ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ତୀରର ଅବିରତ ବର୍ଷା ରାମଙ୍କୁ ଉପରେ ହେଲା; ଏହି ମହା ଯୁଦ୍ଧର ତୀର, ପଥର ଓ ଗଛର ବର୍ଷା ଏକ ଭୟଙ୍କର ଦୃଶ୍ୟ ହେଲା। ଧାର୍ମିକ ଆତ୍ମା ରାଘବ ଏହି ବର୍ଷାକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀର ଦ୍ୱାରା ରୋକିଲେ; ଏହି ବର୍ଷାକୁ ସହି, ସେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବଳଦ ଭଳି ଦୃଢ଼ ରହିଲେ। ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ନଷ୍ଟ ହେଉଥିବାରେ ରାମଙ୍କ ମନରେ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଜନ୍ମ ନେଲା; କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କ ଦେହ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଇ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା। ସେ ଦୂଷଣ ଓ ତାଙ୍କ ସେନାକୁ ଚାରିପାଖରୁ ତୀରରେ ଭରି ଦେଲେ; ଏହି ସମୟରେ ଦୂଷଣ, ରାକ୍ଷସ ସେନାପତି, ଭୟଙ୍କର ତୀର ଦ୍ୱାରା ରାମଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଦୂଷଣ ତୀରରେ ରାମଙ୍କୁ ଅଟକାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ; ଏହି ସମୟରେ ରାମ, ଅତି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ରେଜର ମୁଣ୍ଡି ତୀର ଦ୍ୱାରା ଦୂଷଣଙ୍କର ଧନୁ କାଟିଦେଲେ, ଚାରି ତୀରରେ ଚାରି ଘୋଡ଼ାକୁ ମାରିଦେଲେ। ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀରରେ ଘୋଡ଼ାକୁ ମାରି, ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ତୀରରେ ରଥ ଚାଳକର ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ; ତିନି ତୀରରେ ଦୂଷଣଙ୍କ ଛାତିକୁ ଭିଦିଦେଲେ। ଧନୁ, ରଥ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଚାଳକ ବିନା ହୋଇ, ଦୂଷଣ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଲୋହା କ୍ଲବ ନେଲେ, ଯାହା ପହାଡ଼ ଶିଖର ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ସୁନାରେ ଶୋଭିତ, ଦେବସେନାକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିବା ଅସ୍ତ୍ର। ଏହି କ୍ଲବ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଲୋହା ଶଳା ଦ୍ୱାରା ଭରି, ରକ୍ତ ଓ ଚର୍ବିରେ ଲିପ୍ତ, ପ୍ରହରଣରେ ବିଜ୍ଲି ଓ ଅସ୍ତ୍ର ଭଳି, ଶତ୍ରୁ ଦୁର୍ଗ ଭଙ୍ଗ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ। ଦୂଷଣ ଏହି କ୍ଲବ ନେଇ, ବଡ଼ ସର୍ପ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ରାମଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଦୂଷଣ ଆଗକୁ ଆସିବା ସମୟରେ, ରାମ ତୀରରେ ତାଙ୍କର ଦୁଇ ବାହୁ, ଭୂଷଣ ଦ୍ୱାରା ଅଲଙ୍କୃତ, କାଟିଦେଲେ। ବାହୁ ବିନା, ଦୂଷଣ ବଡ଼ ଦେହ ଭଳି ଯୁଦ୍ଧ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ହାତ ଓ କ୍ଲବ ଭିନ୍ନ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପତାକା ପଡ଼ିବା ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଦୂଷଣ ଦୁଇ ବାହୁ ଭିନ୍ନ ହୋଇ, ମହା ହାତୀର ଭଳି, ତୁଷ ଭିନ୍ନ ହୋଇ, ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ଦୂଷଣ ଭୂମିରେ ମୃତ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଜୀବ ରାମଙ୍କୁ 'ଶାବାଶ! ଶାବାଶ!' ବୋଲି ସମ୍ମାନ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ତିନି ରାକ୍ଷସ ନେତା, ମୃତ୍ୟୁର ଫାଦରେ ବନ୍ଧିତ ଭଳି, ଏକଠା ହୋଇ ରାମଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ମହାକପାଳ, ସ୍ଥୂଳାକ୍ଷ, ଓ ପ୍ରମାଥୀ—ମହାକପାଳ ବଡ଼ ବର୍ଚ୍ଛି ନେଲେ; ସ୍ଥୂଳାକ୍ଷ ପଟିଶ ନେଲେ, ପ୍ରମାଥୀ ଯୁଦ୍ଧ କୁହାଡ଼ି ନେଲେ। ଏମାନେ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଆସିଲେ, ରାମ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀର ଦ୍ୱାରା ସେମାନେକୁ ସମ୍ମୁଖୀନ କଲେ। ଅପ୍ରିୟ ଅତିଥି ଭଳି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀରରେ ମହାକପାଳଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ। ଅନେକ ତୀରର ବର୍ଷାରେ ପ୍ରମାଥୀଙ୍କୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କଲେ; ତୀରରେ ସ୍ଥୂଳାକ୍ଷଙ୍କ ଦୃଢ଼ ଆଖି ଭରିଦେଲେ। ମାରିଗଲା, ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା, ବଡ଼ ଗଛର ଭଳି ଶାଖା କାଟି ଦେଲା। ଏହି ସମୟରେ, ରାମ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଦୂଷଣଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ହଜାର ଅନୁୟାୟୀଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କଲେ। ଏହି ପାଞ୍ଚ ହଜାର ଅନୁୟାୟୀଙ୍କୁ ମାରି, ସେମାନେକୁ ଯମ ଲୋକକୁ ପଠାଇଦେଲେ; ଦୂଷଣ ଓ ତାଙ୍କ ଅନୁୟାୟୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଶୁଣି, ଖର କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ନିଜ ସେନାପତିମାନେକୁ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ: 'ଦୂଷଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ, ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନେ ମୃତ।' 'ବଡ଼ ସେନା ନେଇ ରାମ, ସାଧାରଣ ମଣିଷ, ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କର; ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ମାରିଦିଅ!