ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ରାମଙ୍କ ଧନୁରୁ ଛୁଟିଥିବା ତୀରଗୁଡ଼ିକ ରାକ୍ଷସ ସେନାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ରକୁ ଭାଙ୍ଗି ଚୁର୍ମାର କରିଦେଲା। ରାମଙ୍କ ତୀରବୃଷ୍ଟିରେ ବହୁତ ସେନା ଯୋଧ୍ୟା ଯମଲୋକକୁ ପ୍ରୟାଣ କଲେ। ତାଙ୍କ ତୀରର ଘାଏରେ ରାକ୍ଷସ ସେନାର ଦୁଃଖର କିଛି ଶେଷ ରହିଲା ନାହିଁ—ଏକ ଶୁଷ୍କ ଜଙ୍ଗଲ ଯେପରି ଅଗ୍ନିରୁ କୌଣସି ଶାନ୍ତି ନପାଏ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ରାମଙ୍କ ତୀରରୁ କୌଣସି ମୁକ୍ତି ନପାଇଲେ। ରାତିର ଅନ୍ଧକାରରେ ବିରାଟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କିଛି ରାକ୍ଷସ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ରାମଙ୍କ ଉପରେ ବର୍ଷା ଭଳି ବଣ, ତଳ, ଅସି, ମୁଷଳ ଓ କୁଟାର ପ୍ରହାର କଲେ। କିନ୍ତୁ ମହାବଳୀ ଓ ଦୀର୍ଘବାହୁ ରାମ ସେହି ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ତୀରଦ୍ୱାରା ରୋକି, ତାଙ୍କର ଶିର ଓ କଣ୍ଠ କାଟିଦେଲେ। ଏହିପରେ, ଶିର ବିହୀନ ଦେହ, ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ଢାଳ ଓ ଧନୁ, ମୃଦୁଳ ପତ୍ର ପରି ପୃଥିବୀରେ ବିକିର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ଯେଉଁ ରାକ୍ଷସ ଅବଶିଷ୍ଟ ଥିଲେ, ତୀରର ଆଘାତରେ ଆହତ ଓ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ସେମାନେ ଖରଙ୍କ ନିକଟକୁ ପଳାଇ ଶରଣ ନେଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଦୂଷଣ ତାଙ୍କ ବିରାଟ ଧନୁ ନେଇ, ସେନାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରି, ବିପୁଳ କ୍ରୋଧରେ ମୃତ୍ୟୁ ଭଳି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଆସିଲେ। ଦୂଷଣଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ ଓ ଉତ୍ସାହରେ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସ ଭୟ ଭୁଲିଯାଇ, ରାମଙ୍କ ଉପରେ ତଳ, ସାଲ ଗଛ ଓ ପାଥର ନେଇ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ସେମାନେ ତୀର, ଗଦା, ରଶି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ରାକ୍ଷସମାନେ ବୃକ୍ଷ ଓ ପାଥରର ବର୍ଷା କରିଲେ, ଯୁଦ୍ଧ ଭୟଙ୍କର ଓ ଚମତ୍କୃତିକର ହେଲା। ପୁନର୍ବାର ସେମାନେ ରାମଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଯୁଦ୍ଧ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଓ ଭୀଷଣ ହେଲା। ଦେଖିଲେ, ସମସ୍ତ ଦିଗ ଓ ଦେଶ ରାକ୍ଷସ ଓ ତୀରର ବର୍ଷାରେ ଢାକିଯାଇଛି। ଏହା ଦେଖି, ଶୂରବୀର ରାମ ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି କରି, ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ଗାନ୍ଧର୍ବ ଅସ୍ତ୍ର ଉପଯୋଗ କଲେ। ତାଙ୍କ ଧନୁରୁ ହଜାର ହଜାର ତୀର ନିସ୍କ୍ରମଣ କରି, ସମସ୍ତ ଦଶଦିଗକୁ ତୀରରେ ଭରିଦେଲେ। ରାକ୍ଷସମାନେ ତୀରର ଆଘାତରେ ରାମଙ୍କ ଧନୁ ଚାଲାଇବା, ତୀର ଛାଡ଼ିବା ଓ ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର ଦେଖିଲେ। ତୀରର ଅନ୍ଧକାର ଆକାଶକୁ ଢାକିଦେଲା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋକ ନଥିଲା, ରାମ ତୀର ବର୍ଷା କରୁଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏକ ସମୟରେ ବହୁତ ରାକ୍ଷସ ଏକାଥିରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ଭୂମି ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମୃତଦେହରେ ଢାକିଯାଇଲା। ହଜାର ହଜାର ରାକ୍ଷସ ମୃତ, ଅଚେତନ, କଟାଯାଇଥିବା, ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। କେହି ମୁଣ୍ଡ, କେହି କର, କେହି ଗଳା, କେହି ହସ୍ତ ଓ ଜଂଘା ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ଅଲଗା ହୋଇପଡ଼ିଥିଲେ। ଘୋଡ଼ା, ରଥ, ଦାୟିତ୍ୟ ହାତୀ, ଚାମରା, ଛତ୍ର, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପତାକା ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିଲା। ରାମଙ୍କ ତୀର, ଶୁଳ, ତୋମର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରରେ ସେମାନେ ଛିନ୍ନ-ଭିନ୍ନ ହୋଇଗଲେ; ତାଲୱାର ଭାଙ୍ଗି ଗଲା, ଶୁଳ ବିକିର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, କୁଟାର ଏଠି ଓଠି ପଡ଼ି ରହିଲା। ପାଥର ଚୁର୍ମାର ହେଲା, ଅନେକ ଅଦ୍ଭୁତ ତୀରରେ ଯୁଦ୍ଧ ଭୂମି ଭୟଙ୍କର ଓ ବିରାଟ ହେଲା। ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ମୃତ ଦେଖି, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାକ୍ଷସମାନେ ଭୟଭୀତ ଓ ଅସହାୟ ହୋଇ, ଶତ୍ରୁ ଦୁର୍ଗ ଜୟୀ ରାମଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କିଛି କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହି ସମୟରେ ଦୂଷଣ ନିଜ ସେନାକୁ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଭୟଙ୍କର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପଞ୍ଚ ହଜାର ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ। ସେମାନେ ତୀର, ତୋମର, ତାଲୱାର, ପାଥର ଓ ଗଛ ନେଇ ରାମଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ତୀରର ଅବିରତ ବର୍ଷା ଏବଂ ଗଛ ପାଥରର ଭୟଙ୍କର ଆକ୍ରମଣ ଆସିଲା। ଧର୍ମାତ୍ମା ରାଘବ ସେହି ବର୍ଷାକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀରରେ ରୋକି, ଏକ ନିର୍ଭୟ ବୃଷଭ ଭଳି ଅଚଳ ରହିଲେ। ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ନାଶ ଦେଖି ରାମ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଜଳିଉଠିଲେ। ତିନିଏ, ସେ ସମସ୍ତ ସେନା ଓ ଦୂଷଣଙ୍କୁ ତୀରରେ ଆବୃତ କରିଦେଲେ। ଏହା ଦେଖି, ଦୂଷଣ ମହାବୀର ପ୍ରଚଣ୍ଡ ତୀର ଦ୍ୱାରା ରାଘବଙ୍କୁ ରୋକିଲେ, କିନ୍ତୁ ରାମ ରେଜର ମୁଣ୍ଡିଆ ତୀର ଦ୍ୱାରା ଦୂଷଣଙ୍କ ଧନୁକୁ କାଟିଦେଲେ। ଚାରିଟି ତୀରରେ ଚାରିଟି ଘୋଡ଼ାକୁ ବିଧ୍ୱଂସ କଲେ, ଏବଂ ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ତୀରରେ ସାରଥିଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ। ତିନି ତୀରରେ ଦୂଷଣଙ୍କ ଛାତିକୁ ଭେଦିଦେଲେ। ଧନୁ, ରଥ, ଘୋଡ଼ା ଓ ସାରଥି ବିହୀନ ଦୂଷଣ ଏବେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଲୋହା ଗଦା ନେଇ ରାମଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ସେହି ଗଦା ଶିଳା ଶୃଙ୍ଗ ଭଳି, ସୁର ଦଳ ବିଧ୍ୱଂସକାରୀ, ରକ୍ତ ଓ ଚର୍ବି ଲିପ୍ତ, କଟା ଲୋହା ଫଳାରେ ଭରିଥିଲା। ଦୂଷଣ ସେହି ଗଦା ନେଇ ରାମଙ୍କ ପାଖକୁ ଦୌଡ଼ିଆସିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ରାଘବ ଦୁଇଟି ତୀରରେ ଦୂଷଣଙ୍କ ଅଳଙ୍କାରିତ ଦୁଇ ହସ୍ତ କାଟିଦେଲେ। ଦୂଷଣ ତାଙ୍କର ଦୁଇ ହସ୍ତ ଓ ଗଦା ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ଏକ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ଦାନ୍ତ ବିହୀନ ମହାଗଜ ଭଳି। ଦୂଷଣଙ୍କ ଏହି ପତନ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ 'ଶାବାଶ! ଶାବାଶ!' ବୋଲି କକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇଲେ।