ଯୁଦ୍ଧ ମଝିରେ ରାକ୍ଷସମାନେ କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଶୂରବୀର ରାମଙ୍କୁ ଗଦା, ଲୋହା ଭାଲ, ଶୁଳ, ତଳୱାର ଓ କୁଟାର ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମଣ କରିଲେ। ବଡ଼ ଆକାର ଓ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେଇ ରାକ୍ଷସମାନେ, ମେଘମାଳା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ରଥ ଓ ଘୋଡ଼ାରେ ଚଢ଼ି କକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମଙ୍କ ଉପରେ ଧାଉଥିଲେ। ରାମଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ କରିବା ଆଶାରେ, ପାହାଡ଼ ଶିଖର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ହାତୀ ଉପରେ ଚଢ଼ି ରାକ୍ଷସ ସେନା ରାମଙ୍କ ଉପରେ ବାଣ ବର୍ଷା କରିଲେ। ସେଇ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ଚାରିପାଖରୁ ରାମଙ୍କୁ ଘେରି ନେଲେ; ସେ ଏମିତି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଯେପରି ଏକ ପାହାଡ଼ପତି ବଡ଼ ମେଘମାଳାରେ ଢାଙ୍କିଯାଇଥାଏ ଏବଂ ବର୍ଷା ପଡ଼ୁଛି। ଯେପରି ଉତ୍ସବ ଦିନ ଦେବତାମାନେ ସେମାନଙ୍କ ସଭାରେ ପରିବେଷ୍ଟିତ, ସେପରି ରାଘବ ରାମ ଯତୁଧାନମାନଙ୍କ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ଶସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିଲେ। ରାମ ସେଇ ଅସଂଖ୍ୟ ଶସ୍ତ୍ରକୁ ତାଙ୍କର ବାଣରେ ପ୍ରତିହତ କରିଲେ, ଯେପରି ସମୁଦ୍ର ଅନେକ ନଦୀ ଧାରାକୁ ଗ୍ରହଣ କରେ; ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରରେ ଦେହ ଅନେକ ଥାଏ ଘାୟଲ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ କେବେ ଅସ୍ଥିର ହେଲେ ନାହିଁ। ରାମଙ୍କ ସରା ଦେହ ବାଣରେ ବିଧ୍ୱସ୍ତ ଏବଂ ରକ୍ତରେ ଲିପ୍ତ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଯେପରି ଏକ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଅନେକ ଜଜ୍ଞାସ୍ତ୍ର ଆଘାତରେ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଏ। ସେ ସଂଧ୍ୟା ମେଘରେ ଢାଙ୍କା ପ୍ରଭା ହରାଇଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ; ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ ଓ ମହାର୍ଷିମାନେ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ଏକାକୀ ରାମ ଅନେକ ହଜାର ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯିବା ଦେଖି, ସେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ବଣ୍ଡକୁ ଚକ୍ରାକାର ଭାବେ ଧରିଲେ। ଏବେ, ରାମ ଶତେ ଶତେ, ହଜାରେ ହଜାରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଛାଡ଼ିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ମୃତ୍ୟୁର ପାଶ ପରି ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅସହ୍ୟ ଥିଲେ। ସେ ବାଣମାନେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମଣି ଲଗାଇଥିଲେ, ପଙ୍ଖ ଲଗାଇଥିଲେ, ଏବଂ ରାମ ମଜାରେ ଛାଡ଼ିଥିବା ସେଇ ବାଣମାନେ ଶତ୍ରୁ ସେନା ଉପରେ ପଡ଼ିଲା। ମୃତ୍ୟୁର ପାଶ ପରି ସେଗୁଡ଼ିକ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଜୀବନ ନେଇଲେ; ତାଙ୍କ ଦେହ ଭେଦି ରକ୍ତରେ ଲିପ୍ତ ହେଇଯାଇଥିଲେ। ସେ ବାଣମାନେ ଆକାଶକୁ ଉଠି, ଜଜ୍ଞାଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଉଥିଲେ; ରାମଙ୍କ ବଣ୍ଡର ଚକ୍ରରୁ ଅସଂଖ୍ୟ ବାଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିଲା। ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ହୋଇ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଜୀବନ ନେଉଥିଲେ; ବାଣମାନେ ଧନୁଷ, ପତାକା, ଢାଲ ଓ କବଚ ଚିରିଦେଉଥିଲେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ରାମ ଶତେ ଶତେ, ହଜାରେ ହଜାରେ କଙ୍କଣ ପିନ୍ଧିଥିବା ହାତ ଏବଂ ହାତୀ ଶୁଣ୍ଡ ପରି ମୋଟା ଉରୁ କାଟିଦେଲେ। ସେ ରଥରେ ଯୋଜିଥିବା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ହାର୍ନେସ ଘୋଡ଼ା, ରଥଚାଳକ, ହାତୀ ଓ ତାଙ୍କ ଚାଳକ, ଅଶ୍ୱାରୋହୀମାନଙ୍କୁ ବାଣରେ ବିଧ୍ୱସ୍ତ କରିଦେଲେ। ରାମଙ୍କ ବାଣମାନେ ତାଙ୍କ ବଣ୍ଡରୁ ଛୁଟି, ସେମାନଙ୍କୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣବିଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ; ପଦାତି ସେନାକୁ ମାରି, ସେମାନେ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇଦେଲେ। ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ବାଣରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଙ୍ଗ ଭେଦି ଦିଆଯିବାରୁ, ସେଇ ରାକ୍ଷସ ସେନା ରାମଙ୍କୁ ଦେଖି ଜଣେ ଶୁଖିଲା ଜଙ୍ଗଲ ଆଗ୍ନିରେ ଯେପରି ଆଶ୍ରୟ ନାପାଏ, ସେପରି ଆଶ୍ରୟ ନାପାଇଲେ। କିଛି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ରାକ୍ଷସ କ୍ରୋଧରେ ରାମଙ୍କୁ କୁଣ୍ଡା, ଶୁଳ, କୁଟାର ଆଦି ଛୁଡ଼ିଲେ। ମହାବାହୁ ଓ ଶୂରବୀର ରାମ ବାଣରେ ସେମାନଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରତିହତ କରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନ ନେଇ, ମୁଣ୍ଡ ଓ କଣ୍ଠ କାଟିଦେଲେ। ସେଇ ମୁଣ୍ଡ ଛିନ୍ନ, ଢାଲ ଭାଙ୍ଗି, ଧନୁଷ ଭାଙ୍ଗି ଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ପୃଥିବୀରେ ଗଛ ପଡ଼ିଥିବା ପରି ବିକିର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ପଡ଼ିଲେ। ଯେଉଁମାନେ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ମନୋବଳ ନ ଥିଲା, ସେଇ ରାତ୍ରିଚର ରାକ୍ଷସମାନେ ବାଣରେ ଆହତ ହୋଇ ଖରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଭଗି ଶରଣ ନେଲେ। ଏବେ ଦୂଷଣ, ତାଙ୍କ ଧନୁଷ ଧରି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରି, ବଡ଼ କ୍ରୋଧରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ, ଯେପରି କ୍ରୋଧିତ ଯମ। ଦୂଷଣଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ଭୟ ଛାଡ଼ି, ରାକ୍ଷସମାନେ ସାଲ ଓ ତାଳ ଗଛ, ପଥର ନେଇ ରାମଙ୍କ ଉପରେ ଧାଉଥିଲେ। ଶୁଳ ଓ ଗଦା ଧରି, ଦୃଢ଼ ଶକ୍ତିରେ ଏମିତି ବାଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରର ବର୍ଷା କରୁଥିଲେ। ରାକ୍ଷସମାନେ ଗଛ ଓ ପଥର ବର୍ଷା କରିଲେ; ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ, ଭୟଙ୍କର ଓ କେଶ ଉଠାଇଦେବା ପରି ହେଉଥିଲା। ପୁଣିଥରେ, ସେମାନେ ଚାରିପାଖରୁ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ରାମଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଓ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ହେଉଥିଲା। ଏହିପରି, ଦେଖିଲେ ଯେ ସମସ୍ତ ଦିଗ ଓ ଦେଶ ରାକ୍ଷସମାନେ ଭରି ଯାଇଛି, ଚାରିପାଖରୁ ବାଣ ବର୍ଷା ହେଉଛି। ତେବେ ଶୂରବୀର ରାମ ଭୟଙ୍କର ସ୍ୱରରେ ଚିତ୍କାର କରି, ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ଅସ୍ତ୍ର ଉପଯୋଗ କଲେ—ଗନ୍ଧର୍ବାସ୍ତ୍ର ଉପଯୋଗ କରି ରାକ୍ଷସମାନେ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ। ଏହା ପରେ ଧନୁଷର ଚକ୍ରରୁ ହଜାରେ ହଜାରେ ବାଣ ଉପଜି, ସମସ୍ତ ଦଶ ଦିଗକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଲେ। ରାକ୍ଷସମାନେ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ସେ କିପରି ଭୟଙ୍କର ବାଣ ଓ ଉତ୍ତମ ଅସ୍ତ୍ର ତାଙ୍କରୁ ଛାଡ଼ୁଛନ୍ତି। ବାଣରେ ଆକାଶ ଏମିତି ଢାଙ୍କା ହୋଇଗଲା, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ଧାର ହେଉଥାଏ; ରାମ ଏମିତି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଯେପରି ସେ ସେଇ ବାଣ ଛାଡ଼ୁଛନ୍ତି। ଏକ ସମୟରେ ଅନେକ ରାକ୍ଷସ ପଡ଼ିଗଲେ, ଅନେକ ମୃତ, ଅନେକ ଆହତ ଏବଂ ଭୂମିରେ ଶୟାନ ହୋଇଯାଇଲେ; ପୃଥିବୀ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଏମିତି ଭରିଗଲା। ମୃତ, ପଡ଼ିଥିବା, କ୍ଲାନ୍ତ, ଛିନ୍ନ, ଭାଙ୍ଗି, ଚିରିଯାଇଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ହଜାରେ ହଜାର ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ମୁଣ୍ଡ, ତୁର୍ବାନ, କଙ୍କଣ ପିନ୍ଧିଥିବା ହାତ, ଅନେକ ଆଭୂଷଣ ଲଗାଇଥିବା ଉରୁ ଓ ହାତ ଛିନ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ ବିକିର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ। ଘୋଡ଼ା, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ହାତୀ, ରଥ ଏବଂ ଯକ୍ତିଲ ଚାମର, ଛତ୍ର, ବିଭିନ୍ନ ପତାକା ଭାଙ୍ଗି ଏଠା ଉଠା ପଡ଼ିଥିଲେ। ରାମଙ୍କ ବାଣରେ ଆଘାତ ପାଇ, ଶୁଳ କୁଟାର ଛିନ୍ନ, ତଳୱାର ଭାଙ୍ଗି, ଶୁଳ ବିକିର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ କୁଟାର ଚାରିପାଖରେ ପଡ଼ିଥିଲା। ପଥର ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା, ଅନେକ ବିଶିଷ୍ଟ ବାଣରେ ପୃଥିବୀ ଯୁଦ୍ଧମଞ୍ଚରେ ବିକୀର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ହୋଇଯାଇଥିଲା।