ମୃତ୍ୟୁର ଫାନ୍ଦରେ ବାନ୍ଧାହେବା ସତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ, ସେହି ସମୟରେ ରାମଙ୍କ ଅପୂର୍ବ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭୂତି ହେଲା। ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖିବାକୁ ଆତୁର ମହାତ୍ମାମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ସହିତ ଋଷି, ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସି ଏହି ପୁଣ୍ୟଶୀଳୀ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, "ଗାଈ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ସମସ୍ତ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ରାଘବ ପୌଲସ୍ତ୍ୟ ରାକ୍ଷସମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ରାତିରେ ଘୁରିବା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟ କରନ୍ତୁ।" ସେମାନେ ଆଉ କହିଲେ, "ଯେପରି ଚକ୍ରଧାରୀ ବିଷ୍ଣୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିଥିଲେ, ତେଣୁ ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ହେଉ।" ଏପରି ଅନେକ ଉପାୟରେ ମହାମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ କଥା ହେଲେ। ଦେବତାମାନେ ଉତ୍ସୁକତାରେ ତାଙ୍କର ଅକାଶ ରଥରେ ବସି ରାକ୍ଷସ ସେନାକୁ ଦେଖୁଥିଲେ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଜୀବନଶକ୍ତି ଶେଷ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ, ଗୁରୁତ୍ୱ ଓ ବଳରେ ତୀବ୍ର ଖରା ତାଙ୍କ ସେନାର ମୁଣ୍ଡ ଅଗ୍ରରେ ରଥରେ ବସି ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଆସିଲେ। ପୃଥୁଗ୍ରୀବ, ଯଜ୍ଞଶତ୍ରୁ, ବିହଙ୍ଗମ, ଦୁର୍ଜୟ, କରବୀରାକ୍ଷ, ପରୁଷ, କାଳକାର୍ମୁକ, ହେମମାଳୀ, ମହାମାଳୀ, ସର୍ପାସ୍ୟ, ରୁଧିରାଶନ—ଏହି ଦ୍ୱାଦଶ ଶୂରବୀର ଖରାଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ। ମହାକପାଳ, ସ୍ଥୂଳାକ୍ଷ, ପ୍ରମାଥ, ଏବଂ ତ୍ରିଶିରା—ଏହି ଚାରିଜଣ ଦୂଷଣଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିଲେ। ସେଇ ଭୟାନକ ଓ ତୀବ୍ର ଗତିର ସେନା, ଯୁଦ୍ଧକୁ ଆତୁର ଓ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ରାକ୍ଷସ ବୀରମାନେ ଭରିଥିଲେ, ହଠାତ୍ ଦୁଇ ରାଜପୁତ୍ର ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସିଗଲେ। ସେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମାଳାଧାରୀ ଗ୍ରହମାନେ ଆସି ଘେରି ନେଉଥିବା ପରି ପ୍ରତୀତି ଦେଲେ। ଏହିପରି ଭୟାନକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଖରା ତାଙ୍କ ବଳ ସହ ଆଶ୍ରମ ପାଇଁ ଚାଲିଯାଉଥିବା ବେଳେ, ରାମ ତାଙ୍କ ସହ ଭାଇଙ୍କ ସହିତ ବିପଦ ସୂଚକ ଅପଶକୁନ ଦେଖିଲେ। ଏହି ଭୟାନକ ଓ ଭୀଷଣ ଅପଶକୁନ ଦେଖି ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ବଳଶାଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଏହି ମହାନ ଓ ଧ୍ୱଂସକାରୀ ଅପଶକୁନ ଦେଖ, ଯାହା ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ନାଶ ଲାଗି ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି। ରକ୍ତ ଝରଣା ମଧୁର ଚିତ୍କାର ସହ ବହୁଛି, ଆକାଶରେ ମେଘମାନେ ଗଧାର ରକ୍ତ ରଙ୍ଗର ଅପରିଚିତ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି। ମୋ ତୀରମାନେ ଧୂମ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପୃଷ୍ଠ ନେଇ ଅଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି, ଯୁଦ୍ଧକୁ ଆତୁର। ଅଜଣା ଭାବରେ ଅଟବୀପକ୍ଷୀମାନେ ଚିତ୍କାର କରୁଛନ୍ତି, ଆଗକୁ ସୁରକ୍ଷା ନାହିଁ, ଆମ ପ୍ରାଣ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ସନ୍ଦେହ ଅଛି। ନିଶ୍ଚୟ ଏଠାରେ ଭୟାନକ ଯୁଦ୍ଧ ହେବ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ମୋ ହାତ ବାରମ୍ବାର କମ୍ପିତ ହେଉଛି, ଏହି ଯୁଦ୍ଧର ସୂଚନା ଦେଉଛି। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା, ଆମ ପ୍ରତି ଜୟ ଓ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ପରାଜୟ ନିଶ୍ଚିତ, କାରଣ ତୁମ ମୁହ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଯାଉଛି। ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ମୁହ ଯଦି ନିର୍ମଳତା ହରାଏ, ତେବେ ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନ ଶେଷ ହେବାର ଚିହ୍ନ। ଭୟାନକ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ହୁଙ୍କାର ଓ ତାଙ୍କ ଢୋଳ ରବ ଶୁଣାଯାଉଛି। ଯେଉଁମାନେ ଭଲ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଆଗକୁ ଅସୁବିଧା ଆସିପାରେ ବୋଲି ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ନେବା ଉଚିତ।" "ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ, ତୁମେ ବଣ୍ଡୁକ ଓ ତୀର ନେଇ ଭୈଦେହୀ ସୀତାଙ୍କ ସହିତ ଗିରିରେ ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ଗୁହାକୁ ଯାଅ। ମୁଁ ଏହି ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରତିବାଦ କରିବି; ଏନେଇ ମୋ ସହିତ କଥା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ। ମୋ ଆଦେଶ ଅନୁସାରେ ଯାଅ, ବିଳମ୍ବ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଶୂର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏହି ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ମାରିପାରିବ, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଏହି ନିଶାଚରମାନେକୁ ସ୍ୱୟଂ ନାଶ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।" ରାମଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ସୀତାଙ୍କ ସହିତ ଧନୁଷ ଓ ତୀର ନେଇ ସୁରକ୍ଷିତ ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ସୀତା ଗୁହାକୁ ଯିବା ପରେ, ରାମ କହିଲେ, "ଏବେ ସେମାନେ ଆସନ୍ତୁ!" ଏବଂ ତାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରଧାରଣ କଲେ। ଅସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ରାମ ଅଗ୍ନି ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଉଥିଲେ, ଅନ୍ଧକାରରେ ବଡ଼ ଅଗ୍ନିଶିଖା ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍। ଧନୁଷ ଉଠାଇ ଏବଂ ମହାତୀର ନେଇ, ସେ ଧୃଢ଼ ଭାବେ ଦଣ୍ଡିଥିଲେ, ଧନୁଷ ତାରର ଧ୍ୱନି ଚାରିଦିଗକୁ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ହେଉଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣମାନେ, ଏହି ମହାତ୍ମାମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ। ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ଆପସରେ କହିଲେ, "ଗାଈ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ସମସ୍ତ ଜଗତ ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ରାଘବ, ଏହି ପୌଲସ୍ତ୍ୟ ନିଶାଚରମାନେକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟ କରନ୍ତୁ।" "ଯେପରି ଚକ୍ରଧାରୀ ବିଷ୍ଣୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସୁରମାନେକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିନାଶ କରିଥିଲେ, ସେପରି ଏଠି ମଧ୍ୟ ହେଉ।" ଏପରି କହି ସେମାନେ ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖି ଆଶା କରିଲେ। "ଚଉଦ ହଜାର ଭୟାନକ କର୍ମ ଥିବା ରାକ୍ଷସ, ଏବଂ ଏକା ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାମ—ଏହି ଯୁଦ୍ଧ କିପରି ହେବ?" ବୋଲି ସେମାନେ ଚିନ୍ତା କଲେ। ଏହିପରି ଦେଖି, ରାମ ଶକ୍ତିରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଓ ଯୁଦ୍ଧ ମଞ୍ଚରେ ଦଣ୍ଡିଥିବା ଦେଖି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଭୟଭୀତ ହେଲେ। ଅକ୍ଷୟ କର୍ମର ଧାରକ ରାମଙ୍କ ରୂପ ଅପୂର୍ବ ହେଲା; ମହାତ୍ମା ରୁଦ୍ର କ୍ରୁଧିତ ହେବାବେଳେ ଯେପରି ଦେଖାଯାନ୍ତି, ଏହି ରାମ ତାହା ପରି ଦେଖାଉଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଚାରଣମାନେ କଥା ହେଉଥିବା ବେଳେ, ଏକ ଭୟାନକ ଗଞ୍ଜନାଧ୍ୱନି ସହ ଭୟାନକ ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା, ଅସ୍ତ୍ର ଓ ପତାକା ଧାରଣ କରିଥିବା ଏକ ବଡ଼ ଦଳ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା। ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ ଶୂରମାନେ ଚିତ୍କାର କରି, ପ୍ରତିଦ୍ୱନି ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ। ସେମାନେ ଧନୁଷ ଟାଣି, ବାରମ୍ବାର ଜମ୍ବାଇ ଦେଇ, ତାଙ୍କର ଚିତ୍କାର ଓ ଢୋଳ ଧ୍ୱନି ଶବ୍ଦ ଦେଇ ସମସ୍ତ ଅଟବୀ ଉପଚ୍ଛାଦିତ ହେଲା। ସେଠାରେ ବସୁଥିବା ଜଙ୍ଗଲ ଜନ୍ତୁମାନେ ଏହି ଭୟାନକ ଶବ୍ଦରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଦୌଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ, ପଛକୁ ଦେଖିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ନାହିଁ। ଏହିପରି ଭୟାନକ ଓ ତୀବ୍ର ରାକ୍ଷସ ସେନା ଝରଣା ଧାରା ପରି ତୀବ୍ର ଗତିରେ ରାମଙ୍କ ଉପରେ ଆଗ୍ରସର ହେଲା।