ଖରାଙ୍କ ଶିବିର ଉପରେ ଅସୁଭ ସଙ୍କେତ ଆରମ୍ଭ ହେଲା—ଚିଚି, କୁଚି ଧ୍ୱନି କରୁଥିବା ଛୋଟ ପକ୍ଷୀମାନେ ଚିତ୍କାର କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ଭୟଙ୍କର ଉଲ୍କାପାତ ହେଲା ଓ ଭୂମି ଭୟରେ କମ୍ପିଗଲା। ପାହାଡ଼, ଅରଣ୍ୟ, ଉଦ୍ୟାନ ସହିତ ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଉଠିଲା, ଏହି ସମୟରେ ଖରା ତାଙ୍କ ରଥରୁ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କଲେ। ତାଙ୍କ ବାମ ହାତ ଫ୍ରୁକୁଅଠିଲା, କଣ୍ଠ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ହେଲା, ଚକ୍ଷୁ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ତେଣୁ ସେ ଚାରିପାଖ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଲେ। ଲଳାଟରେ ବିଥା ଉଠିଲା, କିନ୍ତୁ ସେ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଅପଶକୁନ ଦେଖି କେବେ ଫେରିଲେ ନାହିଁ। ଏହି ସମୟରେ ଖରା ହସି କହିଲେ, "ଏସବୁ ଭୟଙ୍କର ଅପଶକୁନ ଦେଖାଯାଉଛି, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଏହାକୁ ଭୟ କରେ ନାହିଁ। ମୋର ଶକ୍ତିରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଦୁର୍ବଳ ସମାନ, ମୁଁ ଚାହିଲେ ଆକାଶର ତାରାକୁ ମଧ୍ୟ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ତଳକୁ ଆଣିପାରିବି। ଏବେ କ୍ରୋଧରେ ମୁଁ ରାଘବ ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଉପରେ ମୃତ୍ୟୁ ଆଣିଦେବି। ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ବାଣରେ ବିନା ମୁଁ ଫେରିବି ନାହିଁ, ଏହି ଯୁଦ୍ଧର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ନାଶ। ମୁଁ ଯଦି ଚାହିଁ, ମଦୋନ୍ମତ ଏୟରାବତ ଚଢ଼ିଥିବା ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମାରିପାରିବି, ଏହା ମୋ ବାକ୍ୟର ସାକ୍ଷାତ୍ ପ୍ରମାଣ। ଯୁଦ୍ଧରେ ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ମୋ ହାତରେ ବିନାଶ ପାଇପାରିବେ, ତେବେ ସେଇ ଦୁଇ ମଣିଷ କ’ଣ?" ଏହି ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ ଶୁଣି, ରାକ୍ଷସ ସେନା ମୃତ୍ୟୁ ପାଶରେ ବନ୍ଧା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅପୂର୍ବ ଉଲ୍ଲାସ ଅନୁଭବ କଲେ। ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖିବାକୁ ଅଗ୍ରହୀ ମହାପୁରୁଷମାନେ, ଋଷି, ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣମାନେ ଏକଠା ହେଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, "ଗାଁ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସୁଖୀ ହେଉନ୍ତୁ, ଯେଉଁମାନେ ଲୋକେ ଆଦର କରନ୍ତି, ସେମାନେ କ୍ଷେମରେ ରହନ୍ତୁ। ରାଘବ ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ପୌଲସ୍ତ୍ୟ ରାକ୍ଷସମାନେ ଉପରେ ବିଜୟ ଲାଭ କରୁନ୍ତୁ। ଯେପରି ବିଷ୍ଣୁ ଚକ୍ରଧାରୀ ଆସୁରମାନେ ଉପରେ ବିଜୟ ପାଇଥିଲେ, ସେପରି ରାମ ମଧ୍ୟ ବିଜୟୀ ହେଉନ୍ତୁ।" ଏପରି ଅନେକ ଭାବରେ ସେମାନେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ। ଦେବତାମାନେ ଆକାଶର ରଥରେ ବସି ରାକ୍ଷସ ସେନାକୁ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ୟ ହେଲେ; ଏହି ସେନାର ଜୀବନଶକ୍ତି ଶେଷ ହେଉଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ଖରା ଗଜର ତଳେ ଦୂତି ଦେଇ, ତାଙ୍କ ସେନାର ଆଗରେ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ନିସ୍କ୍ରମଣ କଲେ। ପୃଥୁଗ୍ରୀବ, ଯଜ୍ଞଶତ୍ରୁ, ବିହଂଗମ, ଦୁର୍ଜୟ, କରବୀରାକ୍ଷ, ପରୁଷ, କାଳକାର୍ମୁକ, ହେମମାଳୀ, ମହାମାଳୀ, ସର୍ପାସ୍ୟ, ରୁଧିରାଶନ—ଏହି ଦ୍ୱାଦଶ ଶୂର ଖରାଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ଚାଲିଥିଲେ। ମହାକପାଳ, ସ୍ଥୂଳାକ୍ଷ, ପ୍ରମାଥ, ତ୍ରିଶିରା—ଏହି ଚାରିଜଣ ଦୂଷଣଙ୍କ ପଛରେ ଚଲିଥିଲେ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଓ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଉତ୍ସୁକ୍ତ ରାକ୍ଷସ ସେନା ଅଚାନକ ଦୁଇ ରାଜପୁତ୍ର—ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପହଞ୍ଚିଗଲେ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଗ୍ରହମାଳା ଘେରିଥାଏ। ଏହି ସମୟରେ ଖରା ତାଙ୍କ ସେନା ସହିତ ଅଶ୍ରମ ଦିଗକୁ ଯିବା ସମୟରେ, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଭୟଙ୍କର ଅପଶକୁନ ଦେଖିଲେ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ରାମ ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ବଳଶାଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଏହି ଭୟଙ୍କର ଅପଶକୁନ ଦେଖ, ଯାହା ନିଶ୍ଚୟ ରାକ୍ଷସମାନେର ନାଶକୁ ଆଣିଛି। ରକ୍ତ ଧାରା ବହୁଛି, ଅସୁଭ କୁହୁକ ଶବ୍ଦ ହେଉଛି, ଆକାଶରେ ମେଘ ଗଧାର ରକ୍ତର ରଙ୍ଗରେ ରୂଦ୍ର ହେଇଯାଇଛି। ମୋ ବାଣମାନେ ଧୂମ୍ରାଭା ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣପୃଷ୍ଠ ହୋଇ ଉତ୍ସାହରେ ଚଞ୍ଚଳ ହେଉଛି। ଅରଣ୍ୟପକ୍ଷୀମାନେ ଅଜଣା ଭାବରେ ଚିତ୍କାର କରୁଛନ୍ତି, ଆଗକୁ ସୁରକ୍ଷା ନାହିଁ, ଆମେ ବଞ୍ଚିବା କି ନାହିଁ ନିଶ୍ଚିତ ନୁହେଁ।" "ନିଶ୍ଚୟ ଏଠାରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେବ, ଏହାର କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ମୋର ବାହୁ ବାରମ୍ବାର କମ୍ପିଉଛି, ଏହା ଏହାର ଚିହ୍ନ। କିନ୍ତୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଯେତେବେଳେ ଆମେ ସମ୍ନିକଟ ଯିବା, ବିଜୟ ନିଶ୍ଚିତ—ତୁମ ମୁହଁର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଏହି କଥା କହୁଛି। ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ମୁହଁ ଯଦି ଅନ୍ଧାର ହୋଇଯାଏ, ତାହା ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର ଚିହ୍ନ। ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଦହାଡ଼ ଓ ଦୁଷ୍ଟମନ୍ଦାଳୀ ଢୋଳ ମାଡ଼ୁଛନ୍ତି।" "ଯିଏ ଭଲ କାମନା କରେ, ସେ ଆଗକୁ ଆସୁଥିବା ଆପଦକୁ ଅନୁମାନ କରି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବା ଉଚିତ। ତେଣୁ, ତୁମେ ବନ୍ଧୁ ଧନୁଷ ବାଣ ନେଇ, ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ସହିତ ନିରାପଦ ଓ ଘନ ଜଙ୍ଗଲ ଥିବା ପାହାଡ଼ର ଗୁଫାରେ ଯାଅ। ମୁଁ ଏହି ରାକ୍ଷସମାନେ ସହିତ ସ୍ୱୟଂ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି—ଏଥିରେ ମତ ଦିଅନାହିଁ, ମୋ କଥା ମାନି ଦେରି କରନାହିଁ। ତୁମେ ଶୂର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏହି ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ମାରିପାରିବ, କିନ୍ତୁ ଏହି ନିଶାଚରମାନେକୁ ମୁଁ ନିଜେ ଧ୍ୱଂସ କରିବାକୁ ଚାହେଁ।" ରାମଙ୍କ ଏହି ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସୀତାଙ୍କୁ ସହିତ ଧନୁଷ ବାଣ ନେଇ ସେଇ ଦୃଢ଼ ଗୁଫାରେ ଶରଣ ନେଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ସୀତା ଗୁଫାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପରେ, ରାମ କହିଲେ, "ଏବେ ସେମାନେ ଆସନ୍ତୁ!" ବଳିଷ୍ଠ କବଚ ପିନ୍ଧି, ରାମ ଅନ୍ଧକାର ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ନିପରି ଦ୍ୱିପ୍ତିମାନ ହେଲେ। ଧନୁଷ ଉଠାଇ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଧରି, ସେ ଚାରିପଟେ ଧନୁଷ ତାରର ଧ୍ୱନିରେ ଦିଗ୍ବିଦିଗ୍ ଭରିଦେଲେ। ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖିବାକୁ ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣମାନେ ଏକଠା ହେଲେ। ମହାମୁନି, ବ୍ରାହ୍ମର୍ଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଏକାଠି ହୋଇ ଉତ୍ସୁକ୍ତିରେ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ, ଏବଂ ପରସ୍ପରେ ଉପକଥନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।