ଓଡ଼ିଆ ରେ କଥାକୁ ଏହିପରି ଏକ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ନନା କରାଯାଏ: ସେହି ସମୟରେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଯଦି ଏହା ଆପଣଙ୍କର ନିଷ୍ପତି, ମୁଁ ଯେପରି ଆସିଥିଲି, ସେପରି ଚାଲିଯିବି; କକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶର ଏ ରାଜା, ଆପଣ ଶୁଭ ଓ ସମ୍ମାନିତ ହେଉନ୍ତୁ, ଏହି ଉପଲକ୍ଷେ ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଭଙ୍ଗ ହେଲା ବି।" ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ କ୍ରୋଧ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା, ଏହା ଦେଖି ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ କମ୍ପି ଉଠିଲା, ଦେବତାମାନେ ଭୟରେ ଅତିବ୍ୟାପ୍ତ ହେଇଗଲେ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଦେଖି, ମହାନ ଋଷି ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବସିଷ୍ଠ, ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଆପଣ ଧର୍ମର ଅବତାର ଭଳି; ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଜା, ଆପଣ ଧର୍ମକୁ ବିସରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ରାଘବ ସମସ୍ତ ତିନି ଲୋକରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଆପଣ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉନ୍ତୁ; ଅଧର୍ମ ଆପଣଙ୍କୁ ଭୋଗିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।" "ଯିଏ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇ, 'ମୁଁ କରିବି' କହିଥିବା ପରେ କରେ ନାହିଁ, ସେ ନିଜ ଶୁଭ କର୍ମ ଓ ପୁଣ୍ୟ ନଷ୍ଟ କରେ; ଏହିପରି ଦୁଃଖ ନ ହେଉ, ରାମକୁ ପଠାନ୍ତୁ। ଅସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନୀ ହେଉନ୍ତୁ କି ନହେଉନ୍ତୁ, ରାକ୍ଷସମାନେ ତାଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିପାରିବେ ନାହିଁ, କାରଣ କୁଶିକପୁତ୍ରଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାରେ ତିନି ମନ୍ଦ ଅମୃତକୁ ଅଗ୍ନି ରକ୍ଷା କରିଥିବା ପରି।" "ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଧର୍ମର ଅବତାର, ପ୍ରବଳ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ତପସ୍ୱୀ। ସେ ତିନି ଲୋକରେ, ଚଳ ଅଚଳ ଜନ୍ତୁମାନେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରର ଜ୍ଞାନ ରଖିଛନ୍ତି; ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମନୁଷ୍ୟ ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଜାଣିନପାରିବେ ନାହିଁ, ଏବଂ ଆଗକୁ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଜାଣିବେ ନାହିଁ।" "ଦେବ, ଋଷି, ଅମର, ରାକ୍ଷସ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, କିନ୍ନର, ମହାନାଗମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଜାଣିନପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହି ଅସ୍ତ୍ରମାନେ, ଯାହାର ପୁଅମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଥିଲେ, କୌଶିକଙ୍କୁ କୃଶାଶ୍ୱ ରାଜ୍ୟର ଶାସନ କାଳରେ ଦେଇଥିଲେ।" "କୃଶାଶ୍ୱଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ କନ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ, ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତି, ପ୍ରବଳ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ବିଜୟଦାୟୀ। ଜୟା ଓ ସୁପ୍ରଭା—ଡକ୍ଷଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କନ୍ୟା—ଏକ ଶତ ଉଜ୍ଵଳ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ର ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ।" "ଜୟା, ବର ପାଇଥିବା ପରେ, ପ୍ରବଳ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପ୍ରାୟ ପାଞ୍ଚାଶି ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଅସୁର ସେନାମାନଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ। ସୁପ୍ରଭା ମଧ୍ୟ ପାଞ୍ଚାଶି ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର, ଅଜୟ, 'ନାଶକ' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।" "କୁଶିକପୁତ୍ର ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରର ଜ୍ଞାନ ରଖିଛନ୍ତି, ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ ହେବା ସହ, ନୂତନ ଅସ୍ତ୍ର ତିଆରି କରିପାରିବେ। ଏହି ମହାନ ଋଷି, ଧର୍ମ ଓ ମହାତ୍ମା ରାଘବ, ପୂର୍ବ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ୍ କୌଣସି ଜିନିଷ ତାଙ୍କୁ ଅଜଣା ନୁହେଁ।" "ଏପରି ଶକ୍ତି ସହିତ, ଉଜ୍ଵଳ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ରାଜା, ଆପଣ ରାମଙ୍କ ଯାତ୍ରା ବିଷୟରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।" ଏହିପରି ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ରାଘୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦଶରଥ ମନରେ ଶାନ୍ତି ଅନୁଭବ କଲେ; ତାଙ୍କ ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଗଲା, ଏବଂ ସେ ରାମଙ୍କୁ କୁଶିକପୁତ୍ରଙ୍କ ସହ ଯାତ୍ରା କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଲେ। ଏଠାରେ ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ବାଲକାଣ୍ଡର ବାଇଶ ଶର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଉପଦେଶ ପରେ, ଦଶରଥ ଆନନ୍ଦରେ ମୁହଁ ଉଜ୍ଵଳ କରି, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଡାକିଲେ। ମା, ବାପା ଦଶରଥ ଓ ପୂଜାରୀ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ନିକଟରୁ ଶୁଭ କ୍ରିୟା ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ନେଇ, ରାମ ସଜିଗଲେ। ଏପରି ଦଶରଥ ଆନନ୍ଦ ଭରି, ରାମଙ୍କୁ ବାହୁଡି ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଘ୍ରାଣ କରି, କୁଶିକପୁତ୍ରଙ୍କ ହାତରେ ତାଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କଲେ। ସେହି ସମୟରେ, ରାମ—ପଦ୍ମନୟନ—ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସହ ଯାତ୍ରା କରିବାକୁ ଯିବାବେଳେ, ଏକ ଶିତଳ ଓ ଧୂଳିହୀନ ପବନ ବହିଲା। ଦେବମାନେ ଫୁଲ ଝରାଇଲେ, ଦିବ୍ୟ ଢୋଲ ଓ ସଙ୍ଖ ରବ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିଲା; ମହାତ୍ମା ରାମ ଯାତ୍ରା କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ସାମ୍ନାରେ ଚାଲିଥିଲେ, ତାଙ୍କ ପଛରେ ଉଜ୍ଵଳ ରାମ, ଯୋଧା ଶିରୋଭୂଷା, ଧନୁ ହାତରେ; ସାଉମିତ୍ରି ତାଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିଥିଲେ। ଦୁଇଜଣ ଧନୁ ଓ କୁଇଭର ଧରି, ଦଶ ଦିଗ୍କୁ ଉଜ୍ଵଳ କରୁଥିଲେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ପଛରେ ତିନିମୁଣ୍ଡ ନାଗ ପରି ଚାଲିଥିଲେ। ଏହି ଦୁଇ ଯୁବକ, ପ୍ରବଳ ଓ ଉଜ୍ଵଳ, ତାଙ୍କ ପ୍ରଜାପତି ପରି ଆଶ୍ୱିନୀ ଦେବତାଙ୍କ ପରି ଚାଲିଥିଲେ; ତାଙ୍କ ଶୋଭା ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଥିଲା। ଦଶରଥଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ଧନୁ ଧରି, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଗଣ୍ଟି ବାନ୍ଧି, ତଳୱାର ହାତରେ, କୁଶିକପୁତ୍ରଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିଥିଲେ। ଏହି ଦୁଇ ଭାଇ, ଯୁବକ ଓ ଉଜ୍ଵଳ, ତାଙ୍କ ଶୋଭା ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ସମସ୍ତ ଦିଗ୍କୁ ଉଜ୍ଵଳ କରୁଥିଲେ। ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଦେବ ଷ୍ଠାଣୁ କିମ୍ବା ଅଗ୍ନିପୁତ୍ରଙ୍କ ପରି, ଏହି ଦୁଇ ଯୁବକ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସହ ଚାଲିଥିଲେ; ଅର୍ଦ୍ଧ ଯୋଜନା ଚାଲି, ସରୟୂ ଦକ୍ଷିଣ ତଟକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମୃଦୁ କଥାରେ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ: “ପୁତ୍ର, ଜଳ ନିଅ, ଯେଉଁଥିରେ ଶୁଭ ସମୟ ହାରାଇ ନଯାଉ। ମୋତେ ଠାରୁ ବଳା ଓ ଅତିବଳା ମନ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କର; ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଜାଣିଲେ, କିଛି କ୍ଲାନ୍ତି, ଜ୍ୱର, କିମ୍ବା ଦେହରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବ ନାହିଁ।" “ସେଇ ମନ୍ତ୍ର ଜାଣିଲେ, ତୁମେ ନିଦ୍ରା କିମ୍ବା ଅସାବଧାନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, କୌଣସି ଦୁଷ୍ଟ ଶକ୍ତି ତୁମକୁ ଅଧିକାର କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ପୃଥିବୀରେ ତୁମ ସମାନ ବଳୀ ନାହିଁ।" "ତିନି ଲୋକରେ, ରାମ, ତୁମ ସମାନ କୌଣସି ନାହିଁ; ବଳା ଓ ଅତିବଳା ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବାବେଳେ, ରାଘବ, ପୁତ୍ର, ତୁମେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ।" "ଏହି ଦୁଇ ଜ୍ଞାନ ଉପରେ ଅଧିକାର ହେଲେ, କୌଣସି ତୁମ ସମାନ ନାହିଁ; କାରଣ ବଳା ଓ ଅତିବଳା ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ମାତା।" "ରାମ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବଳା ଓ ଅତିବଳା ମନ୍ତ୍ର ଜାଣିଲେ, ତୁମେ କ୍ଷୁଧା ଓ ତୃଷ୍ଣାରେ ଅନୁଭବ କରିବେ ନାହିଁ।" "ରଘୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ, ଏହି ଦୁଇ ବିଦ୍ୟା ଗ୍ରହଣ କର, ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ; ଏହି ବିଦ୍ୟା ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଦେଇଥାଏ, ପୃଥିବୀରେ ତୁମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବଢିଯିବ; ଏହି ବିଦ୍ୟା ଉଜ୍ଵଳ ଓ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପୁତ୍ରୀ।