ସେହି ସମୟରେ, ଜଙ୍ଗଲର ଗଛମାନେ ଫୁଲ ଓ ଫଳରୁ ବିହୀନ ହେଇଗଲେ; ପବନ ନଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଲାଲ ଧୂଳି ମেঘର ପରି ଉଡିଯାଇଲା। ଏଠାରେ, ଚଉଁଚଉଁ ଓ କୁଉଁକୁଉଁ ଶବ୍ଦରେ ଚିଁଚିଁ କରି ଚିଉଁପିଲିମାନେ ଚିତ୍କାର କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଲେ; ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି ହେଇ ଉଲ୍କାମାନେ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଲେ। ପୃଥିବୀ, ତାହାର ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଉଦ୍ୟାନ ସହିତ କମ୍ପି ଉଠିଲା; ଏହି ସମୟରେ, ଚତୁର ଖରା ତାଙ୍କର ରଥରୁ ଭୟଙ୍କର ରୋଦନ କରି ଉଠିଲେ। ଖରାଙ୍କ ବାମ ହାତ କମ୍ପି ଉଠିଲା, ତାଙ୍କର କଣ୍ଠ ଅସ୍ଥିର ହେଲା, ଚକୁ ଭରି ଆଉସୁ ଆସିଲା, ସେ ଚାରିପାଖ ଦେଖିଲେ। ତାଙ୍କର କପାଳରେ ବେଦନା ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା, କିନ୍ତୁ ସେ ଭୟରୁ ପଛୁଆ ହେଲେ ନାହିଁ; ଏମିତି ଭୟଙ୍କର ଓ ରୋମାଞ୍ଚକର ଅଶୁଭ ସଙ୍କେତ ଦେଖିଲେ। ତାପରେ, ଖରା ହସି ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏହି ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ବଡ଼ ଅଶୁଭ ସଙ୍କେତମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ମୁଁ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା କରି ନାହିଁ; ମୋ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ମୁଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କିମ୍ବା ଦୁର୍ବଳ ଯେଉଁଠି ହେଉନ୍ତି, ସମାନ ଭାବରେ ଦେଖିବି। ମୋ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଆକାଶରୁ ତାରାମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ଭୁଲାଇ ଦେଇପାରିବି। ମୁଁ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ମୃତ୍ୟୁର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଶକ୍ତିରେ ଗର୍ବିତ ରାଘବ ଓ ତାଙ୍କର ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ଦେଇବି। ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେକୁ ନ ମାରିଲେ, ମୁଁ ପଛୁଆ ହେବି ନାହିଁ; ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କର ପତନ ମୋ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ। ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ତୁମେ ଦେଖୁଛ; ମୁଁ ମିଥ୍ୟା କହୁ ନାହିଁ। କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ମୁଁ ମଦୋନ୍ମତ ଏଇରାବତ ଉପରେ ଚାଲୁଥିବା ଦେବତାମାନେଙ୍କ ରାଜାକୁ ମଧ୍ୟ ମାରିପାରିବି। ଯିଏ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଜ୍ରଧାରୀ, ସେ ମଧ୍ୟ ମୋ ଦ୍ୱାରା ବିନାଶ ହେଇପାରିବେ—ତେବେ ସେଇ ଦୁଇ ମଣିଷର କଥା କଣ? ତାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ରୋଦନ ଶୁଣି, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ବଡ଼ ସେନା ଅପୂର୍ବ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ, ଯଦିଓ ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁର ଫାନ୍ଦରେ ବାନ୍ଧି ରହିଛନ୍ତି; ଏବଂ ବଡ଼ ବଡ଼ ଆତ୍ମାମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ଋଷି, ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କର୍ମ କରୁଥିବା ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, “ଗୋମାନେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ଏହି ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭଲ ହେଉ। ରାଘବ ଯୁଦ୍ଧରେ ପୌଲସ୍ତ୍ୟ, ରାତିରେ ଚଳିଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେକୁ ବିଜୟ କରନ୍ତୁ। ଯେପରି ବିଷ୍ଣୁ ଚକ୍ରଧାରୀ ହୋଇ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସୁରମାନେକୁ ବିନାଶ କରିଥିଲେ, ସେପରି ହେଉ।” ଏଭଳି ଓ ଅନେକ ଭାବରେ, ସେଉଁଠି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଋଷିମାନେ କହିଲେ। ଦେବମାନେ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ଆକାଶୀୟ ରଥରେ ବସି, ଏହି ମୃତ୍ୟୁ ଶକ୍ତି ହରାଇଥିବା ରାକ୍ଷସ ସେନାକୁ ଦେଖିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ତାପରେ ଖରା, ଗରୁଡ଼ ପରି ତୀବ୍ର ଗତିରେ, ତାଙ୍କର ସେନାର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ରଥରେ ଏଗି ଆସିଲେ; ପୃଥୁଗ୍ରୀବ, ଯଜ୍ଞଶତ୍ରୁ, ବିହଙ୍ଗମ, ଦୁର୍ଜୟ, କରବୀରାକ୍ଷ, ପରୁଷ, କାଳକାର୍ମୁକ, ହେମମାଳୀ, ମହାମାଳୀ, ସର୍ପାସ୍ୟ, ରୁଧିରାଶନ—ଏହି ବାରଟି ଶୂରବୀର ଖରାଙ୍କ ଚାରିପାଖ ଏଗିଲେ। ମହାକପାଳ, ସ୍ଥୂଳାକ୍ଷ, ପ୍ରମାଥ, ତ୍ରିଶିରସ—ଏହି ଚାରିଜଣ ଦୂଷଣଙ୍କ ପଛରେ ଏଗିଲେ। ସେହି ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ତୀବ୍ର ଗତିର ରାକ୍ଷସ ସେନା, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ଏବଂ ଶୂର ରାକ୍ଷସମାନେ ଭରିଥିବା, ଦୁଇ ରାଜକୁମାର—ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଏକାଉଁଠି ଆସିଲା, ଯେପରି ଗାଳା ପରି ଗ୍ରହମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ପାଖରେ ଆସନ୍ତି। ଏଠି ଏକ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା; ଏହି ଭାବରେ ଅରଣ୍ୟ କାଣ୍ଡର ଚବିଶ ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ ହେଲା। ଏଠିଏ, ଖରା ଶୂରତାରେ ଭରି ରାମଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଦିଗରେ ଯିବା ପରେ, ରାମ ତାଙ୍କ ଭାଇ ସହିତ ଏହି ଅଶୁଭ ସଙ୍କେତମାନେ ଦେଖିଲେ। ସେମାନେ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଓ ଦୁର୍ଦ୍ଦମ ଅଶୁଭ ଚିହ୍ନମାନେ ଦେଖି, ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଚିନ୍ତିତ ହୋଇ କହିଲେ, “ବଳଶାଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଦେଖ, ଏହି ବଡ଼ ଓ ବିନାଶକର ଅଶୁଭ ସଙ୍କେତମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଇଛି, ଯାହା ରାକ୍ଷସମାନେର ନାଶକୁ ଆଣିବା ପାଇଁ। ଏହି ରକ୍ତ ଧାରାମାନେ, କଠୋର ଚିତ୍କାରରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ବହିଯାଉଛି; ଆକାଶରେ ମେଘମାନେ ଗଧାର ରକ୍ତ ରଙ୍ଗରେ ତିବ୍ର ଓ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ ପଛୁଆ ଫେରିଯାଉଛି। ମୋ ତୀରମାନେ, ଧୂଁଆ ଓ ସୁନାର ଚାମରେ ଭରିଥିବା, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ଅସ୍ଥିର ହେଉଛି, ବିବେକୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ। ଜଙ୍ଗଲର ଚିଉଁପିଲିମାନେ ଅଜଣା ଭାବରେ ଚିତ୍କାର କରୁଛି; ଆଗକୁ ଆମ ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷା ନାହିଁ, ଆମ ଜୀବନ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ସନ୍ଦେହ ଅଛି। ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଏଠି ଏକ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ ହେବ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ମୋ ହାତ ପୁନିପୁନି କମ୍ପି ଉଠୁଛି, ଏହା ଏହି ଯୁଦ୍ଧର ଚିହ୍ନ। କିନ୍ତୁ, ଶୂରବୀର, ଯେତେବେଳେ ଆମେ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବା, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଆମ ବିଜୟ ଓ ଶତ୍ରୁମାନେର ପରାଜୟ ହେବ; କାରଣ, ତୁମର ମୁହଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ନିର୍ମଳ ଦେଖାଉଛି। ଯେଉଁଠି ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ସେମାନଙ୍କର ମୁହଁ ରଙ୍ଗ ହରାଇଯିବା ତାଙ୍କ ଜୀବନର ଶେଷ ଚିହ୍ନ। ରାକ୍ଷସମାନେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିବା ଭୟଙ୍କର ରୋଦନ ଓ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଦେମନମାନେ ତାଙ୍କର ଢୋଲ ପିଟୁଛନ୍ତି। ଯିଏ ଭଲ ଚାହିଁଥିବେ, ସେ ଆଗକୁ ଆସିବା ଘଟଣା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ନେବା ଉଚିତ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ହୋଇ, ସଂଭାବ୍ୟ ବିପଦକୁ ଅନୁମାନ କରି। ତେଣୁ, ତୁମେ ବୈଦେହୀ ସହିତ, ଧନୁ ଓ ବାଣ ନେଇ, ପାହାଡ଼ର ଏକ ଦୃଢ଼ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ଭରିଥିବା ଗୁଫାରେ ଆଶ୍ରୟ ନେବା। ମୁଁ ଏକା ଏମାନେକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବାକୁ ଚାହେଁ; ଏଥିରେ ମୋ ସହ କୌଣସି ତର୍କ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯାଅ, ମୋ ଶିଶୁ, ମୁଁ ଯେପରି କହୁଛି, ଏହାକୁ ବିଳମ୍ବ କରିବା ନାହିଁ। ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଶୂର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏହି ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ମାରିପାରିବ; କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଏହି ରାତିରେ ଚଳିଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେକୁ ଏକା ନିଶ୍ଚିନ୍ତ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିଛି। ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ସୀତା ସହିତ, ଧନୁ ଓ ବାଣ ନେଇ, ଦୃଢ଼ ଗୁଫାକୁ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ।