ଏହି ସମୟରେ, ରାମାୟଣର ଅରଣ୍ୟକାଣ୍ଡର ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ, ଅପୂର୍ବ ଅଶୁଭ ସଙ୍କେତ ଦେଖାଦେଲା। ରାତି ନ ହେଉଥିବା ସତ୍ୱେ ଆକାଶରେ ତାରାମାନେ ଅଗ୍ନିଜ୍ୱାଳା ପୋକା ଭଳି ଚମକୁଥିଲେ, ତଳେ ଝିଅ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ଲୁଚିଯିବା ଫଳରେ ପଦ୍ମ ମନ୍ଦାର ଶୁଷ୍କ ଓ ମୁଝିଯାଇଥିଲା। ସେଇ ସମୟରେ, ଗଛମାନେ ଫୁଲ ଓ ଫଳ ହୀନ ହୋଇଗଲା, ପବନ ନ ଚାଲିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଲାଲ ଧୂଳି ମেঘ ଭଳି ଉଡୁଥିଲା। ଏଠିରେ, ଛୋଟ ଚିଡ଼ିମାନେ ‘ଚିଚି’ ଓ ‘କୁଚି’ ଧ୍ୱନି କରି କ୍ରନ୍ଦନ କରୁଥିଲେ; ଭୟଙ୍କର ଉଲ୍କାପାତ ହେଉଥିଲା, ଯାହା ଭୂମିରେ ପଡି ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲା। ପୃଥିବୀ, ତାହାର ପାହାଡ଼, ଅରଣ୍ୟ ଓ ଉଦ୍ୟାନ ସହିତ କମ୍ପିଉଠିଲା, ଯେତିବେଳେ ଖରା ତାଙ୍କର ରଥରୁ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କଲେ। ଏହି ମହାଘୋର ସଙ୍କେତ ଦେଖି, ଖରାଙ୍କର ବାମ ହାତ କମ୍ପିଉଠିଲା, କଣ୍ଠ ଅଟକିଗଲା, ଚକ୍ଷୁ ଜଳେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯିବା ସତ୍ୱେ ସେ ଚାରିପାଖ ଦେଖିଲେ। ମାଥାରେ ବେଦନା ହେଲା, କିନ୍ତୁ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଅପଶକୁନ ଦେଖି ସେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ ପଛକୁ ଫେରିଲେ ନାହିଁ। ତାପରେ ଖରା ହସି ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏହି ମହାଭୟଙ୍କର ଅପଶକୁନ ଦେଖାଦେଉଛି। କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଏହାକୁ ଭୟ କରେ ନାହିଁ; ମୋର ପ୍ରଭାବରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଦୁର୍ବଳ ସମାନ। ମୁଁ ତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଆକାଶର ତାରାକୁ ମଧ୍ୟ ଆଣିପଡ଼ାଇପାରିବି। ଏବେ ରାଘବ ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଗର୍ବିତ, ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ମୃତ୍ୟୁ ଆଣିଦେବି। ମୁଁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିନଥିଲେ, ମୁଁ ପଛକୁ ଫେରିବି ନାହିଁ। ଏହି କଥା ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଗରେ ପ୍ରମାଣିତ। ମୁଁ ମିଥ୍ୟା କହେ ନାହିଁ। ଯଦି ମୁଁ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେଉଛି, ଏଇରାବତରେ ଚଡ଼ିଥିବା ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ହତ୍ୟା କରିପାରିବି। ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ବିଧ୍ଵଂସ କରିପାରିବି, ତେବେ ଏହି ଦୁଇ ମାନବ କ’ଣ?" ଏପରି ଗର୍ଜନ ଶୁଣି ରାକ୍ଷସ ଅନୁଚରମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ପାଶରେ ବନ୍ଧାହେବା ସତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ ଅପୂର୍ବ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ। ମହାତ୍ମାମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ସେଇ ସମୟରେ ଋଷି, ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାମଙ୍କ ବିଷୟରେ କଥା ହେବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, “ଗାଈ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ କଳ୍ୟାଣ ହେଉ। ରାଘବ ଯୁଦ୍ଧରେ ପୌଳସ୍ତ୍ୟ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଜୟ କରୁନ୍ତୁ। ଯେପରି ଚକ୍ରଧାରୀ ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରଧାନ ଦାନବମାନେ କୁ ନଶ୍ଟ କରିଥିଲେ, ସେପରି ହେଉ।” ଏପରି ଅନେକ ଉପାୟରେ ମହାମୁନିମାନେ ମନ୍ତ୍ରଣା କଲେ। ଦେବମାନେ ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ବିମାନରେ ବସି, ମୃତ୍ୟୁନିଶ୍ଚିତ ରାକ୍ଷସ ସେନାକୁ ଦେଖିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ଦେଖୁଥିଲେ। ଏହିପରି, ଖରା ଉଲ୍କାପାତ ଭଳି ତୀବ୍ର ଗତିରେ ତାଙ୍କର ରଥରେ ସେନାର ଆଗରେ ନିଷ୍କ୍ରମଣ କଲେ। ପୃଥୁଗ୍ରୀବ, ଯଜ୍ଞଶତ୍ରୁ, ବିହଂଗମ, ଦୁର୍ଜୟ, କରବୀରାକ୍ଷ, ପରୁଷ, କାଳକାର୍ମୁକ, ହେମମାଳୀ, ମହାମାଳୀ, ସର୍ପାସ୍ୟ, ରୁଧିରାଶନ—ଏହି ଦ୍ୱାଦଶ ଶୂରବୀର ଖରାଙ୍କ ଚାରିପାଖେ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ। ମହାକପାଳ, ସ୍ଥୂଳାକ୍ଷ, ପ୍ରମାଥ, ତ୍ରିଶିରା—ଏହି ଚାରିଜଣ ଦୂଷଣଙ୍କ ପଛରେ ଥିଲେ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଓ ଦ୍ରୁତ ରାକ୍ଷସ ସେନା ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଗ୍ରହମାଳା ଘେରିଥିବା ପରି ଦୁଇ ରାଜକୁମାର ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସିପଡ଼ିଲେ। ଏହିପରି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଖରା ଶକ୍ତିରେ ଅଦ୍ଭୁତ, ଅଶ୍ରମ ଦିଗରେ ଚାଲିଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ ରାମ ତାଙ୍କ ଭାଇ ସହ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଅପଶକୁନ ଦେଖିଲେ। ଏହା ଦେଖି ରାମ ଚିନ୍ତିତ ହୋଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ବଳଶାଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଦେଖ, ଏହି ଭୟଙ୍କର ଓ ନାଶକ ଅପଶକୁନ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ନାଶ ନିମିତ୍ତ। ରକ୍ତ ଝରଣା ଉପରେ ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି ସହ ବହୁଛି, ଆକାଶରେ ମେଘ ବାନ୍ଦର ରକ୍ତ ଭଳି ରଂଗ ଧରି ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଉଛି। ମୋ ବାଣମାନେ ଧୂଆଁ ଓ ସୁନା ତଳ ଧରି କ୍ରିୟାଶୀଳ ହୋଇଯାଉଛି, ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଅତି ଉତ୍ସୁକ। ଅରଣ୍ୟପ୍ରବାସୀ ପକ୍ଷୀମାନେ ଅଜଣା ଧ୍ୱନି କରୁଛନ୍ତି; ଆମ ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷା ନାହିଁ, ଆମ ଜୀବନ ନେଇ ସନ୍ଦେହ ଅଛି। ନିଶ୍ଚୟ ଏଠାରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେବ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ମୋର ବାହୁ ପୁନିପୁନି କମ୍ପିଉଠିଛି, ଏହା ଏହାର ଆଗମନ ସୂଚନା ଦେଉଛି। କିନ୍ତୁ ଏ ଶୂରବୀର, ଯେତେବେଳେ ଆମେ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ଯିବା, ଜୟ ଆମ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚିତ, ଶତ୍ରୁମାନେ ପରାଜିତ ହେବେ, କାରଣ ତୁମ ମୁହଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ। ଯେଉଁଠାରେ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କର ମୁହଁର ରଂଗ ହରାଇଦିଏ, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କର ଆୟୁ ଶେଷ ହେବାର ସୂଚନା ମିଳେ। ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ ଓ ତାଙ୍କର ଢୋଳ ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଯାଉଛି। ଯିଏ ଭଲ ଚାହେ, ସେ ଆଗକୁ ଘଟିବା ଘଟଣା ପାଇଁ ପୂର୍ବପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବା ଉଚିତ। ତେଣୁ, ତୁମେ ବାଣ-ଧନୁଷ ସହିତ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ନେଇ, ଗଛ ଘେରା ବନ୍ଧୁ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ପାହାଡ଼ ଗୁହାରେ ଯାଅ। ମୁଁ ଏକା ଏମାନେ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଚାହେଁ; ଏ ବିଷୟରେ ମୋ ସହ ତର୍କ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ। ମୋ ଆଦେଶାନୁସାରେ ଯାଅ, ବିଳମ୍ବ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ତୁମେ ଶୂର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏମାନେକୁ ହତ୍ୟା କରିପାରିବ; କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଏହି ନିଶାଚରମାନେକୁ ନଶ୍ଟ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।” ଏପରି ରାମଙ୍କ ଆଦେଶ ପାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ସୀତାଙ୍କୁ ସହ ଧନୁଷ ବାଣ ନେଇ ଗୁହାରେ ଶରଣ ନେଲେ। ତାଙ୍କ ଗୁହା ପ୍ରବେଶ ପରେ, ରାମ କହିଲେ, “ଏବେ ସେମାନେ ଆସୁନ୍ତୁ!” ବୋଲି ଆପଣଙ୍କର କବଚ ଧାରଣ କଲେ। ଏହି ଅଗ୍ନି ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ କବଚ ପିନ୍ଧି ଅନ୍ଧାରରେ ରାମ ମହାଅଗ୍ନି ଭଳି ଦେଖାଉଥିଲେ। ବଡ଼ ବାଣ ଧରି, ଧନୁଷ ଉଠାଇ, ଶୂରବୀର ରାମ ତାଳ ତଣ୍ଡି କରି ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଉନ୍ମୁକ୍ତ କରି ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।