ଦଣ୍ଡକା ଅରଣ୍ୟର ଭୟାନକ ଗଭୀରତାକୁ ଦୁଇଜଣ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଚିରଉଠା ଓ କୃଷ୍ଣମୃଗଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା ପୁରୁଷ ଏକ ନାରୀଙ୍କ ସହିତ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ। ଏହା ଦେଖି ଦୈତ୍ୟ ଖରାଙ୍କ ଭଉଣୀ ଶୂର୍ପଣଖା ତାଙ୍କ ଭାଇଁ ଖରାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲା। ସେ ଖରାଙ୍କୁ କହିଲା, “ତୁମେ ସେଉଁଠି ଯାଅ, ସେ ଦୁଇଜଣ ଭାଇଁ ଓ ସେ ଦୁଷ୍ଟା ନାରୀକୁ ହତ୍ୟା କର; ତାପରେ ମୁଁ ତାଙ୍କର ରକ୍ତ ପାନ କରିବି।” ଶୂର୍ପଣଖାଙ୍କ ଏହି ଇଚ୍ଛାକୁ ଶୀଘ୍ର ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଖରା ତାଙ୍କ ଦୈତ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ—“ଯାଅ, ତୁମେ ତୁମ ବଳ ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ଦଳନ କର।” ଖରା କହିଲେ, “ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ସେ ଦୁଇଜଣ ଭାଇଁକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ୍ୟା କରିବ, ମୋ ଭଉଣୀ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ତାଙ୍କର ରକ୍ତ ପାନ କରିବ।” ଏଭଳି ଆଦେଶ ମିଳିବା ସହିତ, ଚଉଦ ଦୈତ୍ୟ ଶୂର୍ପଣଖାଙ୍କ ସହିତ ବଳକୋଳାହଳରେ, ପବନେ ପରି ଦୃତ ଗତିରେ, ରାମଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇପହଞ୍ଚିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଶୂର୍ପଣଖା ରାଘବଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚି, ସିତା ସହ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ବିଷୟରେ ସେଇଁ ଦୈତ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ସୂଚନା ଦେଲା। ସେମାନେ ଦେଖିଲେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ ତାଳପତ୍ର ଦେଉଳରେ ବସିଛନ୍ତି, ପାଖରେ ସିତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ଦୈତ୍ୟମାନେ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଶ୍ରୀରାମ ତାଙ୍କ ଭାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ସୌମିତ୍ରି, ଏଠାରେ ଥିଲେ, ସିତାଙ୍କ ସମ୍ମିପରେ ରୁହ; ମୁଁ ଏହି ପଥରେ ଆସୁଥିବା ଦୈତ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିଦେବି।” ରାମଙ୍କ ଆଦେଶ ଶୁଣି ଲକ୍ଷ୍ମଣ ବିନୟରେ “ଯଥା ଆଜ୍ଞା” କହିଲେ। ନ୍ୟାୟପରାୟଣ ରାମ ତାଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମଣିଯୁକ୍ତ ଧନୁଷ ଧରି, ଦୈତ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି କହିଲେ, “ଆମେ ଦଶରଥଙ୍କ ପୁଅ, ଦୁଇ ଭାଇଁ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ; ଆମେ ସିତାଙ୍କ ସହିତ ଦଣ୍ଡକା ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛୁ। ଫଳ ମୂଳ ଭୋଜନ କରୁଛୁ, ନିୟମ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟ ପାଳନ କରୁଛୁ, ଏଉଁ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ କାହିଁକି ଆମକୁ ବିପଦ୍ ଦେଉଛ? ମୁଁ ଧନୁଷ ବାଣ ନେଇ, ଋଷିମାନେଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ତୁମେ ଦୁଷ୍ଟ ଦୈତ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ନିବୃତ୍ତ କରିବାକୁ ଆସିଛି। ଏଠାରେ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ରୁହ; ଯଦି ପ୍ରାଣ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ଏଠାରୁ ଚାଲିଯାଅ, ରାତ୍ରିଚର ଦୈତ୍ୟମାନେ।” ରାମଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଚଉଦ ଦୈତ୍ୟ, ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନନକୁ ଅଭ୍ୟସ୍ତ, ଶସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ, ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ସେମାନେ ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ, ରାମଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଚାହି, ଉପହାସ ମିଶ୍ରିତ କଠୋର କଥା କହିଲେ, “ତୁମେ ଆମ୍ଭ ମାଲିକ ଖରାଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଉତ୍ପ୍ରେରଣ କରିଛ; ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମେ ତୁମକୁ ହତ୍ୟା କରିବା। ତୁମେ ଏକା ଥିବା ସ୍ଥିତିରେ ଆମ୍ଭ ଅନେକଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କେମିତି ଦଢ଼ ହେବ? ଏହି ଗଦା, ଶୂଳ, ଦୂର୍ଗ୍ରୀବ ଆଦି ଶସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆମେ ତୁମ ପ୍ରାଣ, ଶକ୍ତି ଓ ଧନୁଷ ନଷ୍ଟ କରିଦେବା।” ଏହିପରି କହି, ଚଉଦ ଦୈତ୍ୟ କ୍ରୋଧରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ଶସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ, ସିଧା ରାମଙ୍କ ଉପରେ ଧାଉଥିଲେ। ସେମାନେ ତାଙ୍କ ଶୂଳ ରାଘବଙ୍କ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ, କିନ୍ତୁ ଅଜୟ ରାମ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମଣିଯୁକ୍ତ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ। ଏବେ ସେ ଦୃଢ଼ କ୍ରୋଧରେ, ସୂର୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ନାରାଚ ବାଣ ଧରି, ଚଉଦ ଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶିଳାମୁଣ୍ଡ ବାଣ ତାଣି, ଦୈତ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କଲେ। ଏହି ବାଣ ଲାଗି, ସେମାନେ ପାହାଡ଼ ଗୁହାରୁ ଗଡ଼ି ପଡ଼ୁଥିବା ସର୍ପ ପରି ଭୂମିରେ ଚିତ୍ ପଡ଼ିଲେ, ତାଙ୍କ ହୃଦୟ ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ମୂଳ କଟା ଗଛ ପରି ଶରୀର ଭୂମିରେ ଅପଚେଷ୍ଟ ହେଲା। ସେମାନେ ରକ୍ତରେ ଭିଜି, ବିକୃତ ଓ ନିର୍ଜୀବ ହୋଇ ଭୂମିରେ ଶୟାନ ହେଲେ। ଏହା ଦେଖି, ଶୂର୍ପଣଖା ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଜ୍ୱଳିଉଠିଲା। ସେ ରକ୍ତ ଶୁଷ୍କ ଶରୀର ନେଇ, ଖରାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲା, ଦୁଃଖରେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ ପୁଣି ପଡ଼ିଲା, ମାନେ ରସ ହରାଇଥିବା ଲତା ପରି। ଦୁଃଖରେ ଅତିବେଗରେ, ଭଉଣୀ ଖରାଙ୍କ ପାଖରେ ବଡ଼ ଚିତ୍କାର କରି, କ୍ଷୀଣ କଣ୍ଠ ଓ ଶୁଷ୍କ ମୁହଁରେ ଅଶ୍ରୁ ଝରାଇଲା। ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୈତ୍ୟମାନେଙ୍କ ନିପାତ ଦେଖି, ଶୂର୍ପଣଖା ପଳାଇ ଖରାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଘଟଣା, ଦୈତ୍ୟମାନେଙ୍କ ନିଶ୍ଚିହ୍ନ୍ନ ଓ ରକ୍ତପାତ ବିଷୟରେ କହିଦେଲା। ଏବେ ଖରା ଦେଖିଲେ ଶୂର୍ପଣଖା ପଡ଼ିଛି, ସେ କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କଥାରେ ପଚାରିଲେ, “ମୁଁ ତୋର ପାଇଁ ସେମାନେ ଦୈତ୍ୟମାନେ ପଠାଇଥିଲି, ତୁ ଏବେ କାହିଁକି କାନ୍ଦୁଛୁ? ସେମାନେ ସଦା ମୋ ପ୍ରତି ଭକ୍ତ, ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ମୋ ଆଦେଶ ଅବହେଳା କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହି ଦୁଃଖର କାରଣ କ’ଣ? କାହିଁକି ତୁ ମୋ ଥିବାବେଳେ ଅନାଥ ପରି କାନ୍ଦୁଛ? ଉଠ, ଦୁର୍ବଳତା ଛାଡ଼।” ଏପରି ଭାଇଁ ଖରାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଶୂର୍ପଣଖା ଅଶ୍ରୁ ପୁଞ୍ଜ ମୁଛି, ତାଙ୍କୁ କହିଲା, “ମୁଁ ଏଉଁ ଅବସ୍ଥାରେ ତୁମ ନିକଟକୁ ଆସିଛି—କାନ, ନାକ କଟା, ରକ୍ତରେ ଭିଜିଛି; ତୁମେ ମୋତେ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲ। ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ଚଉଦ ଦୈତ୍ୟ ଶୂରବୀରଙ୍କୁ ଶସ୍ତ୍ର ଦେଇ, ଭୟଙ୍କର ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ହତ୍ୟା ପାଇଁ ପଠାଇଥିଲ। କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ସବୁଠି କ୍ରୋଧରେ ଓ ଶସ୍ତ୍ର ହାତରେ ନେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାମଙ୍କ ବାଣରେ ବିଧ୍ୱଂସ ହୋଇଗଲେ।