ଶୂର୍ପଣଖାଙ୍କ ଶ୍ରବଣ ଓ ନାକ କଟିଯିବା ପରେ, ସେ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସୀ ବିକୃତ କଣ୍ଠରେ ଚିତ୍କାର କରିବା ଲାଗିଲେ ଓ ଯେମିତି ଆସିଥିଲେ, ସେହି ପଥରେ ପୁନି ଜଙ୍ଗଲକୁ ଦୌଡ଼ି ପଳାଇଗଲେ। ରକ୍ତରେ ଲିପ୍ତ, ଅତି ଭୟାନକ ଓ ବିକୃତ ଦୃଶ୍ୟ ହେବା ସହିତ, ଶୂର୍ପଣଖା ବର୍ଷାକାଳର ମେଘମାଳା ପରି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଚିତ୍କାର କରିଲେ। ରକ୍ତ ଝରୁଥିବା, ଦେଖିବାକୁ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଦୁଃଖରେ ନିମଗ୍ନ, ଶୂର୍ପଣଖା ତାଙ୍କ ହାତ ଧରି ଚିତ୍କାର କରି କୁହୁଡ଼ିଆ ଜଙ୍ଗଲ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତା’ପରେ, ବିକୃତ ଦେହ ଓ ରକ୍ତରେ ଲିପ୍ତ ହୋଇ, ଶୂର୍ପଣଖା ତାଙ୍କ ଭାଇ ଖରାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇପହଞ୍ଚିଲେ। ଖରା, ଯିଏ ଜନସ୍ଥାନରେ ଅନେକ ରାକ୍ଷସମାନେ ଉପରେ ଘିରିଥିଲେ ଓ ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିର ଅଧିକାରୀ, ତାଙ୍କ ନିକଟେ ଶୂର୍ପଣଖା ବିଦ୍ୟୁତପାତ ପରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ସେଠାରେ, ରକ୍ତରେ ଲିପ୍ତ ଓ ଦେହ ବିକୃତ ହୋଇ, ଭୟ, ମୋହ ଓ ବେହୋଶରେ ଆବୃତ୍ତ, ଶୂର୍ପଣଖା ତାଙ୍କ ଭାଇ ଖରାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଘଟଣା କହିଲେ—ରାମ, ତାଙ୍କ ଭାବି ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଆଗମନ ଏବଂ ତାଙ୍କ ନିଜର ବିକୃତି ବିଷୟରେ। ଏହିପରେ ମହାର୍ଷି ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ଶ୍ରୀମଦ୍ ରାମାୟଣ ଅରଣ୍ୟକାଣ୍ଡର ଉଣଏଂଶତମ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ତାଙ୍କ ଭଉଣୀଙ୍କୁ ଏଭଳି ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖି, ଖରା ରାକ୍ଷସ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ଉଠ, ତୁମ ଭୟ ଓ ମୋହ ଛାଡ଼, କ୍ଷୁଦ୍ର ଭାବ ଦୂର କରି ସ୍ପଷ୍ଟ କହ, କିଏ ତୁମକୁ ଏଭଳି ବିକୃତ କଲା?" ସେ ପଚାରିଲେ, "କିଏ ଏଭଳି ମୃତ୍ୟୁ ସର୍ପକୁ ଅବହେଳାରେ ଛୁଇଁଛି? କିଏ ମୃତ୍ୟୁର ଫାନ୍ଦ ଗଳାରେ ପିନ୍ଧି, ମୂଢ଼ତାରେ ତାହା ଅନୁଭବ କରୁନାହିଁ, ଏବଂ ତୁମ ସହିତ ଏଇ ଦିନ ପ୍ରମାଦରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଷ ପିଇଛି?" ଖରା ଏହିପରି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ତୁମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବୀର, ଯେଉଁଠି ଚାହଁ କ୍ଷଣେ ପହଞ୍ଚିପାର, ଯେଉଁ ରୂପ ଧାରଣ କରିପାର, ତୁମକୁ କିଏ ଏଭଳି ଅବସ୍ଥାକୁ ନେଇଲା? କିଏ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ କିମ୍ବା ମହାମୁନି ଏଭଳି ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରିପାରିବେ?" ଖରା ଆଉ କହିଲେ, "ମୁଁ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ଏମିତି କାହାକୁ ବି ଦେଖେନାହିଁ ଯିଏ ମୋତେ କ୍ଷତି କରିପାରିବ—ଏହି ଅମର ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି, ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି। ଆଜି ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ମୋର ବାଣରେ ମାରିଦେବି, ଯେପରି ହଂସ ଦୁଧ ଓ ପାଣି ଅଲଗା କରେ। ଯାହାର ରକ୍ତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋର ବାଣ ଦ୍ୱାରା ତିବ୍ର ଭାବରେ ଝରିବ, ଭୂମି ତାହା ପିଇବାକୁ ଆଗ୍ରହ କରିବ। ଯାହାର ଶରୀର ବାଣରେ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ ହେବ, ଗୃଧ୍ରମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ତାହାର ମାଂସ ଖାଇବେ। ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ କେହି ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୁଷ୍ଟକୁ ମୋରୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବେନାହିଁ।" ଏହିପରି କହି, ଖରା ତାଙ୍କ ଭଉଣୀଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ, "ତୁମେ ଦୀରେ-ଦୀରେ ସ୍ଥିର ହେବା ପରେ, କିପରି ତୁମେ ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅପମାନିତ ହେଲ, ଏହା ମୋତେ କହ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଖରାଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଦେଖି ଶୂର୍ପଣଖା ଅଶ୍ରୁଭରା ଚୋଖରେ କହିଲେ—"ଦୁଇଜଣ ଯୁବକ, ଅତି ଶୋଭାମୟ, ସୁନ୍ଦର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ମହାପଦ୍ମ ନୟନ, ଚୀର ବସ୍ତ୍ର ଓ କୃଷ୍ଣମୃଗଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା—ଏମାନେ ଫଳମୂଳ ଭୋଜନ କରୁଥିବା, ନିୟମିତ, ତପସ୍ବୀ, ନିର୍ମଳ ଚରିତ୍ର ଓ ନିଷ୍ଠାବାନ, ଏହେଁ ଦଶରଥଙ୍କ ପୁଅ, ଭାଇ ଦୁଇଜଣ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ। ଏମାନେ ଗନ୍ଧର୍ବରାଜ ପରି ଦେଖାଯାଆନ୍ତି, ରାଜଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ଦେବତା କି ଦାନବ କହିପାରିବିନି। ସେଠି ମୁଁ ଏକ ଅତି ସୁନ୍ଦର, ସମସ୍ତ ଆଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, କମର ସୁସ୍ଲିମ୍ ଯୁବତୀକୁ ଦେଖିଲି, ଯିଏ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦାନା ହୋଇ ଦଢ଼ିଆ ଥିଲେ। ସେ ଯୁବତୀକୁ ନେଇ ଏହି ଭାଇ ଦୁଇଜଣ ମୋତେ ଏଭଳି ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାକୁ ନେଇଆସିଛନ୍ତି, ମୁଁ ଅନାଥ ଓ ଦୁଃଖିନୀ ହୋଇପଡ଼ିଛି।" "ମୋର ପ୍ରଥମ ଇଚ୍ଛା—ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ ଏହି ଦୁଇଁଜଣଙ୍କ ରକ୍ତ ମୋତେ ପିଇବାକୁ ଦିଅ।" ଏଭଳି ଶୂର୍ପଣଖା କହି ଥିବା ବେଳେ, ଖରା ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଚୌଦହ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ଆଦେଶ କଲେ। ସେ କହିଲେ, "ଦୁଇଜଣ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଚୀର ବସ୍ତ୍ର ଓ କୃଷ୍ଣମୃଗଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା ପୁରୁଷ, ଏକ ଯୁବତୀ ସହିତ ଭୟଙ୍କର ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଦୁଇଁଜଣ ଓ ସେହି ଦୁଷ୍ଟା ଯୁବତୀକୁ ମାରି ଫେରିଆସ; ଏହି ଭଉଣୀ ତାଙ୍କ ରକ୍ତ ପିଇବ। ଏହି ମୋର ଭଉଣୀର ଇଚ୍ଛା, ଏହା ଶୀଘ୍ର ସାଧନ କର; ତୁମେ ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ତାଙ୍କୁ ଦଳନ କର। ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହି ଦୁଇଭାଇଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ, ଏହି ମୋର ଭଉଣୀ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କ ରକ୍ତ ପିଇବ।" ଏହିପରି ଆଦେଶ ପାଇ, ସେ ଚୌଦହ ରାକ୍ଷସ ଶୂର୍ପଣଖାଙ୍କ ସହିତ ବାୟୁରେ ଚାଲିଥିବା ମେଘପରି ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇଲେ। ଏଠି ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ ଅରଣ୍ୟକାଣ୍ଡର ବିଶତମ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ପରେ, ଭୟଙ୍କର ଶୂର୍ପଣଖା ରାଘବଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚି, ରାକ୍ଷସମାନେଠାରେ ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ସୀତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଲେ। ସେମାନେ ଦେଖିଲେ—ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ ଛାପରା ମଧ୍ୟରେ ବସିଛନ୍ତି, ସୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତାଙ୍କ ସେବାରେ ଅଛନ୍ତି। ଶୂର୍ପଣଖା ଏବଂ ରାକ୍ଷସମାନେ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଶ୍ରୀରାମ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ—"ସୌମିତ୍ରି, ଏକ କ୍ଷଣ ସୀତାଙ୍କ ପାଖରେ ରୁହ; ମୁଁ ଏଠାରେ ଆସିଥିବା ଏହି ଦୁଷ୍ଟମାନେକୁ ନଶ୍ଟ କରିଦେବି।" ଏହି ଆଦେଶ ଶୁଣି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ କଥାକୁ ମାନିଲେ—"ଯଥାସ୍ତୁ।" ଏବେ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଘବ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଆଳଙ୍କାରିତ ବଡ଼ ଧନୁଷ ନେଇ ତାହାକୁ ତଣି, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ—"ଆମେ ଦଶରଥଙ୍କ ପୁଅ, ଭାଇ ଦୁଇଜଣ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ସୀତା ସହିତ ଦୁର୍ଗମ ଦଣ୍ଡକ ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛୁ। ଫଳମୂଳ ଭୋଜନ କରୁଛୁ, ନିୟମିତ, ତପସ୍ବୀ ଓ ନିଷ୍ଠାବାନ୍; ତେବେ ତୁମେ କାହିଁକି ଆମକୁ କ୍ଷତି କରୁଛ?