ସାଉମିତ୍ରି, କୁଠିନ ଏବଂ ନିଚ ଜନଙ୍କ ସହିତ କଦାପି ମଜା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ମୃଦୁ ହୃଦୟ ଭାଇ, ଯେକୌଣସି ଉପାୟରେ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ଦାୟିତ୍ୱ ତୁମର। ଏହି କଥା କହି, ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ନିଜ ଦୁଃଖ ଦେଖାଇ ଦେଉଛନ୍ତି—ଏହି ଭୟଙ୍କର, ଅସୁନ୍ଦର, କ୍ରୂର ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସୀଙ୍କୁ ତୁମେ ଶାସନ ଦିଅ। ଏହିପରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ରାମଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ, କ୍ରୋଧରେ ଭରି ତାଙ୍କର ତଳୱାର ଉଠାଇ ଶୂର୍ପଣଖାଙ୍କ ନାକ ଏବଂ କାନ କାଟିଦେଲେ। ନାକ ଓ କାନ କଟାଯିବା ପରେ, ଏହି ଦୁର୍ଦାନ୍ତ ଶୂର୍ପଣଖା ବିକୃତ ସ୍ୱରରେ ଚିତ୍କାର କରି ଜଙ୍ଗଳ ଦିଗରେ ପଳାଇଗଲେ। ରକ୍ତରେ ଲିପ୍ତ, ଦେଖିବାକୁ ଭୟଙ୍କର ଏହି ରାକ୍ଷସୀ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ, ବର୍ଷା ମେଘର ଦ୍ୱନି ପରି। ଶରୀରରୁ ରକ୍ତ ବହୁଥିବା, ଦେଖିବାକୁ ଭୟାନକ, ହାତ ଧରି ଚିତ୍କାର କରୁଥିବା ଶୂର୍ପଣଖା ଏକ ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ବିକୃତ ଦେହ ନେଇ, ଶୂର୍ପଣଖା ଜନସ୍ଥାନରେ ତାଙ୍କର ଭାଇ ଖରାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଭିତରେ ବସିଥିବା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଆକାଶରୁ ପଡ଼ିଥିବା ତଡ଼ିତ ପରି ଭୂମିରେ ଚିହ୍ନ ଦେଲେ। ଖରା ତାଙ୍କର ଭଉଣୀଙ୍କୁ ଏଭଳି ଦେଖି, ରକ୍ତରେ ଲିପ୍ତ ଏବଂ ବିକୃତ ଦେହରେ, ଭୟ, ମୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଅଚେତନତାରେ ଭାରି, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ନ କଲେ—“ଉଠ, ତୁମ ଭୟ ଏବଂ ଭ୍ରମ ଛାଡ଼; କେଉଁଠିକି ଏଭଳି ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା କରିଛି ସ୍ପଷ୍ଟ କହ। କେଉଁଠିକି ମୃତ୍ୟୁ ସର୍ପକୁ ଉଠାଇ ଖେଳ କରିଛି? କେଉଁଠିକି ମୃତ୍ୟୁର ଫାନ୍ଦ ଗଳାରେ ପଡ଼ିଛି, ତଥାପି ଅଜ୍ଞାନରେ ତୁମେ ଏହି ଦିନ ମୋତେ ମୃତ୍ୟୁବିଷ ପାନ କରିଛ? ତୁମେ ଶକ୍ତି, ପ୍ରଭାବ ଏବଂ ରୂପ ବଦଳାଇବାର ଶକ୍ତି ଥିଲେ, କିଏ ତୁମକୁ ଏହି ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାରେ ଆଣିଛି? ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଭୂତ, ମହାର୍ଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ଏପରି ଶକ୍ତି ରଖିଛି?” “ମୁଁ ଦେଖୁନି—ଦେବତା, ଇନ୍ଦ୍ର, ଅମରମାନେ ମଧ୍ୟ, କିଏ ମୋତେ କ୍ଷତି କରିପାରିବ? ଆଜି ମୁଁ ତାଙ୍କର ଜୀବନ ନେଇଦେବି, ହଂସ ପାନିରୁ ଦୁଧ ଖାଇଥିବା ପରି। ମୋର ତୀରରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କର ରକ୍ତ ଫେନା ହେବା, ଭୂମି ତାହା ପିଇବାକୁ ଚାହିବ। ତାଙ୍କର ଦେହକୁ ମୁଁ ବିଧ୍ୱସ୍ତ କରିଦେଲେ, ଗୃଧ୍ରମାନେ ତାଙ୍କର ମାଂସ ଖାଇବେ। ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଭୂତ, ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ମୋ ହାତରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରିବେନି। ଏବେ ତୁମେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅବସ୍ଥାରୁ ମୁକ୍ତ ହେଇ ସ୍ପଷ୍ଟ କହ, କିଏ ତୁମକୁ ଏପରି ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା କରିଛି?” ଖରାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଶୂର୍ପଣଖା ଅଶ୍ରୁ ଭରି ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ଦଶରଥଙ୍କ ସନ୍ତାନ, ଦୁଇ ଯୁବକ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବଡ଼ ଲୋଟସ ଦୃଷ୍ଟି, ବାର୍କ ଓ କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମ ପିନ୍ଧି, ଫଳ ଓ ମୂଳ ଭୋଜନ କରି, ନିଜରେ ନିୟମିତ, ତପସ୍ୱୀ, ପତିବ୍ରତ; ସେମାନେ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ। ସେମାନେ ଦେବ କି ଦାନବ, ମୁଁ ଜାଣିପାରିନି; ଗନ୍ଧର୍ବ ରାଜା ପରି ଦେଖିବାକୁ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଯୁବତୀ, ସୁନ୍ଦର, ମୁଣ୍ଡ ଭରି ଅଳଙ୍କାର, କମର ସ୍ଲିମ୍, ଦଣ୍ଡକ ଜଙ୍ଗଳରେ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଏପରି ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାରେ ପହଞ୍ଚିଛି—ମୁଁ ଏକ ଦୁଃଖୀ, ଅସହାୟ। ମୋର ଏକ ଅଭିଲାଷ—ତୁମେ ତାଙ୍କର ରକ୍ତ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋତେ ପିଇବାକୁ ଦିଅ।” ଏପରି କହିବା ସମୟରେ, ଖରା କ୍ରୋଧରେ ତେର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ—“ଦୁଇ ଯୁବକ, ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ବାର୍କ ଓ କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମ ପିନ୍ଧି, ଏକ ଯୁବତୀ ସହିତ ଦଣ୍ଡକ ଜଙ୍ଗଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଯୁବତୀକୁ ମାରି, ଫେରି ଆସ; ଏହି ଭଉଣୀ ମୋ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ରକ୍ତ ପିଇବେ। ଏହି ମୋ ଭଉଣୀଙ୍କ ଇଚ୍ଛା, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କର; ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ସେମାନେ ଉପରେ ଅତିକ୍ରମ କର। ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଇ ଭାଇକୁ ମାରିଦିଅ, ଏହି ଭଉଣୀ ଆନନ୍ଦ ଓ ଖୁସିରେ ତାଙ୍କର ରକ୍ତ ପିଇବ।” ଏହିପରେ, ତେର ରାକ୍ଷସମାନେ ଶୂର୍ପଣଖା ସହିତ ରାମଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ପାଇଁ ଯାଇଲେ, ବାୟୁରେ ଚାଲିଥିବା ମେଘ ପରି। ଶୂର୍ପଣଖା ରାଘବଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ପହଞ୍ଚି, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଦୁଇ ଭାଇ ଓ ସୀତା ବିଷୟରେ ଖବର ଦେଲେ। ରାକ୍ଷସମାନେ ଦେଖିଲେ—ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ ଏକ ପତ୍ର କୁଟିରରେ ବସିଛନ୍ତି, ସୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତାଙ୍କ ସହିତ। ଏହି ଆଗମନ ଦେଖି, ରାଘବ ତାଙ୍କର ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ—“ସାଉମିତ୍ରି, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କର; ସୀତାଙ୍କ ପାଖରେ ରୁହ; ଏହିପଥରେ ଆସିଥିବା ଦୁଷ୍ଟମାନେକୁ ମୁଁ ସମାପ୍ତ କରିଦେବି।” ରାମଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଶୁଣି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ନମ୍ରତାରେ କହିଲେ—“ଯଥାସ୍ଥିତ।