ରାମ, ସୀତା ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଜଙ୍ଗଲରେ ବସିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ, ଏକ ଅତି ମଧୁର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲା। ସୀତା ଅତି ସୁକୁମାର ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ କଷ୍ଟରେ କେବେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇନାହିଁ। ପତି ପ୍ରତି ଭଲପାଇବାରେ ଉନ୍ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସେ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଜଙ୍ଗଲକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ମୁନି ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଯେପରିକି ସୀତା ଏଠାରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଆନନ୍ଦ ପାଉ। ପତିଙ୍କ ପାଇଁ ଏପରି କଷ୍ଟ ସହିବା ଅତି ଦୁର୍ଲଭ।" ଏହି ଦୃଢ଼ତା ଏବଂ ଭକ୍ତି ଦେଖି ମୁନି କହିଲେ, "ସାଧାରଣ ନାରୀମାନେ ସମସ୍ତ ଠିକ୍ ଥିଲେ ଭକ୍ତି ଦେଖାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ବିପଦରେ ଛାଡି ଦିଅନ୍ତି। ନାରୀମାନେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ର ଚଞ୍ଚଳତା, ଅସ୍ତ୍ରର ତୀକ୍ଷ୍ଣତା, ଗରୁଡ଼ ଏବଂ ପବନର ଦ୍ରୁତତା ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି।" "କିନ୍ତୁ ତୁମର ପତ୍ନୀ ସୀତା ଏହି ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ, ସେ ଅରୁନ୍ଧତୀ ପରି ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏଠି ତୁମେ, ସାଉମିତ୍ରି ଏବଂ ବୈଦେହୀ ସୀତା ସହ ବସିବାକୁ ଯାଉଛ, ଏଠି ବିଶୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଶୁଭ।" ମୁନିଙ୍କ ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ରାମ ହାତ ଜୋଡି ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ କହିଲେ, "ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆମେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଯେ ଆପଣ ଆମର ଗୁଣରେ ପ୍ରସନ୍ନ। ଦୟାକରି ଆମକୁ ଏପରି ଏକ ସ୍ଥାନ ଦେଖାନ୍ତୁ, ଯେଉଁଠି ଜଳ ଏବଂ ଗଛ ଅଧିକ ଅଛି, ଆମେ ମୁନିବାସ ତିଆରି କରି ଶାନ୍ତିରେ ବସିପାରିବା।" ମୁନି ରାମଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଅଲ୍ପ ସମୟ ଚିନ୍ତା କରି, ଧର୍ମାତ୍ମା ହୋଇ ଶୁଭ ଶବ୍ଦ କହିଲେ, "ତୁମେ ସାଉମିତ୍ରି ସହ ଏଠି ମୁନିବାସ ତିଆରି କର, ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କର। ଦଶରଥ ପ୍ରତି ମୋର ଆସକ୍ତି ଏବଂ ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ ତୁମର ଏହି କାହାଣୀ ମୁଁ ଜାଣିଛି। ମୋର ତପସ୍ୟାରେ ମୁଁ ଜାଣିପାରିଛି, ତୁମେ ଏଠି ମୋ ସହ ବସିବାକୁ ଚାହୁଁଛ।" "ତେଣୁ, ମୁଁ କହୁଛି, ପଞ୍ଚବଟୀକୁ ଯାଉ। ଏହି ଜଙ୍ଗଲ ଅତି ମନୋହର, ମୈଥିଳୀ ଏଠି ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିବେ। ଏହି ସ୍ଥାନ ଗୋଦାବରୀ ନଦୀ ସମୀପରେ, ଅତି ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ଦୂର ନୁହେଁ। ମୈଥିଳୀ ଏଠି ଖୁସି ହେବେ। ଏଠି ମୂଳ ଫଳର ଅଧିକତା, ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀର କୁହୁକା, ଏକାନ୍ତ ଏବଂ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ।" "ତୁମେ ସଦା ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ସମର୍ଥ, ଏଠି ବସି ମୁନିମାନେଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବ। ଏଠି ମଧୂକ ଗଛର ମହାଜଙ୍ଗଲ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ, ତାହାର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଏକ ବଟବୃକ୍ଷ ରହିଛି। ପାହାଡ଼ ସମୀପର ଏକ ପ୍ଲାଟୋରେ ଚଢ଼ି, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପଞ୍ଚବଟୀରେ ପହଞ୍ଚିବା, ଯେଉଁଠି ସଦା ଫୁଲ ଫୁଟିଛି।" ମୁନି ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶରେ, ରାମ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ବିଦାୟ ନେଲେ। ତାଙ୍କର ଅନୁମତି ନେଇ, ପାଦ ପକାଇ, ଦୁଇଜଣ ଏବଂ ସୀତା ପଞ୍ଚବଟୀର ମୁନିବାସକୁ ଗଲେ। ଦୁଇ ରାଜପୁତ୍ର, ଧନୁ ଓ କୁଣ୍ଡା ନେଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଭୟ, ମନ ଏକାଗ୍ର କରି, ମୁନିଙ୍କ ଦେଖାଇଦିଆ ପଥରେ ପଞ୍ଚବଟୀକୁ ଯାଇଥିଲେ। ଏଠି ଆରଣ୍ୟକାଣ୍ଡର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ସର୍ଗର ଶେଷ ହେଲା। ଏବେ ରାମ, ପଞ୍ଚବଟୀକୁ ଯାଉଥିବା ବେଳେ, ରଘୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶବର ଦେଖିଲେ। ଏହି ଶବର ଜଙ୍ଗଲରେ ବସିଥିଲା, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏକ ରାକ୍ଷସ ପକ୍ଷୀ ଭାବି, ପଚାରିଲେ, "ତୁମେ କିଏ?" ଶବର ମୃଦୁ ଏବଂ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ, "ମୋ ପିଲାମାନେ, ମୁଁ ତୁମ ପିତାଙ୍କ ମିତ୍ର।" ଏହା ଶୁଣି, ରାମ ଆଦର କରି, ତାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ନାମ ପଚାରିଲେ। ପକ୍ଷୀ ରାମଙ୍କୁ ଏହି ଉତ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ବଂଶ କଥା କହିଲେ। "ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ଏକ ଅଧିକାରୀ ମାନେ ଥିଲେ—କର୍ଦ୍ଦମ, ତା'ପରେ ବିକୃତ, ଶେଷ, ସଂଶ୍ରୟ, ବହୁପୁତ୍ର, ଥାଣୁ, ମରୀଚି, ଅତ୍ରି, କ୍ରତୁ, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ଅଙ୍ଗିରା, ପ୍ରଚେତସ, ପୁଲହ, ଦକ୍ଷ, ବିବସ୍ବାନ, ଅରିଷ୍ଟନେମି, ଏବଂ କାଶ୍ୟପ।" "ପ୍ରଜାପତି ଦକ୍ଷଙ୍କର ସାଠି ଅତି ରୂପବନ୍ତୀ କନ୍ୟା ଥିଲେ। କାଶ୍ୟପ ଏମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଆଠଜଣ କନ୍ୟା ଗ୍ରହଣ କଲେ—ଅଦିତି, ଦିତି, ଦାନୁ, କାଳକା, ତାମ୍ରା, କ୍ରୋଧବଶା, ମନୁ, ଅନଳା।" "କାଶ୍ୟପ ଏମାନେକୁ କହିଲେ, 'ତୁମେ ତିନି ଲୋକର ଶାସକ ପୁତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା; ଅଦିତି, ଦିତି, ଦାନୁ।' ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ରୁଦ୍ର, ଅଶ୍ୱିନୀ, ଦିତିର ପୁତ୍ର ଦୈତ୍ୟ, ଦାନୁର ପୁତ୍ର ଅଶ୍ୱଗ୍ରୀବ, ନରକ, କାଳକା, କାଳକାମାନେ, କ୍ରୌଞ୍ଚୀ, ଭାସୀ, ଶ୍ୟେନୀ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୀ, ଶୁକୀ।" "ତାମ୍ରା ମହାନ୍ତ ଦୁନିଆରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପାଞ୍ଚ କନ୍ୟା ଜନ୍ମ ଦେଲେ—କ୍ରୌଞ୍ଚୀ ଉଲୁ, ଭାସୀ ଭାସ ପକ୍ଷୀ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।" ଏହିଭଳି, ରାମ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପଞ୍ଚବଟୀରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମୁନିଙ୍କ ଉପଦେଶ ଅନୁସାରେ ଯାଇ, ନୂତନ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କଲେ, ଏବଂ ଏହି ମହା ଜଙ୍ଗଲର ଅଭିଜ୍ଞା ଏବଂ ଉତ୍ପତ୍ତି କଥା ଶୁଣିଲେ।