ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଋଷିଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ, ରାମ ତାଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ରୀତିରେ ଆଦର ଓ ସମ୍ମାନ କଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହିତ ସୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ। ଏହି ଆଶ୍ରମ ଶାନ୍ତ ଓ ମୃଗମାନ୍ୟ ଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିବାସ ସ୍ଥାନ, ଅଗ୍ନିଙ୍କ ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ଏହିଠାରେ ବିଷ୍ଣୁ, ମହେନ୍ଦ୍ର, ଭିବସ୍ୱତ, ସୋମ, ଭଗ, କୁବେରଙ୍କ ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଗଲା। ଧାତୃ, ବିଧାତୃ, ବାୟୁ, ଏବଂ ପାଶଧରୀ ବରୁଣଙ୍କ ନିବାସ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ଏହିଠାରେ ଗାୟତ୍ରୀ, ବସୁମାନ୍ୟ, ନାଗରାଜ ଓ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ନିବାସ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଗଲା। କାର୍ତ୍ତିକେୟ ଓ ଧର୍ମଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ମଧ୍ୟ ଦେଖି, ରାମ ଦେଖିଲେ ଯେ, ଋଷି ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ବାହାରୁଛନ୍ତି। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ରାମ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଏହି ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମହାର୍ଷି ଆସୁଛନ୍ତି; ତାଙ୍କର ବଡ଼ ଦାନଶୀଳତା ଦେଖି ମୁଁ ଏହିଠାକୁ ତପସ୍ୟାର ଧନ ଭାବେ ଚିହ୍ନିପାରୁଛି।” ଏଭଳି କହି, ରାମ ତୁରନ୍ତ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ପାଦ ସ୍ପର୍ଶ କରି ଶୁଭ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ସ୍ନିଗ୍ଧ ତେଜସ୍ୱୀ ଋଷିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ସୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ରାମ ହାତ ଜୋଡି ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ଅଗସ୍ତ୍ୟ ରାମଙ୍କୁ ଆସନ ଓ ପାଦ୍ୟ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ, ତାଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଅବସ୍ଥା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ ଏବଂ ଆସିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ଅତିଥି ସ୍ୱୀକୃତି ପରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କଲେ, ପାଦ୍ୟ ଦେଲେ, ଏବଂ ଅତିଥିମାନେ ଯେପରି ଅରଣ୍ୟବାସୀ ଉପରେ ଆହାର ଦିଅନ୍ତି, ସେପରି ଖାଦ୍ୟ ଦେଲେ। ପରେ, ତାଙ୍କ ସ୍ଥାନ ଗ୍ରହଣ କରି, ଧର୍ମଜ୍ଞ ମୁନି ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରି, ପାଦ୍ୟ ଦେଇ ଅତିଥି ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ; ଏହା ନ କଲେ, ତେଣୁ ଅସତ୍ୟ ସାକ୍ଷୀ ଭଳି ପରଲୋକରେ ନିଜ ମାଂସ ଭକ୍ଷଣ କରିବ। ଧର୍ମନୀତି ରାଜା ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ, ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ, ଆଜି ତୁମେ ମୋର ପ୍ରିୟ ଅତିଥି ଭାବେ ଆସିଛ।" ଏହିପରି କହି, ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଫଳ, ମୂଳ, ପୁଷ୍ପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପହାର ଦେଇ ରାମଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ ଏବଂ କହିଲେ, “ଏହି ଦିବ୍ୟ, ସୁନ୍ଦର ଧନୁଷ୍ୟ ଯାହା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର, ଏହା ବିଶ୍ୱକର୍ମା ତିଆରି କରିଥିଲେ। ଏହି ଅଚୁକ୍କ ତୀର ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଛି; ଏହି ଦୁଇଟି ଅକ୍ଷୟ ତୁଣୀ ମହେନ୍ଦ୍ର ଦେଇଥିଲେ। ଏଠି ତୀରଗୁଡିକ ଅଗ୍ନି ସମ ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ଏବଂ ଏହି ସୁନ୍ଦର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୟ ମେଖଳା ଥିବା ତଳଓ ଅଛି।" "ଏହି ଧନୁଷ୍ୟ ନେଇ ବିଷ୍ଣୁ ପୂର୍ବେ ଦାନବମାନେ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରି, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ୍ୟରେ ତେଜ ଲାଭ କରିଥିଲେ। ରାମ, ଏହି ଧନୁଷ୍ୟ, ଦୁଇ ତୁଣୀ, ତୀର ଓ ତଳ ଜୟର ନିମିତ୍ତେ ଗ୍ରହଣ କର; ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ବଜ୍ର ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।" ଏହିପରି କହି, ତେଜୋମୟ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଏହି ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ରାମଙ୍କୁ ଦେଇ, ପୁନି କଥା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏବେ ତୁମେ ମହାମୁନି ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣ, ଏହି ମହାପୁରାଣ ଆରଣ୍ୟ କାଣ୍ଡର ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମଧୁର ସ୍ୱରରେ କହିଲେ, “ରାମ, ମୁଁ ତୁମେ ଉପରେ ଖୁସି ହେଲି, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ସୀତା ସହ ତୁମେ ମୋତେ ଦର୍ଶନ ଦେଇ ମୋ ମନ ତୃପ୍ତି ଲାଗିଛି। ଯାତ୍ରାରେ କ୍ଲାନ୍ତି ହୋଇଥିବ, କିମ୍ବା ସୀତା ଜନକନନ୍ଦିନୀ ନିଜ ଗୃହକୁ ମନେ କରୁଛି କି? ସୀତା ସ୍ୱଭାବରେ କ୍ଷୀଣ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତିନି ଦୁଃଖକୁ ଭୟ କରିନାହାନ୍ତି; ପତିର ପ୍ରେମରୁ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ସେ ଏହି ଅରଣ୍ୟର ଅନେକ ବିପଦ ସହି ସେଠାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି। ଯେପରି ସୀତା ଏଠାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଛନ୍ତି, ରାମ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କର; ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ କାମ କରିଛନ୍ତି।" "ମହାନ ରଘୁବଂଶୀ, ଏହା ନାରୀମାନେର ସ୍ୱଭାବ, ସେମାନେ ସୁଖ ସମୟରେ ସାଥ ଦିଅନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଦୁଃଖ ସମୟରେ ଛାଡିଯାନ୍ତି। ନାରୀମାନେ ବିଦ୍ୟୁତର ଚଞ୍ଚଳତା, ଅସ୍ତ୍ରର ତୀକ୍ଷ୍ଣତା, ଗରୁଡ଼ ଓ ବାୟୁର ତ୍ୱରା ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ତୁମର ସ୍ତ୍ରୀ ଏହି ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ, ସେ ପ୍ରଶଂସା ଓ ଖ୍ୟାତିର ଯୋଗ୍ୟ, ଅରୁନ୍ଧତୀ ଦେବୀ ପରି। ଏହି ସ୍ଥାନ ଧନ୍ୟ ହେଲା, ଯେଉଁଠାରେ ତୁମେ ସୌମିତ୍ରି ଓ ଏହି ବୈଦେହୀ ସୀତା ସହ ବସିବ।" ଋଷିଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ରାମ ହାତ ଜୋଡି ଅତି ନମ୍ରତାରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ମୁଁ ଧନ୍ୟ, ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ, କାରଣ ଆପଣ ମୋ ଭାଇର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଓ ମୋର ଗୁଣରେ ପ୍ରସନ୍ନ ଓ ତୃପ୍ତ। ଦୟାକରି ମୋତେ ଏମିତି ଏକ ସ୍ଥାନ ଦେଖାନ୍ତୁ, ଯେଉଁଠାରେ ପାଣି ଓ ଗଛ ଅଧିକ, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ଏକ ଆଶ୍ରମ ତିଆରି କରି ଭକ୍ତିରେ ଶାନ୍ତିରେ ବସିପାରିବି।” ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମହାର୍ଷି ଏହି କଥା ଶୁଣି, କିଛି କ୍ଷଣ ଚିନ୍ତା କରି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ମନେ ଶୁଭ ବାକ୍ୟ କହିଲେ, “ପାଖରେ ଥିବା ପଞ୍ଚବଟୀକୁ ଯାଅ, ସୌମିତ୍ରି ସହ ଆଶ୍ରମ ତିଆରି କର, ଏବଂ ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରି ଆନନ୍ଦରେ ରୁହ। ତୁମର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ମୋତେ ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତି ଏବଂ ଦଶରଥଙ୍କ ପ୍ରେମରୁ ଜଣା। ତୁମ ହୃଦୟର ଆଶା ମୁଁ ତପସ୍ୟାରେ ଅନୁଭବ କରିଛି—ତୁମେ ଏଠାରେ ମୋ ସହ ଅରଣ୍ୟ ଆଶ୍ରମରେ ବସିବାକୁ ଚାହୁଁଛ। ଏହିଠାରେ ଯାଅ, ପଞ୍ଚବଟୀରେ ଆଶ୍ରମ କର; ସେଠାର ଅରଣ୍ୟ ଅତି ସୁନ୍ଦର, ଏଉଁଠାରେ ମୈଥିଲୀ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିବ। ସେଠା ଗୋଦାବରୀ ନଦୀ ପାଖରେ ଅଛି, ଅତି ଦୂର ନୁହେଁ; ଏଠାରେ ସୀତା ନିଶ୍ଚିତ ଖୁସି ହେବେ।” ଏଭଳି ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଋଷିଙ୍କ ଉପଦେଶ ଓ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଦାନରେ, ରାମ, ସୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ନୂତନ ଆଶା ଓ ଶକ୍ତିରେ ପଞ୍ଚବଟୀ ଯିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।