ଶିଷ୍ୟ ନମସ୍କାର କରି, ହାତ ଜୋଡି ଭକ୍ତିରେ କହିଲେ—“ଏହା ହେବ”—ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ଚାଲି ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏହି ରାମ କିଏ? ସେ ଦୟାକରି ଋଷିଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସନ୍ତୁ, ନିଜେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତୁ।” ତାପରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ଶିଷ୍ୟ ଏକସାଥି ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ। ଶିଷ୍ୟ ବହୁ ଆଦରରେ କକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମ ଓ ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ପରିଚୟ କରାଇଲେ, ଏବଂ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଋଷିଙ୍କ ବାଣୀ କହିଲେ। ଶିଷ୍ୟ ପ୍ରଥାନୁସାରେ ଏହି ତିନିଜଣଙ୍କୁ ଆଶ୍ରମରେ ଆଦରସହିତ ନେଇଗଲେ; ତାପରେ ରାମ, ସୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଆଶ୍ରମରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ରାମ ଶାନ୍ତ ଏବଂ ମୃଗମୟ ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲେ; ସେଠି ମହାବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିବାସ, ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଥାନ ଦେଖିଲେ। ଏହାସହିତ ଭିଷ୍ଣୁ, ମହେନ୍ଦ୍ର, ବିବସ୍ବତ, ସୋମ, ଭଗ, କୁବେରଙ୍କ ନିବାସ ଦେଖିଲେ। ଧାତୃ, ବିଧାତୃ, ବାୟୁ ଓ ମହାତ୍ମା ବରୁଣଙ୍କ ନିବାସ ଦେଖିଲେ। ଗାୟତ୍ରୀ, ବସୁ, ସର୍ପରାଜ ଓ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ନିବାସ ଦେଖିଲେ। କାର୍ତ୍ତିକେୟ ଓ ଧର୍ମଙ୍କ ନିବାସ ଦେଖି, ତାପରେ ଋଷି ଅଗସ୍ତ୍ୟ ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେ ସହିତ ଆଗକୁ ଆସିଲେ। ରାମ ଦେଖିଲେ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତେଜସ୍ୱୀ ଋଷି ଆସୁଛନ୍ତି; ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଏହି ପୁଜ୍ୟ ଋଷି ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଆସୁଛନ୍ତି; ତାଙ୍କର ଦାନଶୀଳତା ଦ୍ୱାରା ଏଠି ତପସ୍ୟାର ଖଜାନା ମନେ ପଡ଼ୁଛି।” ଏଭଳି କହି, ବଳଶାଳୀ ରାମ, ରଘୁନନ୍ଦନ, ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ପାଦ ଧରି ନମସ୍କାର କଲେ, ଯେଉଁଠି ଋଷି ସୂର୍ୟସମ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ନମସ୍କାର କରି, ଧର୍ମାନୁଷ୍ଠାନୀ ରାମ, ସୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ହାତ ଜୋଡି ଉଭୟ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଇ ଉଭୟ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଅଗସ୍ତ୍ୟ ରାମଙ୍କୁ ଆସନ ଦେଲେ, ପାଦପ୍ରକ୍ଷାଳନ ପାଇଁ ଜଳ ଦେଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ସୁସ୍ଥତା ପ୍ରସ୍ନ କରି, “ଦୟାକରି ବସନ୍ତୁ” କହିଲେ। ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରି, ପାଦପ୍ରକ୍ଷାଳନ ପାଇଁ ଜଳ ଦେଇ, ଅତିଥିମାନେ ଉପରେ ବିଧିନୁସାରେ ଆଦର କଲେ, ଏବଂ ଅରଣ୍ୟବାସୀ ପ୍ରଥାନୁସାରେ ଖାଦ୍ୟ ଦେଲେ। ଏପରେ, ଉତ୍ତମ ଋଷି, ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଆସନ ଗ୍ରହଣ କରି, ଆସନରେ ବସିଥିବା ରାମଙ୍କୁ, ଯିଏ ହାତ ଜୋଡି ଧର୍ମରେ ନିପୁଣ, କହିଲେ—“ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରି, ପାଦପ୍ରକ୍ଷାଳନ ପାଇଁ ଜଳ ଦେଇ, ଅତିଥିକୁ ବିଧିନୁସାରେ ଆଦର କରିବା ଉଚିତ; ଯଦି ଏହା ନ କରି, ଏଠି ତପସ୍ୱୀ ପରଲୋକରେ ମିଥ୍ୟା ସାକ୍ଷୀ ପରି ନିଜ ମାଂସ ଭକ୍ଷଣ କରିବ।” “ରାଜା, ଧର୍ମାନୁଷ୍ଠାନୀ ଏବଂ ବଳଶାଳୀ ରଥୀ, ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ; ତାଙ୍କୁ ଆଦର ଓ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ, ଏବଂ ତୁମେ ଆଜି ଆମର ଆତ୍ମୀୟ ଅତିଥି ଭାବେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।” ଏପରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଫଳ, କନ୍ଦ, ଫୁଲ ଓ ଅନ୍ୟ ଆଦରିଆ ପ୍ରଦାନ କରି ରାଘବଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ, ଏବଂ କହିଲେ—“ଏହି ଦିବ୍ୟ, ବଡ଼ ଧନୁଷ୍, ସୁନା ଓ ହୀରାରେ ଶୋଭିତ, ଯାହା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର, ବିଶ୍ୱକର୍ମା ତିଆରି କରିଥିଲେ, ମନୁଷ୍ୟମଧ୍ୟରେ ବେଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ। ଏହି ଅବିନାଶୀ ତୀର, ସୂର୍ୟପ୍ରଭା, ବ୍ରହ୍ମା ଦେଇଥିଲେ; ଏହି ଦୁଇ ଅଖଣ୍ଡ ତୁଣୀ ମହେନ୍ଦ୍ର ମୋତେ ଦେଇଥିଲେ। ଏଠି ତୀରଗୁଡିକ ତୀବ୍ର, ଅଗ୍ନିପ୍ରଭା, ଏବଂ ଏହି ସୁନା ମୁଡ଼ି ତଳୱାର ଶୋଭିତ। ବିଷ୍ଣୁ ଏହି ଧନୁଷ୍ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବରୁ ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବମାନେ ନିପାତ କରି ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତେଜ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ। ଏହି ଧନୁଷ୍, ଦୁଇ ତୁଣୀ, ତୀର ଓ ତଳୱାର ଜୟ ପାଇଁ ଗ୍ରହଣ କର, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ବଜ୍ର ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।” ଏଭଳି କହି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଋଷି ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡିକ ରାମଙ୍କୁ ଦେଇ, ପୁନଃ କହିଲେ। ଏବେ ତୁମେ ଶ୍ରବଣ କର, ଅରଣ୍ୟ କାଣ୍ଡର ଏହି ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ଶ୍ରୀମତ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର। ଅଗସ୍ତ୍ୟ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ—“ରାମ, ମୁଁ ତୁମରେ ଖୁସି ହେଉଛି—ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ତୁମେ ସୀତା ସହିତ ମୋ ପାଖକୁ ଆସି ନମସ୍କାର କରିଛ, ଏହା ଦେଖି ମୁଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ। ଦୂର ଯାତ୍ରାରେ ତୁମେ କ୍ଲାନ୍ତ ହେଉଛ, କିମ୍ବା ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତା ନିଜ ଘର ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅନୁରାଗ କରୁଛି। ସୀତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁକୁମାରୀ, ତଥାପି କଷ୍ଟରେ କୌଣସି ଅଳସ ହୋଇନାହିଁ; ସେ ସ୍ୱାମୀ ପ୍ରେମରେ ଉନ୍ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଏହି ଅରଣ୍ୟର ଅନେକ ବିପଦ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି। ଯେପରି ସୀତା ଏଠି ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରୁଛି, ରାମ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କର; ସୀତା ତୁମେ ଯାହା କରିଛ, ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର। ଏହି ନାରୀମାନେ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ସୁସ୍ଥ ଥିଲେ ନିବେଦିତ ରହନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଦୁଃଖରେ ଏକାକି ଛାଡ଼ି ଦେଇ ଦିଅନ୍ତି। ନାରୀମାନେ ବିଦ୍ୟୁତ୍, ଅସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଗରୁଡ଼, ବାୟୁର ଚଞ୍ଚଳତା ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ତୁମର ପତ୍ନୀ ଏହି ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ; ସେ ଅରୁନ୍ଧତୀ ଦେବୀ ପରି ପ୍ରଶଂସା ଓ କୀର୍ତ୍ତିର ଯୋଗ୍ୟ। ଏଠି ତୁମେ, ସୌମିତ୍ରି ଓ ଏହି ବୈଦେହୀ ସୀତା ସହିତ ବସିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ, ଏଠି ଶୁଭ। ଏଭଳି ଋଷି କହିବା ପରେ, ରାଘବ ହାତ ଜୋଡି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମୁନିଙ୍କୁ ଅଗ୍ନି ପରି ଆଦର କରି ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ମୁଁ ଧନ୍ୟ, ଉତ୍ତମ ଋଷି ମୋ ପ୍ରଭୃତି ଓ ମୋ ଭାଇର ପତ୍ନୀର ଗୁଣରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଗୁରୁ ଭାବରେ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଛୁ। ଦୟାକରି ମୋତେ ଏମିତି ଏକ ଜଗା କହନ୍ତୁ, ଯେଉଁଠି ପାଣି ଓ ବହୁ ଗଛ ରହିଛି, ମୁଁ ଏଠି ଏକ ଆଶ୍ରମ ତିଆରି କରି ଭକ୍ତିରେ ଶୁଭ ରହିପାରିବି।” ତାପରେ ଉତ୍ତମ ଋଷି ରାମଙ୍କ ଉକ୍ତି ଶୁଣି, କିଛି ମୁହଁ ଚିନ୍ତା କରି, ଧର୍ମାତ୍ମା ମୁନି ଶୁଭ ବାଣୀ କହିଲେ—“ଏଠି ଯାଅ, ସୌମିତ୍ରି ସହିତ ଆଶ୍ରମ ତିଆରି କର, ଏବଂ ତୁମର ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରି ଆନନ୍ଦରେ ରୁହ। ତୁମର ସମସ୍ତ କଥା ମୋତେ ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଓ ଦଶରଥଙ୍କ ପ୍ରତି ଆନୁରାଗ ଦ୍ୱାରା ଜଣା।