ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ରାଘବଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ, ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମୁନିଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ। ସେ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଯାଇ ନମ୍ରତାପୂର୍ବକ କହିଲେ, “ଦଶରଥ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଏବଂ ପ୍ରବଳ ପୁତ୍ର ରାମ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସୀତା ସହିତ ଏଠାକୁ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ମୁଁ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ସେଙ୍କୁ ନିର୍ଭର ଏବଂ ଶୁଭଚିନ୍ତାକାରୀ। ଯଦି ଏହି କଥା ଆପଣଙ୍କ କାନକୁ ପହଞ୍ଚିଛି, ଆମେ ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଏହି ଅତି ଜଙ୍ଗଳ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛୁ। ଆମେ ସମସ୍ତେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ଦୟାକରି ଆମେ ଆସିଛୁ ବୋଲି ସୂଚନା ଦିଅ।” ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ତାହା ଶିଷ୍ୟ କହିଲେ, “ଏହିପରି ହେବ।” ଏବଂ ସେ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ଭିତରେ ଯାଇ ଏହି ସୂଚନା ଦେଲେ। ଶିଷ୍ୟ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ନମସ୍କାର କରି, ରାମଙ୍କ ଆଗମନ ବିଷୟରେ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଜଣାଇଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମଣ କହିଥିବା ପ୍ରକାର, ଶିଷ୍ୟ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ନିକଟରେ କହିଲେ, “ଦଶରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାମ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଆସିଛନ୍ତି। ସୀତା ସହିତ ଆଶ୍ରମକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି; ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଏବଂ ସେବା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ଏଠାରେ ଯାହା ଉଚିତ, ଆପଣ ଆଜ୍ଞା ଦିଅ।” ଏହି ସୂଚନା ଶୁଣି ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମୁନି ଜଣାଇଲେ ଯେ ରାମ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଆଗମନ କରିଛନ୍ତି। ସେ ବୈଦେହୀ ସୀତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ସଉଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ଆଜି ରାମ ଆମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ତାଙ୍କ ଆଗମନ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲି। ରାମ, ସୀତା ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ଆଶ୍ରମକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁନ୍ତୁ।” ଶିଷ୍ୟ ନମସ୍କାର କରି, “ଏହିପରି ହେବ,” କହି ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ବାହାରକୁ ଗଲେ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ରାମ କିଏ? ସେ ମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସୁନ୍ତୁ।” ତାପରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଶିଷ୍ୟ ସହିତ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ। ସେ କକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମ ଏବଂ ଜନକନନ୍ଦନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଲେ। ଶିଷ୍ୟ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଉକ୍ତି ନମ୍ରତା ସହ କହିଲେ। ଆଶ୍ରମର ରୀତି ଅନୁଯାୟୀ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରମକୁ ଆନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଗଲା। ରାମ, ସୀତା ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏକାଠି ଆଶ୍ରମକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ। ରାମ ଶାନ୍ତ ଏବଂ ମୃଗମୟ ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲେ; ଏଠାରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିବାସ, ଅଗ୍ନିଙ୍କ ସ୍ଥାନ ଦେଖିଲେ। ଭିଷ୍ଣୁ, ମହେନ୍ଦ୍ର, ଭିବସ୍ବତ, ସୋମ, ଭଗ, କୁବେରଙ୍କ ସ୍ଥାନ ଦେଖିଲେ। ଧାତୃ, ବିଧାତୃ, ବାୟୁ, ବରୁଣଙ୍କ ନିବାସ ଦେଖିଲେ। ଗାୟତ୍ରୀ, ବସୁ, ନାଗ ରାଜା, ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ନିବାସ ଦେଖିଲେ। କାର୍ତ୍ତିକେୟ, ଧର୍ମଙ୍କ ନିବାସ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ଏହି ମହାମୁନି ଶିଷ୍ୟମାନେ ଚାରିପାଖ ରହିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ବାହାରକୁ ଆସିଲେ। ରାମ ଦେଖିଲେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ତେଜସ୍ୱୀ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମୁନି ଆସୁଛନ୍ତି। ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ପୂଜ୍ୟ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମୁନି ଆସୁଛନ୍ତି; ତାଙ୍କ ଦାନଶୀଳତା ଦ୍ୱାରା ଏହି ଆଶ୍ରମ ତପସ୍ୟାର ଧନାଗାର ଭଳି ଲାଗୁଛି।” ଏପରି କହି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ, ରବି ସମ୍ ତେଜସ୍ୱୀ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ପାଦ ସ୍ପର୍ଶ କରି ନମସ୍କାର କଲେ। ସୀତା ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ରାମ ନମ୍ରତା ସହ ହାତ ଜୋଡି ଦଣ୍ଡବତ୍ କଲେ। ଅଗସ୍ତ୍ୟ କକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମଙ୍କୁ ଆସନ, ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ ଓ ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ତାଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଅବସ୍ଥା ଜାଣିବା ପରେ, “ବସନ୍ତୁ,” କହିଲେ। ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରେ ହୋମ କରି, ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ ଜଳ ଦେଇ, ଅତିଥିମାନେ ନିୟମାନୁସାରେ ସମ୍ମାନ କଲେ, ଏବଂ ଅରଣ୍ୟ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଖାଦ୍ୟ ଦେଲେ। ଅଗସ୍ତ୍ୟ, ଆଶ୍ରମରେ ଉପବେଶ କରି, ଧର୍ମର ଜ୍ଞାତା ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରେ ହୋମ କରି, ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ ଜଳ ଦେଇ ଅତିଥିମାନେ ସମ୍ମାନିତ ହେବା ଉଚିତ। ଯଦି ତପସ୍ବୀ ଏହି ନିୟମ ଭଙ୍ଗ କରେ, ତେବେ ତା ସ୍ଵର୍ଗରେ ମିଥ୍ୟା ସାକ୍ଷୀ ପରି ନିଜ ମାଂସ ଖାଇବ। ରାଜା ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରଥୀ, ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କ ନାୟକ; ତାଙ୍କୁ ଆଦର ଦେବା ଉଚିତ, ଆପଣ ଆତିଥି ଭଳି ଆସିଛନ୍ତି।” ଏପରି କହି, ଅଗସ୍ତ୍ୟ ରାମଙ୍କୁ ଫଳ, କନ୍ଦ, ଫୁଲ ଓ ଅନ୍ୟ ଅର୍ପଣ ଦେଇ ଆଦର କଲେ। ଅଗସ୍ତ୍ୟ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏହି ଦିବ୍ୟ, ବଡ଼ ଧନୁ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ମଣି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଧନୁ, ଯାହା ବିଶ୍ୱକର୍ମା ତିଆରି କରିଥିଲେ। ଏହି ଅପରାଜିତ ବାଣ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ ତେଜସ୍ୱୀ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଛି। ଏହି ଦୁଇ ଅସୀମ କୁଏଭର, ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଛି। ଏହି କୁଏଭର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅଗ୍ନି ସମ୍ ପ୍ରଭା ମାନେ। ଏହି ତଳୱାର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୟ ମୁଣ୍ଡରେ ଶୋଭିତ। ଏହି ଧନୁ ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁ ଏକ ସମୟରେ ବଡ଼ ଦାନବମାନେ ନିଅନ୍ତି ଏବଂ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟେ ତେଜ ଲାଗିଥିଲେ। ଏହି ଧନୁ, କୁଏଭର, ବାଣ ଓ ତଳୱାର ଜୟ ପାଇଁ ଗ୍ରହଣ କର, ଇନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଅସ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କରେ।” ଏପରି କହି, ତେଜସ୍ୱୀ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରମାନେ ରାମଙ୍କୁ ଦେଇ, ପୁନଃ କଥା କହିଲେ। ଏବେ ଆପଣ ମହାବଳୀ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଅରଣ୍ୟ କାଣ୍ଡର ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଅଗସ୍ତ୍ୟ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ରାମ, ମୁଁ ତୁମେ ପ୍ରତି ଖୁସି। ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ତୁମେ ଏବଂ ସୀତା ଆମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଥିବାରେ ମୁଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ। ଶାୟଦ୍ ଏହି ଦୀର୍ଘ ଯାତ୍ରାରେ ତୁମେ ଦୁଃଖିତ ଏବଂ କ୍ଲାନ୍ତିରେ ଅଛ। ସୀତା, ଜନକଙ୍କ କନ୍ୟା, ଏଠି ନିଜ ଗୃହ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି। ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁକୁମାରୀ ହୋଇ ମଧ୍ୟ, କଷ୍ଟରେ ଅସ୍ଥିର ହେଉନାହିଁ; ପତିପ୍ରେମରେ ଚଳିତ, ସେ ଏହି ଜଙ୍ଗଳର ଅନେକ ବିପଦ ଅଛି ଜାଣି ମଧ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି।” ଏପରି ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମୁନିଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ରାମ, ସୀତା ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଆଗମନ, ମୁନିଙ୍କ ସମ୍ମାନ ଓ ଅସ୍ତ୍ର ଦାନ ଘଟିଲା; ମୁନି ତିନିଜଣଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ତାଙ୍କ ଦୟା, ଦାନ ଓ ଦ୍ୱାରା ଦିବ୍ୟ ଆଶ୍ରମରେ ଅତିଥି ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ କଲେ।