ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମହାରାଜ ଦଶରଥଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ କହିଲେ, “ମୁଁ ଅପଣଙ୍କୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଉଛି—ସେଇ ଦୁଇଟି ଦାନବ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ବଧ ହେବେ। ମୁଁ ରାମଙ୍କୁ ଜାଣେ—ସେ ମହାତ୍ମା, ସତ୍ୟବୀର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ମୁନିବର ବଶିଷ୍ଠ ଓ ଅନ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ତପୋବଳରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ରାମଙ୍କୁ ଭଲଭାବରେ ଜାଣନ୍ତି। ଯଦି ଆପଣ ଧର୍ମ ଓ ପୃଥିବୀରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ କୀର୍ତ୍ତି ଚାହାନ୍ତି, ଯଦି ଆପଣ ଦୃଢ଼ତା ଚାହାନ୍ତି, ମହାରାଜ, ତେବେ ମୋତେ ରାମଙ୍କୁ ଦିଅନ୍ତୁ—ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟ ଏହିକଥାକୁ ଅନୁମୋଦନ କରନ୍ତି। ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଯଦି ସମ୍ମତି ଦେଇଥାନ୍ତି, ତେବେ ଆପଣ ମୋତେ ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର ରାମଙ୍କୁ ଦିଅନ୍ତୁ, ଯିଏ ଅନାସକ୍ତ ଓ ଆପଣଙ୍କ ହୃଦୟର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ। ଯଜ୍ଞର ଅବଧି କେବଳ ଦଶ ରାତି, ଏବଂ ରାମ, କମଳନୟନ, ଏହି ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଳମ୍ବିତ ହେବେନାହିଁ, ମୁଁ ଯେପରି କହିଛି।” ଏପରି ଶୁଭ କଥା କହି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଶାନ୍ତ ହେଲେ। ଏହି କଥା ଶୁଣି ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଗଭୀର ଦୁଃଖ ଓ ଭୟ ବ୍ୟାପିଗଲା। ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଷାଦ ଓ ଆତଙ୍କରେ କମ୍ପିତ ହେଲେ, ଅବସ୍ଥିର ହେଲେ, ପରେ ହେଲେ ଶାନ୍ତ ଓ ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ଉଠିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲେ। ଏହିପରି ଅନ୍ତର୍ଗତ ଦୁଃଖ ଓ ଚିନ୍ତାରେ ଦଶରଥଙ୍କ ହୃଦୟ ଓ ମନ ଭାଗ୍ନ ହେଲା। ସେ ତିନିଥର ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ଆସନରୁ ଉଠିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲେ। ଏହା ପରେ, ରାଜା ଦଶରଥ, ଯେଉଁଠି ସେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଥିଲେ, ଶାନ୍ତ ହୋଇ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୋ ରାମ, କମଳନୟନ, ଏଯାଁ ଅପରିପକ୍କ, ଏଉଁ ଶୋଳ ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇନାହିଁ। ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦାନବମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ଦେଖୁନାହିଁ। ଏଉଁ ମୋର ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ଅଛି, ଯାହା ଉପରେ ମୋର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଅଛି; ଏହି ସେନା ନେଇ ମୁଁ ଯାଇ ସେଇ ରାକ୍ଷସମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି। ମୋ ସେବକମାନେ ଶୂର, ପ୍ରବଳ ଓ ଅସ୍ତ୍ରଚାଳନରେ ପାରଙ୍ଗତ; ସେମାନେ ରାକ୍ଷସମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ—ଆପଣ ରାମଙ୍କୁ ନେଉନ୍ତୁ ନାହିଁ। ମୁଁ ନିଜେ ଧନୁର୍ବାଣ ଧରି ଯୁଦ୍ଧ ମୁହଁରେ ଆପଣଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବି; ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋର ଜୀବନ ଅଛି, ମୁଁ ଏହି ରାତ୍ରିଚର ଦାନବମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି। ଆପଣଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସଫଳ ହେବ, ମୁଁ ଯାଇ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସଂପନ୍ନ କରିଦେବି, ଆପଣ ରାମଙ୍କୁ ନେଉନ୍ତୁ ନାହିଁ। ସେ ଏକ ଶିଶୁ, ଅଜ୍ଞ, ଶକ୍ତି ଓ ଦୁର୍ବଳତା ଉପରେ ଅବଗତ ନୁହଁନ୍ତି; ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ଅନଭିଜ୍ଞ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅପାରଙ୍ଗତ। ସେ ରାକ୍ଷସମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ କୁଟିଲ ଉପାୟରେ ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି; ରାମଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ ମୁଁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଜୀବିତ ରହିପାରିବି ନାହିଁ। ମୁଁ ଜୀବନ ରଖିବାକୁ ଚାହେଲେ ମଧ୍ୟ ରାମଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିପାରିବି ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଯଦି ଆପଣ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରାଘବଙ୍କୁ ନେଉଛନ୍ତି, ତେବେ ମୋ ସହିତ ଚାରିପ୍ରକାର ସେନା ସହ ନେଉନ୍ତୁ। ମୁଁ ଏବେ ଷଷ୍ଟି ହଜାର ବର୍ଷ ବୟସର, ତାଙ୍କୁ ବହୁ ଦୁଃଖରେ ପାଇଛି; ତେଣୁ ରାମଙ୍କୁ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ମୋ ଚାରି ପୁଅ ମଧ୍ୟରୁ ତାଙ୍କୁ ନେଇ ମୋର ସବୁଠୁ ଅଧିକ ସ୍ନେହ। ରାମ ମୋର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁଅ, ଧର୍ମରେ ପ୍ରଥମ; ତାଙ୍କୁ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ସେଇ ଦାନବମାନେ କେଉଁମାନେ, କେଉଁ ପିତାଙ୍କ ସନ୍ତାନ, କେତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, କିଏ ସେମାନେ? କିଏ ସେମାନେ ସହଯୋଗୀ, ଓ ରାମ କିପରି ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବେ? ମୁଁ ନିଜ ସେନା କିମ୍ବା କୌଟିକ ଯୋଧ୍ୟା ସହିତ ସେମାନେ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବି କି? ଏହି ସବୁ ମୋତେ କହନ୍ତୁ, ମୁଁ କିପରି ଯୁଦ୍ଧ କରିବି? ଦୁଷ୍ଟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବା ଦୃଢ଼ ଚିତ୍ତ ଦରକାର, କାରଣ ରାକ୍ଷସମାନେ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗର୍ବିତ।” ଏହିପରି ଦଶରଥଙ୍କ ଉତ୍ତର ଶୁଣି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କହିଲେ, “ପୌଲସ୍ତ୍ୟ ବଂଶର ଏକ ଦାନବ ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ନାମ ରାବଣ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ ସେ ତିନି ଲୋକକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ପୀଡ଼ନ କରନ୍ତି। ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରବଳ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅନେକ ଦାନବ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହନ୍ତି। ରାବଣ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ, ସେ ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କ ଭାଇ ଓ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ବିଶ୍ରବାଙ୍କ ପୁଅ। କିନ୍ତୁ ସେ ନିଜେ ଯଜ୍ଞର ବିଘ୍ନ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ତାଙ୍କ ଉତ୍ତେଜନାରେ ଦୁଇ ଦାନବ—ମାରୀଚ ଓ ସୁବାହୁ—ଏହି ଯଜ୍ଞର ବିଘ୍ନ କରିବାକୁ ଆସିବେ। ତେଣୁ, ଧର୍ମଜ୍ଞ, ମୋ ପୁଅ ପାଇଁ ଦୟା କରନ୍ତୁ। ମୁଁ ଅପରାଧୀ, ଆପଣ ମୋ ପାଇଁ ଦେବତା ସମାନ। ଦେବ, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ପକ୍ଷୀ, ଓ ନାଗମାନେ ମଧ୍ୟ ରାବଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ମଣିଷମାନେ କିପରି ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବେ? ରାବଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ମହାବଳୀଙ୍କ ଶକ୍ତି ନେଇନେଇଥାନ୍ତି। ତେଣୁ, ମୁଁ ତାଙ୍କ ବା ସେମାନଙ୍କ ସେନା ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିପାରିବି ନାହିଁ। ମୁଁ ନିଜ ଶକ୍ତି କିମ୍ବା ପୁଅମାନେ ସହିତ ମିଶି ମଧ୍ୟ ଏହି ଅମର ଓ ଯୁଦ୍ଧକୁଶଳ ଦାନବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଇପାରିବି ନାହିଁ। ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ ମୋ ପୁଅକୁ ଦେଇପାରିବି ନାହିଁ, ଦୁଇ ଝିଅ ସୁନ୍ଦ ଓ ଉପସୁନ୍ଦ ସମାନ ଯୁଦ୍ଧକୁଶଳ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ। ମାରୀଚ ଓ ସୁବାହୁ ଯେଉଁଠାରେ ଯଜ୍ଞ ବିଘ୍ନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଅଭ୍ୟାସୀ; ମୁଁ ମୋ ପୁଅକୁ ଦେଉନାହିଁ। ମୋ ବନ୍ଧୁ ଓ ସାଥିମାନେ ସହିତ ମୁଁ ନିଜେ ଯାଇ ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି; ନହେଲେ ଆପଣଙ୍କୁ ଓ ଆପଣଙ୍କ ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବି।” ରାଜା ଏପରି କହିବା ସହ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ମନରେ ମହାକ୍ରୋଧ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା; ଯେପରି ଯଜ୍ଞରେ ଘୃତ ଦେଇ ଅଗ୍ନି ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଏ, ସେପରି ମହାତ୍ମା ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଦହିଉଠିଲା। ଏହି ସମୟରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ଦଶରଥଙ୍କ ସ୍ନେହଭରା ଦୁଃଖମୟ କଥା ଶୁଣି, କ୍ରୋଧରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ଆପଣ ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଥିଲେ, ଏବେ ତାହା ଭଙ୍ଗ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି; ଏହିପରି ଅବାହ୍ୟା ଆଚରଣ ରଘୁବଂଶ ଓ ଏଇ ଉଚ୍ଚ ବଂଶକୁ ଶୋଭା ଦିଏ ନାହିଁ।