ଏକଥିରେ ରାମଙ୍କୁ ଋଷି ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣ କହିଲେ, “ହେ ରାଘବ, ସୀତାଙ୍କୁ ସହିତ ଆଗସ୍ତ୍ୟ ମହାମୁନିଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଅ। ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ ମୋତେ ପଚାରିଛ। ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ କହେଉଛି, ରାମ, ଏଠାରୁ ଚାରି ଯୋଜନା ଦକ୍ଷିଣକୁ ଯାଅ; ସେଠି ଆଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଭାଇଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶ୍ରମ ଅଛି। ସେଠି ମୁଖ୍ୟତଃ ଖୋଲା ଜମିରେ, ପିପ୍ପଳ ଗଛର ଉଦ୍ୟାନରେ, ଅନେକ ଫୁଲ ଓ ଫଳରେ ସୁଶୋଭିତ, ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀର କୁହୁକିରେ ମନୋହର ପରିବେଶ ଅଛି। ସେଠାରେ ପ୍ରସ୍ତର ଜଳାଶୟ, ସ୍ପଷ୍ଟ ଜଳରେ ଭରିଥିବା କମଳିନୀ, ହଂସ, ବକ ଓ ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀମାନେ ହେଉଛନ୍ତି। ଏଠି ଏକ ରାତି ଅବସ୍ଥାନ କରି, ପ୍ରଭାତେ ଜଙ୍ଗଲର କୂଳ ଧରି ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ଏହିପରେ ଏକ ଯୋଜନା ଚାଲିଲେ, ତୁମେ ଅନେକ ଗଛରେ ଶୋଭିତ ମନୋହର ଆଗସ୍ତ୍ୟ ମୁନିଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚିବ। ସେଠି ସୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ତୁମେ ଅନନ୍ଦିତ ହେବ, କାରଣ ସେ ଅଞ୍ଚଳ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଗଛରେ ଭରିଛି। ଯଦି ତୁମେ ଏହି ମହାମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଏକାଗ୍ର ହେଉଛ, ତେବେ ଆଜି ମନ ନିଶ୍ଚିତ କର। ଏହିପରି ଋଷିଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ରାମ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ନମସ୍କାର କରି, ସୀତାଙ୍କୁ ନେଇ ଆଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ପାଖକୁ ଚାଲିଲେ। ପଥେ ତାହାଙ୍କୁ ଅଦ୍ଭୁତ ଅଦ୍ଭୁତ ଜଙ୍ଗଲ, ମেঘପରି ପାହାଡ଼, ହ୍ରଦ ଓ ନଦୀ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲା। ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦେଖାଇଦେଇଥିବା ପଥ ଧରି ସୁବିଧାରେ ଯାଉଥିବା ରାମ ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ମହାମୁନି ଆଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଭାଇଙ୍କ ଆଶ୍ରମ। ଦେଖ, ଏଠି ହଜାର ହଜାର ଫଳ-ଫୁଲର ଭାରେ ଗଛମାନେ ବାଙ୍କିଯାଇଛି। ଏଠିରୁ ପକ୍କା ପିପ୍ପଳୀର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ସୁଗନ୍ଧ ବାୟୁରେ ଭସିଆସୁଛି। କେଉଁଠି କେଉଁଠି ଜମା କରାଯାଇଥିବା କାଠ ଓ ଦର୍ଭା ଘାସ ଚକ୍ଷୁରତ୍ନ ପରି ତେଜ ମାରି ଛଟା ମାଡ଼ୁଛି। ଏଠି ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ ମେଘପରି କଳା ଚୂଡ଼ା ଭଳି ଧୂଆଁ ଉଠୁଛି, ଯାହା ଆଶ୍ରମର ଅଗ୍ନିରୁ ଆସୁଛି। ଏଠି ଗୋପନ ସ୍ନାନ ଘାଟରେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ସ୍ନାନ କରି ନିଜେ ତୁଳିଥିବା ଫୁଲ ଅର୍ପଣ କରୁଛନ୍ତି। ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣଙ୍କଠାରୁ ଯେପରି ଶୁଣିଛି, ଏହି ନିଶ୍ଚୟ ଆଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଭାଇଙ୍କ ଆଶ୍ରମ। ସେ ଭାଇ, ଲୋକମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ପୁଣ୍ୟକର୍ମରେ ନିପୁଣ, ମୃତ୍ୟୁଙ୍କୁ ବଳପୂର୍ବକ ଦମନ କରି, ଏହି ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଶାନ୍ତି ଦେଇଥିଲେ। ଏଠି ପୂର୍ବେ କ୍ରୂର ଭ୍ରାତୃଦ୍ୱୟ ଅସୁର ଭାତାପି ଓ ଇଲ୍ବଳା ବ୍ରାହ୍ମଣହନନ୍ତା ରହୁଥିଲେ। ଇଲ୍ବଳା ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପ ଧରି ଛଳନା କଥା କହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଠାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଭୋଜନ ପାଇଁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିଲେ। ପରେ ତାଙ୍କ ଭାଇଙ୍କ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରି, ତାଙ୍କୁ ମେଷ ରୂପ ଦେଇ, ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଠାରେ ଶାସ୍ତ୍ର ନୁସାରେ ଭୋଜନ କରାଉଥିଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭୋଜନ କରିଶେଷରେ, ଇଲ୍ବଳା ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ କହୁଥିଲେ, ‘ଭାତାପି, ବାହାରକୁ ଆସ!’ ତାଙ୍କ ଭାଇଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ମେଷର ରୂପ ଧରିଥିବା ଭାତାପି, ଅନ୍ତରେ ରମ୍ଭା କରି, ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଶରୀର ଫାଟି ବାହାରିଯାଉଥିଲେ। ଏପରି ଭାବେ ଏହି ମାଂସଭୋଜୀ, ରୂପ ବଦଳାଇପାରୁଥିବା ଭ୍ରାତୃଦ୍ୱୟ ହଜାର ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ନାଶ କରିଥିଲେ। ଏହିପରି ସ୍ଥିତିରେ ଦେବମାନେ ଅନୁରୋଧ କରିବା ପରେ, ମହାମୁନି ଆଗସ୍ତ୍ୟ ଏହି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଭୋଜନ ସ୍ୱୀକାର କରି, ସେଇ ମହାସୁରକୁ ଖାଇଲେ। ପରେ, ‘ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା’ ବୋଲି ହାତ ଧୋଇବା ପାଇଁ ଜଳ ଦେଇ, ଇଲ୍ବଳା ତାଙ୍କ ଭାଇକୁ ଡାକିଲେ, ‘ବାହାରକୁ ଆସ!’ ସେବେ, ମହାମୁନି ଆଗସ୍ତ୍ୟ ହସି, ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣହନନ୍ତା ଭାଇଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଯିଏ ମୋ ଦ୍ୱାରା ପଚିଗଲା, ଯମଲୋକକୁ ଗଲା, ସେ ତ କିପରି ବାହାରିପାରିବ?” ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଭାଇର ମୃତ୍ୟୁ ଜାଣି, ରାକ୍ଷସ ଇଲ୍ବଳା କ୍ରୋଧରେ ମୁନିଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଲେ। ସେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଧାଉଥିବାବେଳେ, ମୁନିଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିର ଅଗ୍ନିରେ ସେ ପୁଡ଼ି ଧ୍ବଂସ ହେଲେ। ଏହି ଦୟାମୟ ଭାଇଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଏଠି, ହ୍ରଦ ଓ ଜଙ୍ଗଲରେ ସୁଶୋଭିତ, ଯେଉଁଠି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଏହି କଠିନ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହୋଇଥିଲା। ଏହି କଥା ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ କହୁଥିବା ସମୟରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ହେଲା, ସନ୍ଧ୍ୟା ବେଳ ଆସିଗଲା। ସନ୍ଧ୍ୟାବନ୍ଦନ କରି, ଦୁଃଖଶୋକ ଛାଡ଼ି ରାମ ଏହି ଆଶ୍ରମକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ମୁନିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ମୁନି ଠିକ୍ ଭାବେ ଅତିଥି ସ୍ୱୀକାର କରି, ରାମ ସେଠାରେ ମୂଳ ଫଳ ଭୋଜନ କରି ଏକ ରାତି ଅତିବାହିତ କଲେ। ସେ ରାତି ଶେଷ ହେଲା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲା, ତେବେ ରାମ ଆଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଭାଇଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ— “ପ୍ରଣାମ, ମୁଁ ସୁଖରେ ଏଠି ରାତି କଟାଇଛି, ଏବେ ଆପଣଙ୍କ ଭାଇ, ମୋ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯାଉଛି।” ମୁନି ‘ଯାଅ’ ବୋଲି ଆଶୀର୍ବାଦ କରି, ରାମ ସୂଚିତ ପଥ ଧରି ଜଙ୍ଗଲ ଦେଖି ଆଗକୁ ଚାଲିଲେ। ପଥେ ସେ ବନ୍ୟ ଧାନ, କଠଳ, ଶାଳ, ବଞ୍ଜୁଳା, ତିନିଶ, ଚିରିବିଲ୍ବ, ମଧୂକ, ବିଲ୍ବ ଓ ଟିଣ୍ଡୁକ ଗଛ ଦେଖିଲେ। ଏଠି ରାମ ଶତଶଃ ଜଙ୍ଗଲ ଗଛ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠି ଲତା ଫୁଲରେ ଢାକିଯାଇଥିଲା।