ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣ ଋଷି, ଦଶରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାମଙ୍କୁ ଖୁସି ହେଇ କହିଲେ, “ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହି କଥା ତୁମେ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲି। ରାଘବ, ତୁମେ ସୀତାଙ୍କ ସହ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମହାମୁନିଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଅ; ଭାଗ୍ୟବଶତ, ଏହି କଥା ଆମେ ଆଜି ଆଲୋଚନା କରୁଛୁ।” ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେଉଛି, ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମୁନି କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି। ଏହି ଆଶ୍ରମରୁ ଚାରି ଯୋଜନା ଦକ୍ଷିଣକୁ ଯାଅ, ଏଠାରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଭାଇଙ୍କର ଚମତ୍କାର ଆଶ୍ରମ ଅଛି। ଏଠି ମୁଖ୍ୟତଃ ଖୋଲା ଭୂମି, ପିପଳ ଗଛର ଉପବନ ସହ ଶୋଭିତ, ଫୁଲ ଓ ଫଳରେ ଭରି ଥିବା ଲୋଭନୀୟ ଅଞ୍ଚଳ, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷିଙ୍କ ଚିତ୍କାରରେ ମନୋହର।” ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଚଉଁ ଆଖିର ଜଳାଶୟ ଅଛି, ସ୍ଵାନ୍ ଓ କୁଞ୍ଜ ଦେଖାଯାଏ, ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ରାମ, ଏଠାରେ ଏକ ରାତି ରହିବା ପରେ, ପ୍ରଭାତ ହେଲେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଜଙ୍ଗଲର କୂଳ ଧରି ଆଗକୁ ବଢିବା। ଏକ ଯୋଜନା ଗଲେ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚିବ, ଏଠି ଅନେକ ଗଛରେ ଶୋଭିତ ମନୋହର ଜଙ୍ଗଲ ଅଞ୍ଚଳ। ଏଠି ସୀତା, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ତୁମେ ଏକାଠି ଖୁସି ହେବା, କାରଣ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଗଛରେ ଭରି ଅଛି। ଯଦି ତୁମେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମହାମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚିନ୍ତା କରିଛ, ତେବେ ଆଜି ଏଠିକୁ ଯିବା ପାଇଁ ମନ ସ୍ଥିର କର। ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣଙ୍କର ବଚନ ଶୁଣି, ରାମ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଭାଇ ଅଞ୍ଜଳି ଦେଇ ପ୍ରଣାମ କରି, ସୀତା ସହିତ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଦିଗରେ ଯାତ୍ରା କରିଲେ। ପଥରେ ତିନିଜଣେ ଅଦ୍ଭୁତ ଜଙ୍ଗଲ, ମেঘ ପ୍ରତିମା ପାହାଡ଼, ଝିଲି ଓ ନଦୀ ଦେଖିଲେ। ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣଙ୍କ ଦେଖାଇଦିଆ ରାସ୍ତା ଧରି ସହଜରେ ଯାଉଥିବା, ରାମ ଖୁସି ହେଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଭାଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ହେବା ଦେଖାଯାଉଛି।” ପଥରେ ଦେଖିଲେ, ହଜାର ହଜାର ଗଛ ଫଳ ଓ ଫୁଲର ଭାରରେ ଝୁକି ଅଛି। ଏଠିରୁ ପିପଳ ଗଛର ପକ୍କା ଫଳର ତୀବ୍ର ଗନ୍ଧ ହଠାତ୍ ପବନ ଦ୍ୱାରା ଆସୁଛି। ଏଠିଏଁ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଜମା କରାଯାଇଥିବା କାଠ ଓ ଦର୍ଭା ଘାସ ଦେଖାଯାଏ, ଯାହା ମାଣିକ ରତ୍ନ ପରି ଚମକୁଛି। ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ ଏକ କଳା ମେଘ ପରି ଶିଖର ଦେଖାଯାଉଛି, ଆଶ୍ରମ ଅଗ୍ନିର ଧୂଆଁ ଉଠୁଛି। ଏଠିରେ ଗୁପ୍ତ ସ୍ନାନସ୍ଥଳରେ ଦ୍ୱିଜ ଋଷିମାନେ ସ୍ନାନ କରି ନିଜେ ତୁଳିଥିବା ଫୁଲ ଉପସ୍ଥାପନ କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ଆଶ୍ରମ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଭାଇଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ହେବା ନିଶ୍ଚିତ, ଯେପରି ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣ କହିଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଜଗତର ଭଲର ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଭାଇ ନିଷ୍ଠାପୂର୍ବକ କର୍ମ କରି ମୃତ୍ୟୁକୁ ବିଜୟ କରିଥିଲେ, ଏହି ଦକ୍ଷିଣ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଶରଣ କରିଥିଲେ। ଏଠି ଏକ ସମୟରେ ଦୁଷ୍ଟ ଦୈତ୍ୟ ଭାଇ—ବାତାପି ଓ ଇଳ୍ବଳା—ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାକାରୀ ଭାବେ ରହୁଥିଲେ। ଇଳ୍ବଳା ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପ ଧରି ଚତୁର୍ୟ ଶବ୍ଦରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଭୋଜନ ପାଇଁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିଲେ। ପରେ ତାଙ୍କ ଭାଇକୁ ମେଷ ରୂପ ଦେଇ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ନିୟମରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଖାଇଉଥିଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭୋଜନ କରିବା ପରେ, ଇଳ୍ବଳା ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦରେ କହୁଥିଲେ, “ବାତାପି, ବାହାରକୁ ଆସ!” ତାଙ୍କ ଭାଇର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ବାତାପି ମେଷ ପରି ଡାକି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେର ଶରୀରରୁ ବାହାରକୁ ଫୁଟିଯାଉଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଭଗ୍ନ କରି ଦେଉଥିଲେ। ଏପରି ଭାବେ ହଜାର ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦୈତ୍ୟ ଭାଇମାନେ ଭକ୍ଷଣ କରି ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ରୂପେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ। ପରେ ଦେବମାନେ ଅନୁରୋଧ କରିବା ପରେ, ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମହାମୁନି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଭୋଜନ ଗ୍ରହଣ କରି ଦୈତ୍ୟ ବାତାପିକୁ ଉପଭୋଗ କରି ଶେଷ କରିଦେଲେ। ଏପରି କରି ‘ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା’ ବୋଲି ହାତ ଧୋଇବା ପାଇଁ ଜଳ ଦେଇ, ଇଳ୍ବଳା ତାଙ୍କ ଭାଇକୁ ଡାକିଲେ, “ବାହାରକୁ ଆସ!” ସେତବେଳେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମହାମୁନି ହସି କହିଲେ, “ଯିଏ ମୋର ଦ୍ୱାରା ପଚିଗଲା, ତୁମର ରାକ୍ଷସ ଭାଇ ମେଷ ରୂପରେ ଯମ ଲୋକକୁ ଗଲା, ସେ କିପରି ବାହାରକୁ ଆସିପାରିବ?” ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଭାଇର ମୃତ୍ୟୁ ସୂଚନା ପାଇ ରାତିରେ ଘୂମିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମହାମୁନିଙ୍କୁ ରୋଷରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ସେ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, କିନ୍ତୁ ଋଷିଙ୍କ ଅଗ୍ନିପରି ତେଜରେ ସେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ ନଷ୍ଟ ହେବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲେ। ଏହି ଆଶ୍ରମ ଏହି ଭାଇଙ୍କର, ଝିଲି ଓ ଜଙ୍ଗଲରେ ଶୋଭିତ, ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦିତ ହୋଇଥିଲା। ରାମ ଏହି କଥା ସମ୍ବିତ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହ କହିବା ସମୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତମିତ ହେଲା, ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳ ଆସିଗଲା। ସଠିକ୍ ପ୍ରକାରରେ ସନ୍ଧ୍ୟା ଉପାସନା କରି, ଭାଇ ସହ ଆଶ୍ରମକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ଋଷିଙ୍କୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଇଲେ। ଋଷିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉଚିତ ଆତିଥ୍ୟ ପାଇ, ରାଘବ ଏହି ଆଶ୍ରମରେ ଏକ ରାତି ଫଳ ଓ କନ୍ଦ ଭୋଜନ କରି ଶାନ୍ତିରେ କଟାଇଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନ ଉଦୟ ହେଲା, ରାଘବ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଭାଇଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ କହିଲେ, “ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରୁଛି। ଏଠି ଏକ ରାତି ସୁଖରେ କଟାଇଲି। ଏବେ ଆପଣଙ୍କ ଭାଇ—ମୋ ଗୁରୁ—ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯାଉଛି।” ଋଷି ଅନୁମତି ଦେଲେ, ରଘୁନନ୍ଦନ ଦେଖାଇଦିଆ ରାସ୍ତା ଧରି ଜଙ୍ଗଲ ଦେଖିଦେଖି ଆଗକୁ ବଢିଲେ। ପଥରେ ସେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଜାଙ୍ଗଳ ଚାଉଳ, ପଣସ, ଶାଳ, ବଞ୍ଜୁଳା, ତିନିଶ, ଚିରିବିଲ୍ବ, ମଧୂକ, ବିଲ୍ବ ଓ ତିନ୍ଦୁକ ଗଛ ଦେଖିଲେ।