ସେଠାରେ, ପାଞ୍ଚଜଣ ଅପ୍ସରା ମନ୍ତ୍ରୀଗଣ ଏହି ଋଷିଙ୍କର ପତ୍ନୀ ହେଲେ। ଏକ ଝିଲିର ଭିତରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଗୁପ୍ତ ଘର ତିଆରି ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଅପ୍ସରାମାନେ ସେଠାରେ ନିଜ ଇଛା ଅନୁଯାୟୀ ବସିବାରେ, ଯୁବ ଋଷିଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଓ ସାଙ୍ଗ ମିଳନରେ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲେ। ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ଖେଳ ଓ ଆନନ୍ଦ ମଧ୍ୟରୁ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ରର ଶବ୍ଦ, ଗହଣାର ଝିଙ୍କାର ଓ ମନୋହର ଗୀତ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳୁଥିଲା। ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମହାନ ଚିତ୍ତ ରାଘବ, ତାଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଇ ସହିତ, ଋଷିଙ୍କର ଉପଦେଶକୁ "ବିସ୍ମୟ!" ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ସେଠି କଥା ହେଉଥିବା ବେଳେ, ରାଘବ ଦେଖିଲେ ଏକ ଆଶ୍ରମ ଚକ୍ର, ଯାହା କୁଶ ଘାସ ଓ ଚେର ଉପର ଶୋଭିତ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଦିବ୍ୟ ତେଜରେ ଭରିଯାଇଥିଲା। ରାଘବ, ବୈଦେହୀ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ, ସେ ଆଶ୍ରମ ଚକ୍ର ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠି ରାଘବ ଆରାମରେ ରହିଲେ, ମହାନ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ, ଏବଂ ଏକ ଏକ କରି ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସ୍ତ୍ରମାନଙ୍କର ମାଲିକ ରାମ, ପୂର୍ବରୁ ବି ଏଠାରେ କେବେ କେବେ ଅନେକ ମାସ, କେବେ କେବେ ଏକ ବର୍ଷ ରହିଥିଲେ। ଅନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଚାରି ମାସ, ପାଞ୍ଚ ମାସ, କିମ୍ବା ଛଅ ମାସ ରହିଥିଲେ; କେବେ କେବେ ଅଧ ଦିନ ଠାରୁ ଅଧିକ ସମୟ ରହିଥିଲେ। ଏହି ଆଶ୍ରମରେ ରାଘବ ତିନି ମାସ ଓ ଅଠ ମାସ ଆନନ୍ଦରେ ରହିଥିଲେ। ସେଠି ଏକତାରେ ରହିବା ସମୟରେ, ଦଶ ବର୍ଷ ବିତିଗଲା; ଧର୍ମଜ୍ଞ ରାଘବ, ସୀତା ସହିତ ଆଶ୍ରମ ଆଶ୍ରମ ଦେଖିବାକୁ ଯାଇଥିଲେ। ସେ ପୁଣି ଏକ ଦିନ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣ ଋଷିଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଋଷିମାନେ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। ଏଠି ମଧ୍ୟ, ଶତ୍ରୁଦମନ ରାମ କିଛି ସମୟ ରହିଲେ; ଆଶ୍ରମରେ ରହିବା ବେଳେ, ଉଚିତ ଭାବରେ ମହାନ ଋଷିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି ଆଗକୁ ଆସିଲେ। କକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ରାମ, ବସି ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ନ କଲେ: "ଏ ଆଦରଣୀୟ, ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଋଷି ଅଗସ୍ତ୍ୟ ରହିଥିବା କଥା ମୁଁ ସର୍ବଦା ଶୁଣିଛି, କିନ୍ତୁ ଏ ଅରଣ୍ୟ ବଡ଼ ଥିବାରୁ ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମ କେଉଁଠି ଅଛି ମୁଁ ଜାଣି ନାହିଁ।" "ଏହି ଜ୍ଞାନୀ ମହାନ ଋଷିଙ୍କର ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଆଶ୍ରମ କେଉଁଠି ଅଛି? ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ, ମୁଁ ମୋ ଭାଇ ଓ ସୀତା ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହେଁ।" "ମୁଁ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହେଁ, ଋଷିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରିବାକୁ ଚାହେଁ; ଏହି ଉତ୍କଳା ମୋ ହୃଦୟରେ ଘୂରିଯାଉଛି।" "ମୁଁ ନିଜେ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିଙ୍କୁ ସେବା କରିବାକୁ ଚାହେଁ—" ରାମଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଋଷି ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣ ଖୁସି ହୋଇ ଦଶରଥପୁତ୍ରକୁ କହିଲେ: "ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହି କଥା ତୁମକୁ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ, କହିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲି।" "ରାଘବ, ସୀତା ସହିତ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ଯାଉ; ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମେ ଏହି କଥା ମୋ ପ୍ରତି ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛ।" "ରାମ, ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି, ମହାନ ଋଷି ଅଗସ୍ତ୍ୟ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି। ଏହି ଆଶ୍ରମରୁ ଚାରି ଯୋଜନା ଦକ୍ଷିଣକୁ ଯାଉ; ଏଠି ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କର ଭାଇଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶ୍ରମ ଅଛି।" "ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ବିଶାଳ ଖୋଲା ଜମି, ପିପ୍ପଳ ଗଛର ହାର, ଅନେକ ଫୁଲ ଓ ଫଳରେ ଶୋଭିତ, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀର ଚିତ୍କାରରେ ମନୋହର।" "ସେଠି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଲଟୁସ୍ ପୋକ୍ରା ଅଛି, ସ୍ପଷ୍ଟ ଜଳ, ହାଁସ ଓ କୁଞ୍ଜ ଦ୍ୱାରା ଭରିଯାଇଥିବା, ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।" "ସେଠି ଏକ ରାତି ବିତାଇ, ରାମ, ପ୍ରଭାତରେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଅରଣ୍ୟର କିନାରା ଧରି ଆଗକୁ ଯାଉ।" "ସେଠି, ଏକ ଯୋଜନା ଯାଇ, ତୁମେ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ପହଁଚିବା; ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଅନେକ ଗଛରେ ଶୋଭିତ ମନୋହର।" "ସେଠି, ବୈଦେହୀ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତୁମ ସହିତ ଆନନ୍ଦିତ ହେବେ, କାରଣ ଏହି ଅରଣ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ଅନେକ ଗଛରେ ଭରିଯାଇଛି।" "ଯଦି ତୁମେ ଏହି ମହାନ ଋଷି ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କରିଛ, ତେବେ ଆଜି ତୁମ ଚିନ୍ତାକୁ ଏଥିରେ ନିଶ୍ଚିତ କର।" ଏହିପରି ଋଷିଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ରାମ ତାଙ୍କ ଭାଇ ସହିତ ପ୍ରଣାମ କରି, ସୀତା ସହିତ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଦିଗରେ ଯାତ୍ରା କଲେ। ପଥରେ ତିନିଜଣ ଅଦ୍ଭୁତ ଅରଣ୍ୟ, ମେଘର ସମାନ ପାହାଡ଼, ଝିଲି ଓ ନଦୀ ଦେଖିଲେ। ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣଙ୍କ ଉପଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ପଥ ଧରି ସେମାନେ ସୁଖରେ ଯାଇଥିଲେ, ରାମ ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ: "ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ମହାତ୍ମା ଋଷି ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଆଶ୍ରମ, ତାଙ୍କ ଭାଇଙ୍କ ଆଶ୍ରମ, ଏବେ ଆମେ ଦେଖୁଛୁ।" "ପଥରେ ଆମେ ଦେଖିଛୁ ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ ହଜାର ହଜାର ଗଛ ଫୁଲ ଓ ଫଳର ଭାରରେ ଭୂମିକୁ ଝୁକିଯାଇଛି।" "ଏବଂ ଏହି ଅରଣ୍ୟରୁ ତିବ୍ର ସୁଗନ୍ଧ, ପିପ୍ପଳି ଲଙ୍କାର ପାକା ସୁଗନ୍ଧ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଆକସ୍ମିକ ଆସୁଛି।" "ଏଠି ଏଠି କଠ ଓ ଦର୍ଭା ଘାସର ତୁଣ୍ଡ ଚିତାବିଜ୍ଞାନ ରତ୍ନର ଭଳି ଚମକୁଛି।" "ଅରଣ୍ୟର ମଧ୍ୟରେ, ଅନ୍ଧାର ମେଘ ପାହାଡ଼ର ଭଳି, ଆଶ୍ରମ ଅଗ୍ନିର ଧୂଆଁ ଦୃଶ୍ୟମାନ।" "ଗୁପ୍ତ ସ୍ନାନସ୍ଥଳରେ, ଦ୍ୱିଜ ଋଷିମାନେ ନିଜେ ଫୁଲ ଚୟନ କରି ସ୍ନାନ କରି ଅର୍ପଣ କରୁଛନ୍ତି।" "ଏହିପରି, ମୃଦୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ମୁଁ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣଙ୍କୁ ଯେଉଁପରି ଶୁଣିଛି, ଏହି ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଭାଇଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ନିଶ୍ଚୟ।" "ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ତାଙ୍କ ଭାଇ, ନିତି କର୍ମରେ ନିପୁଣ, ମୃତ୍ୟୁକୁ ବଳପୂର୍ବକ ଦମନ କରି ଏହି ଦକ୍ଷିଣ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କରିଥିଲେ।" "ଏଠି କେବେ ଦୁଷ୍ଟ ଭାଇ ଭାତାପି ଓ ଇଲ୍ବଳା, ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସୁର, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନନକାରୀ, ଏଠି ଏକସাথে ରହୁଥିଲେ।" "ଇଲ୍ବଳା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପ ଧରି, ତଳା ଶବ୍ଦରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଭୋଜନ ପାଇଁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରି, ନିର୍ମମ ଭାବରେ...