ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଶୁଣି, ଆମେ ସମସ୍ତେ ବହୁତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ କୁତୁହଳିତ ହେଲୁ, ହେ ମହାମୁନି, ଦୟାକରି ଆମକୁ ଏହାର ସତ୍ୟ କଥା କହନ୍ତୁ। ରାଘବଙ୍କ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନରୁ ପରେ, ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ଥିବା ସେ ମୁନି ତୁରନ୍ତ ଏହି ଝିଲିକର ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ମୁନି ମାଣ୍ଡକର୍ଣ୍ଣି ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ଜଳରେ ବସି, କେବଳ ବାୟୁ ଖାଇ ଉତ୍କଟ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଏହି ତପସ୍ୟା ଦେଖି ଅଗ୍ନିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ ଏବଂ ସେମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ କହିଲେ—"ଏହି ମୁନି ଆମ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନ ଚାହୁଁଛନ୍ତି," ଏହି ଭାବରେ ସବୁ ଦେବତା ଅତି ଚିନ୍ତା ହେଲେ। ମୁନିଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ବାଧା ଦେବା ପାଇଁ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରଭା ଭଳି ପାଞ୍ଚ ମୁଖ୍ୟ ଅପ୍ସରାମାନେଙ୍କୁ ଚୟନ କଲେ। ସେଠାରେ ଏହି ଅପ୍ସରାମାନେ ତାଙ୍କର ଉପରେ ମୋହ ଆଣିଲେ, ଏହିପରି ଦେବତାମାନେ ଚାହୁଁଥିଲେ। ପାଞ୍ଚ ଅପ୍ସରାମାନେ ମୁନିଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହେଲେ ଏବଂ ଝିଲିକ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଗୁପ୍ତ ଗୃହ ତିଆରି କରାଗଲା। ସେଠାରେ, ସେଉଁଠି ଅପ୍ସରାମାନେ ଇଚ୍ଛାମତେ ବାସ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା ମୁନିଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଓ ସଂଯୋଗରେ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛନ୍ତି। ସେଠାରୁ ଅଳଙ୍କାର ଝଙ୍କାର, ବିଭିନ୍ନ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ରର ଧ୍ୱନି ଓ ମନମୋହକ ଗୀତ ଶୁଣାଯାଏ। "ଅଦ୍ଭୁତ!"—ଏହିପରି ଭାବେ ଉତ୍ତମ ଚିତ୍ତ ଥିବା ରାଘବ ଏହି କଥା ନେଇ ତାଙ୍କର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଭାଇ ସହ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ମୁନି କଥା କହୁଥିବାବେଳେ ସେ ଏକ ବୃତ୍ତାକାର ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ କୁଶ ଓ ଚମର ଭସ୍ତ୍ର ରହିଛି, ଏବଂ ଯାହା ବ୍ରହ୍ମ ତେଜରେ ଭରିଛି। ରାଘବ, ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ବୈଦେହୀ ସହିତ ସେହି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ବୃତ୍ତ ଆଶ୍ରମକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠାରେ ସେ ବହୁତ ସୁଖରେ ରହିଲେ, ମହାମୁନିମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ, ଏବଂ ପରେ ପରେ ଅନ୍ୟ ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲେ। ଏହି ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାମ, ଯିଏ ଶସ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରବୀଣ, ପୂର୍ବରୁ ବି ରହିଥିଲେ, କେବେ କେବେ କିଛି ମାସ, କେବେ କେବେ ପୂରା ବର୍ଷ ଅବଧି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ। କେଉଁଠି ଚାରି ମାସ, କେଉଁଠି ପାଞ୍ଚ, ଛଅ ମାସ ବ୍ୟତୀତ କରି, ଅନ୍ୟଠାରେ ଅଧିକ ମାସ ରହିଥିଲେ, କେବେ କେବେ ଅର୍ଧ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ରହିଥିଲେ। ଏହି ଆଶ୍ରମମାନେ ରାମ ତିନି ମାସ ଓ ଏଠାରେ ଆଠ ମାସ ସୁଖରେ କାଟିଲେ। ଏପରି ହାର୍ମୋନିରେ ରହି, ଦଶ ବର୍ଷ ବିତିଗଲା; ଧର୍ମରେ ପ୍ରଜ୍ଞା ଥିବା ରାଘବ, ସୀତା ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲେ। ପୁଣି ସେ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଏଠାରେ ମୁନିମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ସେଠାରେ କିଛି ସମୟ ରହି, ରାମ ଆଦର ସହିତ ମହାମୁନି ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି ବସିଲେ। ତାହାପରେ, କକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶଜ ରାମ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ହେ ପୂଜ୍ୟ, ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମୁନି ଅଗସ୍ତ୍ୟ ବାସ କରନ୍ତି। ମୁଁ ସେଠାର ଆଶ୍ରମ କେଉଁଠି ଅଛି ଜାଣେନି, କାରଣ ଏହି ଅରଣ୍ୟ ବହୁତ ବିସ୍ତୃତ।" "ସେ ମହାମୁନିଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ଆଶ୍ରମ କେଉଁଠି? ମୁଁ ମୋ ଭାଇ ଏବଂ ସୀତା ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ଚାହେଁ। ମୋ ହୃଦୟରେ ଏହି ଅଭିଲାଷ ବହୁତ ଦିନ ଧରି ଘୁରୁଛି।" "ମୁଁ ନିଜେ ଏହି ପ୍ରମୁଖ ମୁନିଙ୍କୁ ସେବା କରିବାକୁ ଚାହେଁ—" ଏହି ରାମଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣ ଉତ୍ସାହିତ ହେଲେ ଏବଂ କହିଲେ— "ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହି କଥା ତୁମକୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ କହିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲି। ହେ ରାଘବ, ସୀତା ସହିତ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଅ; ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମେ ନିଜେ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ କଲା।" "ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେଉଛି, ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମହାମୁନି କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି। ଏହି ଆଶ୍ରମରୁ ଚାରି ଯୋଜନା ଦକ୍ଷିଣକୁ ଯାଅ; ଏଠାରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଭାଇଙ୍କର ଆଶ୍ରମ ଅଛି।" "ଏଠା ମୁଖ୍ୟତଃ ଖୋଲା ଭୂମି, ପିପ୍ପଳ ଗଛର ଉଦ୍ୟାନ, ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲ ଓ ଫଳରେ ଶୋଭିତ, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀର ଡାକରେ ମଧୁର।" "ସେଠାରେ ପ୍ରକାଶମାନ ଜଳର ଅନେକ ପଦ୍ମସର ଅଛି, ହଂସ, କଦମ୍ବ ଓ ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀରେ ଭିଡ଼ିଥିବା।" "ସେଠାରେ ଏକ ରାତି ବ୍ୟତୀତ କରି, ପ୍ରଭାତେ ତୁମେ ଅରଣ୍ୟ ପଥର କୋଳେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯିବା।" "ଏଠାରୁ ଏକ ଯୋଜନା ଚାଲିଲେ, ତୁମେ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚିବା, ଯେଉଁଠି ଅନେକ ବୃକ୍ଷ ରହିଛି ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋହର।" "ସେଠାରେ ବୈଦେହୀ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତୁମ ସହିତ ଆନନ୍ଦିତ ହେବେ, କାରଣ ସେଠାର ଅରଣ୍ୟ ଅନେକ ବୃକ୍ଷରେ ଶୋଭିତ।" "ଯଦି ତୁମେ ଏହି ମହାମୁନି ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କରିଛ, ଏହି ଇଚ୍ଛାକୁ ଆଜି ସ୍ଥିର କର।" ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ରାମ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଓ ସୀତା ସହିତ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଦିଗରେ ଯାତ୍ରା କଲେ ଏବଂ ମୁନିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ପଥେ ଯିବା ସମୟରେ ସେମାନେ ଅଦ୍ଭୁତ ଅରଣ୍ୟ, ମେଘ ସମାନ ପାହାଡ଼, ଝିଲିକ ଓ ନଦୀ ଦେଖିଲେ। ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦେଖାଇଦେଇଥିବା ପଥ ଅନୁସରି ସେମାନେ ସୁବିଧାରେ ଚାଲିଲେ, ଏବଂ ରାମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ— "ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମହାମୁନିଙ୍କ ଆଶ୍ରମ, ଯେଉଁଠି ତାଙ୍କ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ଭାଇ ବସିଛନ୍ତି, ଏହି ଆଶ୍ରମ ଏଠାରେ ଦେଖାଯାଉଛି।" "ପଥରେ ଯେପରି ଦେଖୁଛୁ, ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ ହଜାର ହଜାର ଗଛ ଫୁଲ ଓ ଫଳର ଭାରରେ ବଙ୍କିଯାଇଛି।" "ଏବଂ ଏହି ଅରଣ୍ୟରୁ ଅଚାନକ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ପକୁଆ ପିପ୍ପଳି ଲଙ୍କାର ଟିକ୍ତ ଗନ୍ଧ ଆସୁଛି।