ଏହି ସମୟରେ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସି, ‘ଆମେ ତୁମଠାରେ ଆଶ୍ରୟ ନେବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ’ ବୋଲି କହିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନୋଯୋଗରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲି, ‘ମୋପ୍ରତି ଆପଣମାନେ କୃପା କରନ୍ତୁ; ଏହି ଆମ୍ଭ ମଧ୍ୟରେ ଗଭୀର ଲଜ୍ଜା ଅଛି।’ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆତିଥି ଭାବେ ଆସିଥିଲେ, ତେଣୁ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପଚାରିଲି, ‘ମୁଁ କ’ଣ କରିବି?’ ତାପରେ ସେମାନେ କହିଲେ, ‘ହେ ରାମ, ଆମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟରେ ଅଛୁ; ଆପଣ ଆମକୁ ସେଠାରେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ବିଶେଷତଃ ହବନ ଓ ପୂଜା ଦିନରେ, ହେ ନିର୍ମଳ ଆତ୍ମା, ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସମାନେ, ମାଂସଭକ୍ଷୀ, ଆମକୁ ଅତ୍ୟାଚାର କରନ୍ତି। ତପସ୍ଵୀମାନେ ତାପସ୍ୟାରେ ଲିନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ରାକ୍ଷସମାନେ ତାଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ଦୁଃଖ ଦେଉଛନ୍ତି। ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଶ୍ରୟ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିଛୁ, ଏହି ସମସ୍ୟାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛୁ। ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ ଆମେ ଏହି ରାତ୍ରିଚର ଦାନବମାନେକୁ ନଶ୍ୱ କରିପାରିବା, କିନ୍ତୁ ଆମେ ଆମର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ତପସ୍ୟା ଭଙ୍ଗ କରିବାକୁ ଚାହୁଁନାହିଁ। ତପସ୍ୟା ସବୁବେଳେ ବହୁତ ବାଧାରେ ଘେରାଯାଇଥାଏ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ। ଏହିକାରଣରୁ, ରାକ୍ଷସମାନେ ଆମକୁ ଖାଇଁ ଦେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଆମେ କେବେ ଶାପ ଦେଉନାହିଁ। ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ଥିବା ଏହି ତପସ୍ଵୀମାନେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟାଚାରିତ, ତେଣୁ ଆପଣ ଓ ଆପଣଙ୍କ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଏହି ସମସ୍ତ ଉପଲବ୍ଧି ମୋ ପାଖରୁ ଶୁଣି,’ ରାମ ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତାଙ୍କୁ କହିଲେ, ‘ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟର ଏହି ମୁନିମାନେ ଯାହାକୁ ମୁଁ ଦେଇଛି, ଏହି ପ୍ରତିଜ୍ଞାକୁ ମୁଁ ଜୀବନରେ କେବେ ଭଙ୍ଗ କରିପାରିବିନାହିଁ। ମୁନିମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ମୋର ଏହି ନିଷ୍ଠା ସଦା ଅଟୁଟ ରହିଛି, ମୁଁ କେବେ ଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବିନାହିଁ। ଆବଶ୍ୟକ ପଡିଲେ ମୁଁ ମୋର ଜୀବନ, କିମ୍ବା ତୁମେ, ସୀତା, ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିପାରିବି, କିନ୍ତୁ ଏହି ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଭଙ୍ଗ କରିପାରିବିନାହିଁ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରତି ଦିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରତିଜ୍ଞାକୁ କେବେ ଭୁଲିପାରିବିନାହିଁ, ତେଣୁ ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଏହି ତପସ୍ଵୀମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବି। ଏହି କଥା ଯଦି ମୁଁ କହିନଥାଏ, ତାହେଲେ ପୁନି କେମିତି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିପାରିବି? ତୁମେ ସ୍ନେହ ଓ ମୈତ୍ରୀବଶତଃ ମୋତେ ଯାହା କହିଛ, ତାହା ମୋତେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୋଷ ଦେଇଛି, ହେ ସୀତା। ଯେଉଁ ଲୋକ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେ ଏପରି ଉପଦେଶ ଦେଇପାରନ୍ତିନାହିଁ। ଏହି ଉଚିତ କଥା ତୁମ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କୁଳକୁ ଉପଯୁକ୍ତ ଅଟେ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ। ତୁମେ ଧର୍ମରେ ମୋ ସହଧର୍ମଚାରିଣୀ, ମୋ ପାଇଁ ପ୍ରାଣଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ।’ ଏପରି କହି, ମିଥିଳାନ୍ଧିନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି, ମହାତ୍ମା ରାମ ତାଙ୍କ ଧନୁଷ ଧାରଣ କରି, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ମନୋହର ଆଶ୍ରମଗୁଡ଼ିକୁ ଯାଇଲେ। ଏଠାରେ ଏକ ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଅରଣ୍ୟକାଣ୍ଡର ଏଗାରଅଁ ଅଧ୍ୟାୟ ଆମେ ଶୁଣିବାକୁ ଯାଁ। ଏଠି, ରାମ ସମ୍ମୁଖରେ ଥିଲେ, ମଧ୍ୟରେ ଚମକୁଥିବା ସୀତା ଏବଂ ପଛରେ ଧନୁଷ ଧାରଣ କରି ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଚାଲିଥିଲେ। ସେମାନେ ପାହାଡ଼ର ଶିଳାପର୍ବତ, ଅରଣ୍ୟ, ମନୋହର ନଦୀ ଦେଖି, ଏକାଠି ସୀତା ସହ ଆଗକୁ ବଢ଼ି ଚାଲିଥିଲେ। ସେମାନେ ଦେଖିଲେ କ୍ରଞ୍ଚ ଓ ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀମାନେ ନଦୀକୂଳରେ ଘୁରୁଛନ୍ତି, ପଦ୍ମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହ୍ରଦ ଓ ଜଳପକ୍ଷୀମାନେ ତାହାରେ ଖେଳୁଛନ୍ତି। ହରିଣ ଦଳ, ମଦୋନ୍ମତ ଶୀଙ୍ଗଧାରୀ ମୃଗ, ମହିଷ, ବନଶୁକର, ଏବଂ ଗଛ ଉପରେ ରୁଷ୍ଟ ହାଥୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ଦୀର୍ଘ ଦୂର ଯାତ୍ରା କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେଉଅଛି, ସେମାନେ ଏକ ଦଶ ଯୋଜନା ବିସ୍ତୃତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ହ୍ରଦ ଦେଖିଲେ। ଏହା ପଦ୍ମ ଓ କମଳରେ ଭରିଥିଲା, ହାଥୀଦଳ, କ୍ରଞ୍ଚ, ହଂସ, କଦମ୍ବ ପକ୍ଷୀ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀ ଏଠି ଚାରିପାଖରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ସେହି ସ୍ଫଟିକ ଜଳର ହ୍ରଦରୁ ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟର ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଲେ, କିନ୍ତୁ କେହି ଦେଖାଯାଉନଥିଲେ। ଏହା ଦେଖି ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ, ଧର୍ମଭୃତ୍ ନାମକ ମୁନିଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, ‘ହେ ମହାମୁନି, ଏହି ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଦେଖି ଆମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକ; ଦୟାକରି ଏହାର କାରଣ କୁହନ୍ତୁ।’ ରାଘବଙ୍କର ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ମୁନି ଏହି ହ୍ରଦର ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ କଥା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ କହିଲେ, ‘ମହାମୁନି ମାଣ୍ଡକର୍ଣ୍ଣି ଏଠିରେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ବସି, କେବଳ ବାୟୁପାନ କରି ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଏହି ତୀବ୍ର ତପସ୍ୟା ଦେଖି ଅଗ୍ନିସହିତ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଭୟଭିତ ହୋଇ ମନ୍ତ୍ରଣା କରିଲେ, ‘ଏହି ମୁନି ଆମ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନ ପାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି।’ ଏହିକଥା ଭାବି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ। ତାପରେ ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ବାଧା ଦେବା ପାଇଁ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ବିଦ୍ୟୁତ୍ପ୍ରଭା ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ପାଞ୍ଚ ଅପ୍ସରାମାନେକୁ ପଠାଇଲେ। ଏହି ଅପ୍ସରାମାନେ ମୁନିଙ୍କୁ ମାୟାବଶ କରି, ଦେବତାଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ କଲେ। ସେହି ପାଞ୍ଚ ଅପ୍ସରା ମୁନିଙ୍କ ଶ୍ରୀମତୀ ହେଲେ, ଏହି ହ୍ରଦ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଗୃହ ତିଆରି ହେଲା, ଯାହା ବାହାରୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେନାହିଁ। ସେଠି ଏହି ପାଞ୍ଚ ଅପ୍ସରା ମନମତାନୁସାରେ ବସବାସ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଓ ସାଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ମୁନିଙ୍କୁ ଅନନ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛନ୍ତି। ସେଠାରୁ ବାଦ୍ୟ, ଅଳଙ୍କାର ଝଙ୍କାର, ଏବଂ ମନୋହର ଗୀତର ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଯାଏ।’ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଧର୍ମଭୃତ୍ ମୁନିଙ୍କ ଉତ୍ତର ରାଘବ ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଏହିପରି କଥା ହେଉଥିବାବେଳେ, ସେମାନେ ଦେଖିଲେ – ଏକ ତପୋବନ ଚତୁର୍ବୃତ୍ତ, ଯାହା କୁଶ ଓ ଚୀରବସ୍ତ୍ରରେ ଘେରାଯାଇଛି, ଏବଂ ତାହାରେ ବ୍ରହ୍ମ ତେଜ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ରାଘବ ସୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ସେହି ମହାନ ତପୋବନରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠି ସେ ମହାତ୍ମା ମୁନିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ସୁଖରେ ବସିଲେ। ପରେ ସେ ତପସ୍ଵୀମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଏକେକ୍ ଗତି କଲେ।