ଏକ ଦିନ ମହାମୁନି ଵିଶ୍ୱାମିତ୍ର ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସି କହିଲେ, “ହେ ରାଜନ୍, ମୁଁ ଏକ ବ୍ରତ ପାଳନ କରୁଛି ଏବଂ ତାହାର ସଫଳତା ପାଇଁ ଏହି ଉପାୟ ଅବଲମ୍ବନ କରିଛି। କିନ୍ତୁ ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସ, ଯେଉଁମାନେ ଯେକୌଣସି ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରନ୍ତି—ମାରୀଚ ଓ ସୁବାହୁ—ମୋ ବ୍ରତକୁ ବାରମ୍ବାର ବାଧା ଦେଉଛନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ବ୍ରତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବାକୁ ଚାଲିଥାଏ, ସେମାନେ ଆସି ବଳିବେଦୀ ଉପରେ ମାଂସ ଓ ରକ୍ତ ବର୍ଷା କରନ୍ତି। ଏହିଭଳି ଅପବିତ୍ରତା ଦ୍ୱାରା ବ୍ରତ ବିଘ୍ନିତ ହୁଏ ଏବଂ ସଫଳତା ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଯାଏ। ଏହା ଦେଖି, ମୁଁ ଦୁଃଖିତ ଏବଂ କ୍ଳାନ୍ତ ହେଇ ସେଠାରୁ ଚାଲିଯାଏ, କିନ୍ତୁ ମୋ ମନେ କ୍ରୋଧ ନାହିଁ। ଏହି ଅବସ୍ଥା ଏପରି, ଏହା ଏକ ପ୍ରଥା; ଶାପ କେବଳ ଏଠାରେ ଉଠିଯାଏ ନାହିଁ। ତେଣୁ ହେ ରାଜା, ଆପଣ ମୋତେ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାମଙ୍କୁ ଦିଅନ୍ତୁ, ଯାହାଙ୍କର ପ୍ରାକୃତିକ ବଳ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ସତ୍ୟ। ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରଥମ ପୁତ୍ର ରାମ, କଳା କାଉଁ ଡାଣ୍ଡ ପରି କେଶବିଶିଷ୍ଟ, ମୋର ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବେ, ଏବଂ ସେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ସମର୍ଥ। ସେ ଏହି ଦୁଇ ରାକ୍ଷସକୁ ବିନାଶ କରିବେ, ଏବଂ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇବି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିନି ଲୋକରେ କୀର୍ତ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତି ହେବ, ଏହି ଦୁଇ ରାକ୍ଷସ କେବେ ରାମଙ୍କ ପ୍ରତି ଠିଆ ହୋଇପାରିବେ ନାହାନ୍ତି। ରଘୁନନ୍ଦନ ରାମ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କେହି ଏହି ଦୁଇ ଅହଂକାରୀ ଏବଂ କାଳର ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ବନ୍ଧା ରାକ୍ଷସମାନେକୁ ବିନାଶ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହି ଦୁଇ ରାମଙ୍କ ସମାନ ନୁହଁନ୍ତି, ଏବଂ ଆପଣ ପୁତ୍ର ପ୍ରେମରେ ଅନୁଭାବ ଦେଉନ୍ତୁ ନାହିଁ। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚୟ ଦେଉଛି—ଏହି ଦୁଇ ରାକ୍ଷସ ନିଶ୍ଚୟ ବଧ ହେବେ। ମୁଁ ରାମଙ୍କୁ ଜାଣେ—ସେ ମହାତ୍ମା, ସତ୍ୟବନ୍ଧା ଏବଂ ଶୂର। ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ବଶିଷ୍ଠ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ତପସ୍ବୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି କଥା ଜାଣନ୍ତି। ଯଦି ଆପଣ ଧର୍ମ ଏବଂ ପୃଥିବୀରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୀର୍ତ୍ତି ଚାହାନ୍ତି, ଯଦି ଆପଣ ନିଶ୍ଚଳତା ଚାହାନ୍ତି, ତେବେ ମୋତେ ରାମଙ୍କୁ ଦିଅନ୍ତୁ—ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳୀ ମଧ୍ୟ ଏଥିପାଇଁ ଅନୁମତି ଦେଇଥାଏ। ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଅନୁମତି ଦେଲେ, ଆପଣ ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଏବଂ ଅସଙ୍ଗୀ ପୁତ୍ର ରାମଙ୍କୁ ମୋତେ ଦିଅନ୍ତୁ। ବଳିଦାନର ସମୟ କେବଳ ଦଶ ରାତି, ରାମ ଏହି ସମୟ ଅତିକ୍ରମ କରିବେ ନାହାନ୍ତି। ଏପରି କହି ମହାତ୍ମା ଵିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଶାନ୍ତ ହେଲେ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ମଙ୍ଗଳମୟ କଥା ଶୁଣି ରାଜା ଦଶରଥ ଭୟ ଓ ଦୁଃଖରେ ଆନ୍ଦୋଳିତ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ଶରୀର କମ୍ପିତ ହେଲା ଏବଂ ସେ ଅଚେତନ ହେଇପଡ଼ିଲେ। ପୁନର୍ବାର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଲାଭ କରି, ସେ ଭୟ ଓ ଚିନ୍ତାରେ ଉଠିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲେ। ମୁନିଙ୍କ କଥା ତାଙ୍କ ହୃଦୟ ଓ ମନକୁ ବିଧିର ନିବେଶ କଲା। ଏହି ଭାବେ ମହାନ ଓ ଉଦାର ରାଜା ଦୁଃଖିତ ହେଇ ଅସ୍ଥିର ହେଲେ ଏବଂ ଆସନ ଛାଡ଼ି ଉଠିପଡ଼ିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ରାଜା ଦଶରଥ ସ୍ଥିର ହୋଇ କହିଲେ, “ମୋର ପୁତ୍ର ରାମ, ଯାହାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ପଦ୍ମପତ୍ର ସମ, ସେ ଏଯାଏଁ ଷୋଳ ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇନାହାନ୍ତି। ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଏହି ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ଦେଖୁନାହିଁ। ଏହା ମୋର ସେନା, ଏକ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ, ଯାହା ଉପରେ ମୋର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧିକାର ଅଛି। ଏହି ସେନା ନେଇ ମୁଁ ଯିବି ଏବଂ ସେଇ ରାକ୍ଷସମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି। ମୋର ସେବକମାନେ ଶୂର ଓ ପ୍ରବଳ, ଶସ୍ତ୍ର ଚଳାଇବାରେ ପାରଙ୍ଗତ; ସେମାନେ ଏହି ରାକ୍ଷସମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ—ଆପଣ ରାମଙ୍କୁ ନେଉନ୍ତୁ ନାହିଁ। ମୁଁ ନିଜେ ଧନୁଷ ନେଇ ଆଗରେ ଦଢ଼ି ଆପଣଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇବି; ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋର ଜୀବନ ଅଛି, ମୁଁ ଏହି ରାକ୍ଷସମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି। ଆପଣଙ୍କ ବ୍ରତ ନିର୍ବିଘ୍ନ ଭାବେ ସଫଳ ହେବ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବ; ମୁଁ ଯିବି, ଆପଣ ରାମଙ୍କୁ ନେଉନ୍ତୁ ନାହିଁ। ସେ ଏକ ଶିଶୁ, ଅବିଦ୍ୟାତ୍ମକ, ଶକ୍ତି ଓ ଦୁର୍ବଳତା ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ; ଶସ୍ତ୍ର ଚଳାଇବାରେ ଅପରିଚିତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦକ୍ଷ ନୁହଁନ୍ତି। ସେ ଏହି ରାକ୍ଷସମାନେ ସହିତ ମୁହଁମୁହଁ ହେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି, କାରଣ ଏହି ରାକ୍ଷସମାନେ ଚତୁର ଏବଂ ଧୂର୍ତ୍ତ। ରାମ ଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଇ ମୁଁ ଏକ କ୍ଷଣ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚିପାରିବି ନାହିଁ। ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯଦି ଆପଣ ରାମଙ୍କୁ ନେବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ତେବେ ମୋ ସହିତ ଏବଂ ଚତୁର୍ବିଧ ସେନା ସହ ନେଉନ୍ତୁ; ମୁଁ ଏବେ ଷଷ୍ଟି ହଜାର ବର୍ଷ ବୟସର। ରାମଙ୍କୁ ମୁଁ ବହୁ ଦୁଃଖରେ ପାଇଛି; ଆପଣ ତାଙ୍କୁ ନେଉନ୍ତୁ ନାହିଁ। ମୋ ଚାରି ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ରାମ ପ୍ରତି ମୋର ସର୍ବାଧିକ ସ୍ନେହ। ଆପଣ ରାମଙ୍କୁ ନେଉନ୍ତୁ ନାହିଁ, ସେ ପ୍ରଥମଜ ଏବଂ ଧର୍ମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହି ରାକ୍ଷସମାନେ କେଉଁଠୁ ଆସିଛନ୍ତି, କେଉଁ ଶକ୍ତି ତାଙ୍କର, କିଏ ତାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା କରେ? ଏବଂ ରାମ କିପରି ତାଙ୍କ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବେ? ମୁଁ ନିଜ ସେନା କିମ୍ବା ଚତୁର୍ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ସହିତ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବି କି? ମୋତେ ସମସ୍ତ କଥା କହନ୍ତୁ, କିପରି ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି। ଦୁଷ୍ଟ ମନୋଭାବ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୃଢ଼ ହେବା ଉଚିତ, କାରଣ ଏହି ରାକ୍ଷସମାନେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଭିମାନୀ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କହିଲେ, “ପୌଲସ୍ତ୍ୟ ବଂଶର ଜନ୍ମ ଥିବା ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସ ରାବଣ ଅଛନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ସେ ତିନି ଲୋକରେ ଭୟ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରବଳ ଏବଂ ଅନେକ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭୁ। ରାବଣ ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କ ଭାଇ ଏବଂ ମୁନି ଵିଶ୍ରବାସଙ୍କ ପୁତ୍ର। କିନ୍ତୁ ସେ ନିଜେ ବଳିବେଦୀ ବିଘ୍ନ କରି ନାହାନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଉତ୍ତେଜନାରେ ଦୁଇ ଅତିଶୟ ପ୍ରବଳ ରାକ୍ଷସ—ମାରୀଚ ଓ ସୁବାହୁ—ଏହି ବଳିବେଦୀ ବିଘ୍ନ କରିବାକୁ ପ୍ରେରିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ତେଣୁ ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ମୋ ପୁତ୍ର ପ୍ରତି ଦୟା ଦେଖାନ୍ତୁ। ମୁଁ ଅଳ୍ପଭାଗ୍ୟ, ଆପଣ ମୋ ପାଇଁ ଦେବତା ସମାନ।