ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଦେଖି ସମସ୍ତଙ୍କର ପାପ ଦୂର ହେଲା। ତାପରେ ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ସୀତା ମୁନି ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ମୃଦୁ ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ, “ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆମେ ଏଠାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁଖରେ ଥିଲୁ, ଆପଣଙ୍କର ଆଦର ଓ ସମ୍ମାନ ପାଇଛୁ। କିନ୍ତୁ ବହୁ ସନ୍ତ ଆମକୁ ଆଗକୁ ବଢିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରୁଛନ୍ତି, ତେଣୁ ଆମେ ଏଠାରୁ ଯିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ଦଣ୍ଡକାବନରେ ନିର୍ମଳ ଚରିତ୍ର ଥିବା ଯେଉଁ ସନ୍ତମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରମ ସମୂହ ଦେଖିବାକୁ ଆମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକ। ଏଠାରେ ଥିବା ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ତପସ୍ଵୀ, ଅଗ୍ନିଶର ପ୍ରଭା ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସହ ଆପଣଙ୍କର ଅନୁମତି ଆମେ ଚାହୁଁଛୁ।” ଏଭଳି କହି, “ଆମେ ଯିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ,” ବୋଲି ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ସୀତା ମୁନିଙ୍କ ପାଦସ୍ପର୍ଶ କଲେ। ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣ ମୁନି ସ୍ନେହରେ ସେମାନେଂକୁ ଉଠେଇଲେ, ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଲେ ଓ କହିଲେ, “ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ଛାୟାର ଭଳି ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ସୀତା ସହିତ ତୁମେ ନିରାପଦରେ ଯାଅ। ଦଣ୍ଡକାବନର ତପସ୍ଵୀମାନଙ୍କର ମନୋହର ଆଶ୍ରମ ଦେଖ। ସେଠାରେ ନିର୍ମଳ ଆତ୍ମା, ତପସ୍ଵୀମାନେ ବସୁଛନ୍ତି। ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳ ଓ କନ୍ଦ ଭରିଥିବା ଜଙ୍ଗଲ, ଫୁଲ ଫୁଟିଥିବା ଗଛ, ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଝୁଣ୍ଡ ଦେଖିବ। ତୁମେ ପଦ୍ମର ଗୁଛ ଭରିଥିବା ସ୍ନିଗ୍ଧ ଜଳର ଝିଲିକ, ପକ୍ଷୀମାନେ ଭରିଥିବା ଝିଲି ଓ ଝରଣା ଦେଖିବ। ମୟୂର ଡାକରେ ଗୁଞ୍ଜରିତ ମନୋହର ଜଙ୍ଗଲ ଓ ପାହାଡ଼ ଝରଣା ଦେଖିବ। ଯାଅ, ବାଳକ; ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଯାଅ। ଏସବୁ ଦେଖି, ପୁଣି ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଆସ।" ମୁନିଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, କକୁତ୍ସ୍ଥ (ରାମ) ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, "ଯଥାସ୍ତୁ," ବୋଲି ମୁନିଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରି ଯିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସୀତା ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କୁ ଚମତ୍କାର ତୁଣୀ, ଧନୁଷ ଓ ତାଲୂଚ୍ଛବୀ ତଳୱାର ଦେଲେ। ଦୁଇ ଭାଇ ତୁଣୀ ବାନ୍ଧି, ଧନୁଷ ଉଠାଇ ଚମତ୍କାର ଶବ୍ଦ ସହ ଆଶ୍ରମ ଛାଡ଼ି ଦେଇ ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ଏହିପରି, ମହାମୁନିଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଧନୁଷ ଓ ତଳୱାର ଧରି, ସୀତା ସହ ଶୀଘ୍ର ଆଗକୁ ବଢ଼ିଗଲେ। ଏଠାରେ ନବମ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ, ରଘୁବଂଶୀ ରାମ ଯିବାକୁ ଯାଉଥିବାବେଳେ, ସୀତା ସ୍ନେହ ଓ ସମ୍ମାନରେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ କହିଲେ, “ପ୍ରଭୁ, ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଉପାୟରେ ମହାଅଧର୍ମ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ; ଏବଂ ଚେଷ୍ଟା ରେ ଅନିଚ୍ଛା ଦ୍ୱାରା କାମ ଓ ଅନ୍ୟ ଅନର୍ଥ ଦୂର କରାଯାଇପାରେ। ତିନି ପ୍ରକାର କାମଜ ଦୁଃଖ ଅଛି; ତାହାରେ ମିଥ୍ୟା କଥା ସବୁଠୁ ଭୟଙ୍କର, ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ତାହା ପାଇଁ ଅଧିକ ଭାରୀ। ଦ୍ୱେଷ ଓ କ୍ରୂରତା ଛାଡ଼ି, ଅନ୍ୟର ନାରୀଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିବା ଓ ମିଥ୍ୟା କଥା କହିବା—ଏସବୁ କେବେ ତୁମେ କରିନାହାଁ, ଆଗକୁ ମଧ୍ୟ କରିବେନାହାଁ, ରାଘବ। ଅନ୍ୟା ନାରୀ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ଯାହା ଧର୍ମକୁ ନାଶ କରେ, ସେପ୍ରତି ତୁମେ କେବେ ଆସକ୍ତ ହେଉନାହାଁ, ଏହି ଚିନ୍ତା ତୁମେ କେବେ କରନ୍ତିନାହିଁ। ତୁମ ମନରେ ମଧ୍ୟ ଏପରି ଚିନ୍ତା ନାହିଁ, ତୁମେ ସଦା ନିଜ ଭାର୍ୟାପ୍ରତି ଏକନିଷ୍ଠ। ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ସତ୍ୟନିଷ୍ଠ ଓ ପିତୃବାକ୍ୟ ପାଳନ କରୁଥିବା ତୁମେ, ଧର୍ମ ଓ ସତ୍ୟ ଦୁହିଁ ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବସିଛି। ଏସବୁ ନିଜେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ସହିପାରନ୍ତି; ତୁମ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ ମୁଁ ଜାଣିଛି।" "ତୁମେ ଦଣ୍ଡକାବନର ତପସ୍ଵୀମାନେଂକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଓ ରାକ୍ଷସମାନେଂକୁ ବିନାଶ କରିବା ପ୍ରତିଜ୍ଞା ନେଇଛ; ଏହିପାଇଁ ତୁମେ ଧନୁଷ ଓ ବାଣ ସହ ଭାଇ ସହିତ ଦଣ୍ଡକାବନକୁ ଯାଉଛ। ତୁମେ ଯିବାକୁ ଦେଖି, ମୋର ମନ ଚିନ୍ତାରେ ଭରିଯାଏ; ତୁମ ଯାତ୍ରା ଭାବି ମୁଁ କ’ଣ କଲ୍ୟାଣକର, ତାହିଁ ଚିନ୍ତା କରେ। ମୋତେ ତୁମର ଏହି ଦଣ୍ଡକା ଯାତ୍ରାରେ ଆନନ୍ଦ ମିଳୁନାହିଁ; କାହିଁକି ତ, ତାହା କୁହୁଛି—ଶୁଣ। ତୁମେ ଧନୁଷ ବାଣ ଧରି ଭାଇ ସହ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେ; ଜଙ୍ଗଲର ନିବାସୀମାନେଂକୁ ଦେଖି, ଚେଷ୍ଟା କରିବ ଯେ, ତୁମ ବାଣ ସେମାନେଂକୁ ବ୍ୟବହାର କରିନାହଁ। କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ପାଇଁ ଧନୁଷ ଅଗ୍ନିର ଇନ୍ଧନ ସମାନ; ଏହା ସାଥିରେ ଥିଲେ ଶକ୍ତି ଓ ଶୂରତା ବଢ଼ିଯାଏ।" "ପୂର୍ବେ ଏକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ସତ୍ୟନିଷ୍ଠ ଓ ପବିତ୍ର ତପସ୍ଵୀ ଅଛିଲେ, ଯିଏ ପବିତ୍ର ଅରଣ୍ୟରେ ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀ ସହ ଆନନ୍ଦ ମାନୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ବିଘ୍ନ କରିବାକୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଯୋଦ୍ଧା ବେଶ ଧାରଣ କରି ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିଲେ, ଏବଂ ଏକ ତଳୱାର ରଖିଦେଲେ। ତାହା ନିୟମାନୁଯାୟୀ ଭଣ୍ଡାର ଭାବରେ ରଖାଯିଥିଲା, ଯେଉଁବେଳେ ସେ ତପସ୍ଵୀ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ଥିଲେ। ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ପାଇ ତପସ୍ଵୀ ତାହାକୁ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ଲାଗିଗଲେ; ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଭରସା ହେଲା। ତିନି ଫଳ ଓ କନ୍ଦ ଅନ୍ୱେଷଣ କରିବାକୁ ଯେଉଁଠିଯେଉଁଠି ଯାଉଥିଲେ, ସେ ତଳୱାର ସହିତ ଯାଉଥିଲେ, ଏବଂ ତାହାକୁ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ଲାଗିଥିଲେ। ସଦା ଅସ୍ତ୍ର ଧରି ରହି, ସେ ତପସ୍ଵୀ ଦିନେ ଦିନେ କ୍ରୂର ହେଉଥିଲେ, ତପସ୍ୟାର ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ପରେ, ଅଧର୍ମରେ ଲିନ ହୋଇ, ହିଂସାରେ ଲାଗି, ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ସହ ଜଡିତ ହୋଇ ସେ ତପସ୍ଵୀ ନରକକୁ ଗଲେ।" "ଏହିପରି ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର ପୂର୍ବରୁ ଏଭଳି ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା; ଅଗ୍ନିର ଯେପରି କାରଣ ଅଛି, ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାରରେ ମଧ୍ୟ ଏପରି କାରଣ ଅଛି। ଏହା ସ୍ନେହ ଓ ଗଭୀର ସମ୍ମାନରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସ୍ମରଣ ଓ ଉପଦେଶ ଦେଉଛି: ଧନୁଷ ଧରିଥିଲେ ଏପରି କେବେ କରିବ ନାହିଁ।” ଏଭଳି ମୃଦୁ ଓ ଉପଦେଶମୟ କଥା ସୀତା ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, ଯେଉଁଠି ତାଙ୍କର ସ୍ନେହ, ଭକ୍ତି ଓ ଧର୍ମ ଅନୁଭୂତି ସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଏ।